πῶς οὖν τοῖς ἐπιεικέσι τὰ βελτίω καὶ τοῖς μὴ τοιούτοις τὰ χείρω; πῶς δ’ οὐκ ἀνάγκη δυοῖν θάτερον, ἢ μὴ εἶναι τοὺς λεγομένους θεούς, κρατεῖν δὲ ἀντ’ ἐκείνων ταὐτόματον ἢ τῆς ἐκείνων 6 Her. I 32. Eur. Andr. 1282 7 [Isocr.] Dem. p. 5 b 9 Thuc. I 2, 1 20 Philem. IV 51, 140 M (II 520, 137 K) 1 μὲν post χρηστοὺς inser Va 2 2 καὶ τούς scripsi e Cr HVBPLaViClVa τοὺς δὲ ΜοΜ edd 3 γέ om MoVi γάθε La | κολοφὼν LaVi 4 εὐπραγοῦντας καὶ τοὺς ΜοΒ | οὐ τούς] τούς δ’ αὖ Cr | βελτίστους scripsi e βελτίους Va edd 6 πατραλῶαι La πατρολῶαι Cl | προθό ται om MVi 8 καὶ νόμοις πειθόμενοι in marg Vi 2 9 ἴσχου σιν Μο 10 δὲ inserui, ut καὶ ante vel δὲ post τί inse- rendum coni Gasda 14 signum interrogationis inserui om libri edd | οἰκιῶν ἅπαντες Μο 15 τρυφὴ ViVa 16 πολλοὺς Mor | ὑμῶν Vi sed ὑμῖν in marg m 2 ὑμῖν Va | οὖσαν om Va οὐσίαν P 17 ἐνθάδε LaVi sed in hoc θέν supra θά Cl | οὐ ante τοῖς Μο 18 δὲ VPM edd 19 θεούς om M 20 δ’ ΗVΜοΡ | τὸ αὐτόματον Β ἀρχῆς ἀπεῖναι τὸ τοῦ δικαίου μέρος; ἃ παιδίον μὲν ὧν ἔτι καὶ ἐν γάλακτι μήτ’ ἀκούων μήτε μανθάνων ἐκέρδαινον τῇ διὰ τὸν χρόνον ἀγνοίᾳ, φοιτῶν δὲ εἰς διδασκάλου καὶ συνιεὶς ἤδη τί πλοῦτος, τί πενία καὶ πυνθανόμενος δαιμόνων γνώμῃ τὰ τῶν ἀνθρώπων ἄγεσθαι τῆς λύπης ἐδεχόμην ἀρχήν.

ἑώρων γὰρ τοῖς συμφοιτηταῖς ἐσθῆτα βελτίω καὶ βιβλία λαμπρό- τερα καὶ τὴν ψυχὴν ἀπῄειν πεπληγμένος. ἤκουον διη- γουμένων ἑστιάσεις πολυτελεῖς. πάλιν ἐπληττόμην. γά- μου καιρὸς ἧκεν, ὧς οὐκ ὤφελεν. ἐγάμουν ὡς οὐκ ἔδει. νομίζων γὰρ ὥσπερ ἑτέροις φορὰν ἀγαθῶν ἔσε- σθαί μοι τὸ πρᾶγμα συμφορὰν ᾐσθόμην προσθέμενος, λύσας δ’ οὐδὲν τῶν κακῶν. ἔδει γὰρ χωρὶς μὲν ἀλγεῖν ἐπὶ ταῖς τῶν ἀνδρῶν εὐτυχίαις, χωρὶς δὲ τῷ Ι R IV 164 τῆς ἐμῆς γυναικὸς ἑτέρας εὐπορωτέρας ὁρᾶσθαι.

