altera recensio qualis extat in cod. Mon. 525 fol. 51—66.

. . . λέγει οὖν πρὸς τὴν ὁμόζυγον· τί ἐστι τοῦτο ὅπερ νῦν τεθέαμαι; οὐ διεστειλάμην σοι μηδʼ ὅλως τού- τοις ἡμῶν προσψαύειν τοῖς σιτίοις;“ ἡ δʼ ὁμόζυγος καὶ οὐχ ἡψάμην αὐτῶν·“ ἀπεκρίνατο. ἣ δὲ οὐδαμῶς ταύτῃ πεπίστευκεν, ἀλλὰ μᾶλλον κατʼ αὐτῆς ἀγριά- νασα, πλήττει θρασέως αὐτὴν καὶ τῆς ζωῆς ἀπορ- ρήγνυσι, καὶ μονωτάτη καταλιμπάνεται. ἐπιστάντος δὲ τοῦ χειμῶνος καὶ πολλῶν ὑετῶν τε καὶ νιφετῶν καταφερομένων, καὶ αὖθις ὁ σῖτος ἐκεῖνος τῇ τοῦ ἀέ- ρος ὑγρότητι νοτισθεὶς ὅλην ἐκείνην ὡς τὸ πρότερον τὴν θυρίδα πεπλήρωκεν. ὅπερ θεασαμένη ἡ περι- στερὰ τὴν αἰτίαν τῆς τε ἐλλείψεως καὶ τῆς ὡς πρῴην ὕστερον ἀναπληρώσεως καθʼ ἑαυτὴν ἐπέγνω. καὶ τὸ ἀπʼ ἐκείνου πικρῶς ἐπὶ τῇ ἀπωλείᾳ τῆς ὁμοζύγου μετεμέλετο, οὐδὲν δὲ τῆς μεταμελείας ἀπώνατο. οὕ- τως οὖν ἐπίσταμαι, ὦ βασιλεῦ, ὡς εἴπερ καὶ σύ τὸν In hoc imo margine nullo addito signo exhibentur codicis scripturae, supra a me mutatae, leuioribus quibusdam rebus prae- termissis; interrogandi signo adposito coniecturas a me dubitanter propositas indicari scito; littera P alteram recensionem libri significat, quam siscrepare uel concinere hic illic ubi necessarium uidebatur notaui 2 μηδ᾿ ὅλως scripsi ubique 4 καίτοι? αὐτῷ cod.; cf. 2, 9. 60, 6 13 ὑστέρας ἑαὐτὸν υἱόν σου διαχειρίσῃ ἐκ ψιλῆς διαβολῆς τοῦ καταρά- του τοῦδε γυναίου, καὶ ταῦτά τι τοιοῦτο μὴ εἰδὼς ἐκείνου, καὶ τῷ σῷ κράτει ὡσαύτως συμβήσεται ὡς τῇ εἰρημένῃ περιστερᾷ, καὶ τοῖς κέντροις τῆς μετα- p. 61 μελείας χαλεπῶς ἔσῃ νυττόμενος, ἀλλʼ οὐδέν σοι ὄφελος ἔσται. καὶ ἄλλης δέ μου διηγήσεως ἄκουσον, βασιλεῦ, περὶ τῶν γυναικείων σοι δηλούσης πα- νουργιῶν. Ἀνήρ τις ἦν γεωργικὴν μετιὼν ἐπιστήμην. οὗτος οὖν ἐν μιᾷ ἐξέρχεται εἰς τὸν ἀγρὸν αὐτοῦ τοῦ κατασπεῖραι αὐτόν. περὶ δέ γε τὴν ὥραν τοῦ ἀρί- στου ἡ τοῦ γεωργοῦ σύζυγος ὄψα ἡτοίμασεν ὄρνιθός τε καὶ μελιπήκτου ἐδέσματος. ἃ δὴ σπυρίδι ἐνθεῖσα πρὸς τὸν ἄνδρα ἐκόμιζε. συνέβη δὲ πορευομένην αὐ- τὴν διά τινος καταλύματος διελθεῖν. ἐλθοῦσαν δὲ ὁδοστάται ποθέν τινες ἐξορμήσαντες κατέσχον αὐτὴν καὶ ἐν ἐκείνῳ εἰσαγαγόντες τῷ καταλύματι βιαίως αὐτῇ συνεγένοντο, καὶ ἃ διεκόμιζεν ὄψα κατήδοντα ἀφελόμενοι. μικρὸν δέ τι τοῦ μελιπήκτου ἐδέσματος ὕστερον καταλιπόντες, καὶ εἰς μόρφωσιν ἐλέφαντος τουτὶ τὸ καταλειφθὲν ἐπισκευάσαντες, τῇ σπυρίδι ἐναπέθεντο, μηδέν τι περὶ τοῦδε εἰδυίας τῆς γυναι- κός, καὶ τὴν σπυρίδα κατεκάλυψαν. ἡ δὲ γυνὴ ταύ- την ἀνελομένη κεκαλυμμένην οὖσαν ὡς πρότερον καὶ ἀγνοοῦσα ὡς τὰ ἐν αὐτῇ παῤ ἐκείνων ὄψα ἐβρώθη, 1 διαχειρήση 2 τι; τὸ? μήπω? 141,16 εἰδότος cod.: sed tum debebat dici εἰδότος σου περὶ ἐκείνου. leuiore mutatione scripsi εἰδώς 6 ὤφελος 9 ἐν μιᾷ idem est quod μιᾷ τῶν ἡμερῶν P 14 διὰ] ἀπὸ P ἐλθοῦσαν cod.: ἐλθούσης malim reponere quam ἐλθοῦσα. sed P (καὶ ὡς εἷδον τὴν γυναῖκα ἐκράτησαν αὐτήν) eo ducit ut in libro archetypo additum fuisse suspicemur ἰδόντες: ἐλθοῦσαν δὲ ὁ. ἰδόντες, ἐξ. κ. α. ceterum praepositio διά ad ἐλθούσης suppletur ut 87, 8 17 κατή- δοντο utique scriptoris est 19 ὕστερον post σπυρίδι ponen- dum cf. 71, 8; 24 ὄψα sic conlocatum ne te offendat 22 ἐναπεκάλυφαν τὴν σπυρίδα πρὸ τῶν τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἀποθεῖσα ὀμμάτων διέστη βραχύ. ὁ δʼ ἀνὴρ αὐτῆς ἐκκαλύπτει καὶ ὁρᾷ μηδὲν ἕτερον ἔχουσαν τὴν σπυρίδα ἢ μόνον p. 62τὸ μελίπηκτον ἔδεσμα, τὸ τὴν μορφὴν ἔχον τοῦ ἐλέ- φαντος. ὅπερ ἰδών, „τί τοῦτο, γύναι;“ πρὸς τὴν σύζυγον ἔφησεν. ἣ δὲ τὰς ὄψεις τῷ ὁρωμένῳ ἐπιβα λοῦσα, εὐθὺς τὸ αὐτῇ συμβεβηκὸς δρᾶμα κρύπτειν ἐκμηχανᾶται. καί φησι πρὸς τὸν ἄνδρα· „ταύτῃ τῇ νυκτί, καθευδούσης μου, ὄναρ ἐφάνη μοι ξένον. ἔδοξα γὰρ ἐλέφαντι ἐποχεῖσθαι καθʼ ὕπνους, καὶ τούτου ὀλισθήσασάν με τοῖς ποσὶν αὐτοῦ συμπατη- θῆναι. ἔξυπνος δὲ γενομένη πολλῷ συνειχόμην φόβῳ, καὶ αὐτίκα πρὸς τὸν ὀνειροκρίτην ἔσπευσα πορευ- θῆναι σὺν τάχει, καὶ τὰ ὁραθέντα διηγησάμην· καὶ ὃς τὸν ὄνειρον διαλύσας ἐνετείλατό μοι οὕτως εἰπών· ‘(ὡς) ἐλέφαντος μορφήν σε χρή, ὦ γύναι, ἐκ μελιπήκτου κατασκευάσαι ἐδέσματος καὶ τῷ ἀνδρί σου εἰς βρῶσιν ἀποκομίσαι, ὡς ἂν ὁ ὄνειρος οὗτος ἀκινδύνως σοι διαλυθείη.’ καὶ νῦν κατὰ ταύτας τὰς ὑποθήκας ὡς ὁρᾷς σοι πεποίηκα μὲν ἐγώ, σὺ δὲ λοιπόν, ὦ ἄνερ, προθυμότατα φάγε, ὡς ἂν μηδείς μοι προσγένοιτο κίνδυνος.“ καὶ ὃς τὸ μελίπηκτον εὐθὺς ἐδηδόκει. ἡ δὲ γυνὴ τοιούτως πρὸς αὐτὸν προφασισαμένη ἐξ ἀνυπόπτου, τὸν τοῦ συνεύνου κένδυνον ὑπεξέφυγεν ἑαυτὴν περιποιησαμένη τὰ μά- p. 63λιστα. ὁ γὰρ ἀνὴρ αὐτῆς πᾶσιν οἷς αὐτῷ περὶ τού- του λελάληκεν ἀναμφιλέκτως πεπίστευκε. τοίνυν, ὦ 4 τοῦ etsi habet quo offendat, non deleuerim 6 δρω- μένῳ 16 ὡς in codice legitur post γύναι 18. 21 ὡς ἂν διαλυθείη et similia in hoc scrtiptore ferenda censui 23 ἐδηδό- κει] aoristi loco est 24 ἐκ τοῦ ad 56, 22 (21) 27 τοίνυν] Lob. Phr. 342. ita Pollianus A. P. XI, 127, Leo Diaconus, Ioannes βασιλεῦ, καὶ αὐτὸς ἐπίγνωθι τὸ ποικίλον τῶν γυναι- κείων μηχανημάτων· καὶ ὅτιπερ ἄν καὶ βουληθεῖεν, εὐ- φυῶς (εἰς) τὸ πονηρεύεσθαι καὶ συσκευάζειν ἔχουσι.“ Τούτων δʼ ὀ Κῦρος καὶ πάλιν ἀκηκοὼς τῶν ῥημά- των, μὴ ἀποκτανθῆναι τὸν υἱὸν ἐγκελεύει.

Κατὰ δὲ τὴν ἕκτην ἡμέραν σφόδρα ἡ γυνὴ ἐπὶ τῷδε τῷ προστάγματι τοῦ βασιλέως χαλεπήνασα καὶ δεινοπαθήσασα, καθʼ ἑαυτὴν οὕτως ἔλεγεν, ὡς „εἰ μὴ τὴν σήμερον ὁ τοῦ βασιλέως υἱὸς ἀποκτανθείη, τὴν αὔριον πάντως προσφθέγξεται τῷ ἰδίῳ πατρί, καὶ εὐθέως διὰ τῆς αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν ὁμιλίας τὰ τῆς ἐμῆς σκαιωρίας ἔσται κατάδηλα, καὶ θανάτῳ παραδοθήσομαι. χρὴ οὖν ἐμαυτὴν διαχειρίσασθαι· οὐδαμῶς γάρ τι ἕτερον τῷ βασιλεῖ ἀναγγεῖλαι τολ- μήσω.