πά- λῖν οὖν ἐνταῦθα τοῖς θεοῖς ἐνεκείμην· ὦ Ζεῦ καὶ Ἥλιε καὶ Γῆ καὶ Ἥρα καὶ Δήμητερ, ὁ δεῖνα 1 τοῦ δικαίου μέρος] δίκαιον Μ | ἃ om PLaViClVa et γρ in marg Mor 2 ὂν HV ὧν La | ἔτι non post ὢν, sed post γάλακτι ΜοΒ | ἐν om Η | μήτε ΜοΒ | ἀκούων et μανθάνων 3 ἐκέρθανον PCl et γρ in marg Mor | τῶν χρόνων Β | κία Ρ Ι δ’ HVMoB 4 διδασκάλου scripsi coll t. II 541, 16 διδασκάλους libri edd | συνεὶς V Re | πλοῦτος, τί πενία e libris πενία, τί πλοῦτος edd 5 γνώμην μετὰ Va | μὴ τὰ Cl 6 γενέσθαι Vi sed ἄγεσθαι in marg m 2 ClVa | γὰρ inserui e ΒΜ ut inserendum coni Gasda om HVMoPLaViCl Va edd 8 ἐξηγουμένων ΗVΜο 9 καὶ ante πάλιν Ρ edd delevi Ι γάμου <δὲ> καιρὸς ἧκεν ὧς οὐκ ὤφελεν 10 ἦλθεν Μο | ὤφελον Mo ὄφελεν Mor 11 versus νομίζων δ’ ὧσπερ ἑτέροισιν φορὰν | ἀγαθῶν ἔσεσθαί μοι τὸ πρᾶγμα φορὰν | τάχ’ ᾐσθόμην προσθέμενος enucleavit Kock Com. Att. III 670 12 προθέμενος Cl 13 δὲ PMLaViCl edd om Va | τῶν κακῶν om Va 14 ἐπὶ om Μο 15 ἐμῆς γυναικὸς τῆς ἐμῆς PMLaViClVa Mor | γυναῖκας ante εὐπορω- τέρας Vi | εἷναι ante ὁρᾶσθαι Va et in marg inser Vi 2 | σθαι La sed αἰ ex ἑ corr n 16 οὖν om MVa τῶν πολλῶν εἷς ὢν πρὶν ἢ γῆμαι μετὰ τὸν ὑμέ- ναιον ἐν τοῖς εὐπόροις, ἐγὼ δὲ οἶος πρὸ τοῦ, τί τῶν περὶ τὸν γαμήλιον ἐλλελοιπώς; οὐχ ἧψα δᾷδας; οὐκ ἐστεφανωσάμην; οὐκ ἔθυσα κατά δύναμιν; οὐχ εἱστίασα τοὺς φίλους; ποῖ δή μοι ταῦτα οἴχεται καὶ παρανάλωται;

17. Τοσαύταις τοίνυν, ὦ βουλή, βαλλόμενος καὶ τιτρωσκόμενος ἀλγηδόσιν ἀντεῖχον ὅμως καὶ διεκαρτέ- ρουν ἐξ ἑνός μοι μόνου παραμυθίου. τί δὲ τοῦτο ἦν; ἦν μοι γείτων ἐοικὼς μὲν κατὰ τοὺς τρόπους, οὐ διεστηκὼς δὲ κατὰ τὴν τύχην, ταὐτὰ λυπούμενος, ἀπὸ τῶν αὐτῶν ἀγανακτῶν. γινόμεθα συνήθεις τῇ τε ἄλλῃ καὶ τῷ πλησίον οἰκεῖν. κοιναὶ μὲν ἡμῖν πρόοδοι, κοι- ναὶ δὲ διατριβαί, κοινὰ δὲ λουτρά, κοιναὶ <δὲ> 7 cf. p. 529, 11 10 διήγησις in marg Lay M m 1 ἢ om ViVa | περὶ Va et in marg Vi 2 2 δ’ HV | μετὰ τὸν γάμον εὐθὺς ante οἷος Vi 3 versus τί δ’ ἐκλε- λοιπὼς τῶν περὶ τὸν γαμήλιον; | οὐχ ἧψα δᾷδας καὐτὸς νωσάμην; | οὐχ εἱστίασα τοὺς φίλους; ποῖ δὴ τάδε; Kockius | πρὸ τοῦ scripsi ex HV προτοῦ ΜοΒ sed in hoc πρὶν suprascr πρὶν PMLaViClVa edd | καὶ ταύτῃ μηδέν post Vi | περὶ om HV | τὸν om HVViCIVa τῶν Ρ | | ἐλλελοιπώς scripsi ex HVMoBLa ViCl ἐκλελοιπώς ΡΜ edd ἐνελιπὼς Va sed οι supra ι m 2 | δι’ ἀπορίαν post ἐλλελοιπώς Vi 4 οὐκ (2) — 5 φίλους in marg Vi 2 | καταδύναμιν Μο 5 τοὺς φίλους εἱστίασα ΜοΒ | τοὺς om Ρ | 8 ταῖς ante ἀλγηδόσιν Μο | ἀλγηδόσιν scripsi e ἀχθηδόσιν HVPLa Vi edd Ι ὅλως Ρ et γρ in marg Mor | τέρηκα Va 9 ὄντος ante παραμυθίου inserendum coni Gasda | τοῦτ’ ΗVΜο 10 μὲν — 11 δὲ in marg Vi 2 11 τὴν inser Vi 2 | ψυχὴν Μο | ὑπὲρ Μο 12 γινόμεθα scripsi γιγνόμεθα BMLaVi ἐγενόμεθα PVa edd | δὴ ante ΜοΒ edd delevi | τῇ τε ἄλλῃ scripsi ex τοῖς ΜοΡ edd 13 τὸ Β 14 δὲ(2) om BLaViCl | λοετρὰ Μο | δὲ inserui om libri sed δὲ Ρ, edd πέζαι, καὶ σὺν ἀλλήλοις εἰς ἀγορὰν ἐνεβάλλομεν, εἰς ἐκκλησίαν ἐφοιτῶμεν, ἀνεστρέφομεν οἴκαδε. ταῖς νου- μηνίαις νόμῳ μὲν πόλεως ἐθύομεν, νοῦν δὲ οὐκ ἔχειν ἠπιστάμεθα τὴν θεραπείαν. ἐπὶ δεῖπνον ἄκλητοι παρ’ ἀλλήλους ἐχωροῦμεν. νοσοῦντι παρεκαθήμην. τῶν αὐ- τῶν ἀρρωστῶν ἀπέλαυον. ἤδη λόγος ἦν ἐν τῇ πόλει τῆς ἡμετέρας συνηθείας· εἰς τοσοῦτον ἀφῖκτο.