“ ταῦτα καθʼ ἑαυτὴν ἡ κακότροπος ἐκείνη γυνὴ συλλογισαμένη καὶ δέει συσχεθεῖσα πολλῷ, πρῶτα μὲν τὰ ἑαυτῆς συνελέξατο πράγματα τῆς οὐ- σίας καί γε τοῖς γνωστοῖς καὶ τοῖς γείτοσιν ἐμερί- σατο. εἶτα καὶ ἀξιοῖ ὕλην αὐτοὺς καυστικὴν συνα- γαγεῖν αὐτῇ· οἱ δὲ δαψιλῆ συναγείρουσι. κἀκείνη διʼ αὐτῆς σφοδρὰν ἀνῆψε πυράν· ἧς δὴ ἀναφθείσης, ὥρμησεν ἡ γυνὴ τῇ καμίνῳ ἑαυτὴν ἐμβαλεῖν, ὅτιπερ p. 64 ὑφωρᾶτο τῇ ἕωθεν οὐ μετρίαν αὑτῇ ἐπισπάσεσθαι τὴν αἰσχύνην καὶ τὸν κατάγελων. ἐπεὶ δὲ καὶ ἡ ἑβδόμη ὡς ἐν τοσούτῳ ἡμέρα ἐφέστηκε, καθʼ ἣν καὶ Cinnamus, Byzantini alii. cf. Iacobs ad Ael. N. A. II 66 p. 55. infra ln narratione de astrologo iterum inuenies 3 εἰς adieci. ut Structura simitis euadat et quae est in P ἑτοίμως ἔχουσι πονηρεύεσθαι. sed nescio an εὐφυῶς tantum mutandum sit in ἐκ φύσεως 5 ἐγκ. non mutandum cf. 19, 1 6 κατ᾿ αὐτὴν δὲ P 13 διαχειρήσασθαι 17 [τῆς οὐσίας]? om. P 18 ἐμέρισεν διεμοίρασεν P 23 αὐτήν 24 κατάγελον cf. not. ad p. 64, 2 in margine ιε΄: quo non uidetur indicari caput, sed folium XV libri e quo M descriptus est παῖς τῷ βασιλεῖ καὶ πατρὶ προσφθέγξασθαι ἤμελ- λεν, ὥς γε κατʼ ἀρχὰς ὑπὸ τοῦ διδασκάλου παρήγ- γελτο, ἡ γυνὴ αὕτη λίαν ὡς εἰκὸς ἠγωνία καὶ ἐφρόν- τιζε, καὶ μερίμναις καὶ ἀλγηδόσι τὴν καρδίαν ἐβάλ- λετο. ᾔδει γὰρ ὡς ἡνίκα τῷ βασιλεῖ ὁ παῖς φθέγ- ξαιτο, οὐ μόνον αὐτὴ καταισχυνθήσεται, ἀλλὰ καὶ ὀλέθρῳ μετὰ τῆς αἰσχύνης παραδοθήσεται, ἐφʼ οἷς πάντως τῷ παιδίῳ ἀτόπως λελάληκε. τοῦ γοῦν τοι- ούτου αὐτῆς χαλεποῦ βουλεύματος πολλαχῆ γε τῇ φήμῃ θρυλλουμένου καὶ διαθέοντος, ἔφθασε καὶ εἰς τὰς τοῦ βασιλέως αὐτοῦ ἀκοάς. καὶ μὴν σὺν τάχει τὴν γυναῖκα προφθάνει καί φησιν αὐτῇ· „τίνος χά ριν, ὦ γύναι, πυρὶ σεαυτήν παραδίδως;“ ἣ δέ „μὴ ὡς ἔδει με ἀπὸ τοῦ παιδός σου“ ἔφη „ἐξεδίκησας οὐδὲ αὐτὸν ἀπέκτεινας καθάπερ προσῆκεν.