δι’ ἐκεῖνον ἐγὼ τὸν ἄνθρωπον οὐ πάλαι τὸ κώνειον ᾔτησα. ἐπειδὴ γὰρ ἀπηλλάγημεν ἐκ τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῆς ἀγορᾶς ἰδόντες τὸν μὲν στρατηγὸν ᾑρημένον, τὸν δὲ πρεσβευτὴν κεχειροτονημένον, τὸν δὲ σιτώνην, τὸν δὲ βοώνην, τὸν δὲ ἐστεφανωμένον, τὸν δὲ εἰκόνος τετυχηκότα ἀμθρώ- πους ἀπ’ ἐργαστηρίων ἐκπεπηδηκότας, γναφέας καὶ βυρ- σοδέψας καὶ τέκτονας, στένοντες μὲν ἀπεχωροῦμεν, μεμ- φόμενοι τῷ δήμῳ, καταρώμενοι τοῖς λέγουσιν αὐτοῖς ἐν οἷς εὐδαιμονίζομεν | τοὺς παρὰ τὴν ἀξίαν εὖ πράτ- R IV 165 τοντας, ἀγχόμενοι, πολὺν δὲ χρόνον ἄφωνοι μένοντες καὶ κρατοῦντες τοῦ μηδὲ ἐσθίειν, ὀψέ ποτε βλέποντες 1 cf. ad p 514, 16 13 Plat. rep. VI p. 495 D 1 καὶ om Vi | ἄλλοισ’ Η sed οισ in ras et λήλοις supra λοισ | συνεβάλλομεν Va 2 versus ταῖς νουμηνίαις | νόμῳ μὶν πόλεως ἐθύομεν· νοῦν δ’ οὐκ ἔχειν | ἠπιστάμεσθα τὴν θεραπείαν cleavit Koekius 3 τῆς ante πόλεως Μο | δ’ Η 4 θεωρίαν Va | πρὸς Μο 6 ἀλλήλοις Η sed οὑς suprascr, ViClVa 6 ἀρρωστιῶν La | ἀπέλαυον scripsi cum Cobeto Coll 255 ἀπή- λαυον libri edd 7 συνεχίας Va | εἰς τοσοῦτον ἀφῖκτο om Μο 8 <ἂν> ᾔτησα? | ἐπεὶ ΗVΜοΒ 9 ἐκ om Μ 11 δὲ(1)] μὲν Μ 12 δ’ Η | δ’ ΗvΜοΒ 13 ἐπ’ Vi | κναφέας ΜοΜ γραφέας ViVa Mor γραψέας Ρ 14 τὲ ante καὶ HV | ἀπε- χωροῦμεν scripsi ex HVMoBPLa ἀνεχωροῦμεν MViClVa edd 15 καὶ ante καταρώμενοι Μ | τούς λόγους αὐτοὺς coni Gasda | ἐν scripsi e Va εὖ HV sed in hoc eras om ΜοΒΡΜ LaViCl edd 16 μὲν post τοὺς Va | περὶ La 17 ἀγχόμενοι Η et inser V 2 | δὲ om Vi 18 κρατοῦντος ἑαυτῶν La | ἐαυ- τοῖς post κρατοῦντες Μο | τὸ Β | μὴ δὲ HBPViCl μὴ δ’ Mo | δ’ οὗν post ὀψέ Vi εἰς ἀλλήλους ἀνεφέρομεν.

καὶ ἐμὲ μὲν ἔπειθε ζῆν ἡ ἐκείνου ταπεινότης, ἐκεῖνον δὲ τὸ μὴ τῶν ἐκείνου τἀμὰ γεγονέναι βελτίω, καὶ φθειρόμενοι τοῖς ἑτέρων ἀγαθοῖς ἀμφότεροι τοῖς ἀλλήλων ἐσωζόμεθα κακοῖς. ἐγγύθεν γὰρ ἦν τὸ κουφίζον, πενία γείτονος. ἔστιν ἀργύριόν σοι; πολλάκις ἠρόμην. ὁ δὲ ἀπέφησε. τοῦτό με εὔφρανε. σοὶ δ’ ἔστι; πάλιν ἐκεῖνος ἤρετο. μόλις, ἔφην, ὀβολός. κἀκείνῳ τοῦτο ἥδιστον. ᾔδειμεν γὰρ ὧς, ἕως ἂν ὦμεν ὅμοιοι τὴν τύχην, καὶ φίλοι, πλοῦ- τος δ’ ὑπεροψίαν ἐμποιῶν κινεῖν φιλίας πέφυκε. καὶ τοῦτ’ ἦν ἄρα τὸ λεγόμενον ἰσότης φιλότης, τὸ μη- δαμῆ τὸν ἕτερον ὑπεραίρειν θατέρου.