“ ὁ δὲ p. 65βασιλεὺς ἅμα τῷ λόγῳ πίστεις αὐτῇ ἐνόρκους δέ- δωκεν ἀσφαλεῖς, ὡς ἀναμφιλέκτως τὸν παῖδα δια- χειρίσεται. ἣ δὲ ἀποδεξαμένη τὸν λόγον, ἐπέσχεν ἑαυτὴν τοῦ τοιοῦδʼ ἐγχειρήματος. καὶ αὐτίκα ὁ βα- σιλεὺς μετʼ ὀργῆς ἀπεφήνατο ἀνυπερθέτως τὸν υἱὸν ὑποβληθῆναι τῷ ξίφει. τῆς οὖν τοιαύτης ἰταμωτά- της ἐξενεχθείσης ἀποφάσεως, ὁ τοῦ βασιλέως φιλο- σοφώτατος ἕβδομος σύμβουλος περὶ ταύτης ἐνωτι σάμενος καὶ σὺν αὐτῷ οἱ ἕτεροι ἓξ συμφιλόσοφοι, ἐπὶ τῷ γόνῳ τῆς πορφύρας σφόδρα λελύπηνται καὶ ἤλγησαν τὰς ψυχάς, ὁρῶντες τὸν ἀνεύθυνον ὡς 1 φθέγξασθαι ἤμελλεν quin scriptor dixerit ut P, non est quod dubite 6 αὕτη 11 αὐτό μὲν 12 προφθάνει] δια- μηνύσας P 13 plenius P 15 οὔτε cod.: quamquam du- bites an error sit scriptoris 17 ἀσφαλεῖς noli delere 20 τὸν υἱὸν αὐτοῦ P: sed cf. 141, 14 21 ἰταμοτάτης 23 ἐνωτισάμενος] infra ἐνωτισθείς 25 γόνῳ τῆς πορφύρας orientalium populorum sermonem sapit κακοῦργον κινδυνεύοντα. καὶ πορευθέντες ἐφίσταν- ται τῷ τοῦ βασιλέως σπεκουλάτωρι, ἤδη τὸ ξίφος πρὸς τὴν σφαγὴν τοῦ παιδὸς ἀνατείνοντι, ἐπιμόνως αὐτὸν ἀξιοῦντες βραχύ τι τὴν τοῦ παιδὸς ὑπερθέ- σθαι ἀναίρεσιν, ἄχρις ἂν ὁ τῶν φιλοσόφων ἕβδομος πρὸς τὸν βασιλέα εἰσέλθοι ἅμα τε καὶ ἐξέλθοι. οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ δώροις τὸν ἄνδρα ἐδεξιώσαντο. ὃ δὲ τοὺς φιλοσόφους αἰδεσθείς, τῇ αὐτῶν συγκατανεύει αἰτήσει. εἶτα ὁ τῶν φιλοσόφων ἕβδομος σύμβουλος πρὸς τὸν βασιλέα ἐκεῖθεν πορεύεται· καὶ εἰσελθὼν προσεκύνησεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς γῆς καί φησι „βασιλεῦ, ζῆθι. γινώσκειν σου τὸ κράτος ἐκδυσωπῶ, ὡς ἐξαί- σιον ἅμα καὶ ἀνόσιον δρᾶμα πειρᾶσαι ποιήσασθαι, p. 66 ὅτιπερ τὸν υἱὸν μαχαίρας ἔργον γενέσθαι προσέταξας, ψιλῇ γυναικὸς ὑποθήκῃ οὕτως ἀνεξετάστως συναρ- παγείς, καὶ ταῦτα μήπω ἐγνωκώς, κἂν ἀληθῆ σοι κἂν ψευδῆ λελάληκεν. ἤκουσται δέ μοι καὶ τοῦτο, ὡς διὰ πολλῶν εὐχῶν, νηστειῶν τε καὶ εὐποιιῶν θεόθεν τοῦτον τὸν παῖδα σύ τε καὶ ἡ μήτηρ ἐξῃτή- σασθε· καὶ διὰ γυναικὸς ῥῆμα ὀλέθρῳ αὐτὸν παρα- δίδως; ἀλλʼ ὅμως μου τῶν ῥημάτων ἄκουσον.