εἴ γε ἦν ἡδὺ πόλεμος τοῖς Ἕλλησι καὶ ὅπλων μελέτη καὶ δόξης ἔρως καὶ σωμάτων ἄσκησις, ἦν ἂν καὶ Φιλίππῳ μέγα τι τὸ διασώσασθαι τὴν πα- ἀρχήν· ἀρχήν· νῦν δ’ ἐκβεβλήκασι τῶν ψυχῶν τὸ λοτιμεῖσθαι τοῖς ὑπὲρ τῶν δικαίων ἀγῶσι καὶ κρεμά- σαντες τὰς ἀσπίδας κάθηνται ἀκούοντες τῶν ἐπαινούν- των τὸν Φίλιππον καὶ οὐδὲ τοὺς ἀπολλυμένους τῶν Ἑλλήνων ποσῶς ἐλεοῦσιν, ἔνα μὴ πολεμεῖν ἀναγκασθῶ- σιν. ἐκ ποίας οὖν μεταβολῆς οἱ τοὺς ἀναγκαίους οὐχ ὑπομένοντες πολέμους, οὗ λογισμὸς οὐδεὶς ἡγεῖτο, R III 418 | τοῦτον ᾑροῦντο ἄν;

οὐχ ὁρᾷς τοὺς μάλιστα Φιλίππῳ χαριζομένους, τοὺς καταπτύστους Θετταλούς, ἐκ τοῦ φυγεῖν τὸ πολεμεῖν τοῦτο πεποιηκότας; οἵ, ἵνα Φωκεῦσιν ἀντ’ ἐκείνων πολεμῇ Φίλιππος, δουλείας ἐπρίαντο τὴν ἀνάπαυσιν.

εἰ δὲ καὶ ῥᾷστος ἦν ὁ πρὸς ἡμᾶς πόλεμος καὶ τὸ στρατεύεσθαι καὶ πονεῖν τοῖς ἀμφικτύοσιν ἄλυπον, ἀρ’ ἂν ὑμῖν δοκοῦσι βουλη- θῆναι μὴ εἶναι τὰς Ἀθήνας; οὐκ ἔστι. διὰ τί; τὸ μέλλον μὲν ἄδηλον, λύσις δὲ πᾶσιν ἀτυχημάτων ἁπάν- των ἥδε ἡ πόλις ἡ τοῖς αὐτοῖς ἐγκαλοῦσά τε καὶ 7 Arist. Ach. 58. 279 13 Dem. cor. p. 240, 9 20 cf. p. 150, 2 2 ὁ ante τοῖς Ath 3 σωμάτων scripsi ex AthMa, ut coni Re σώματος ΡΗ edd 4 μετὰ HMa Ι τι om AthHMa 5 δ’ om HMa 7 ἐπαινούντων Ma sed αἴνου in ras m 2 9 ποσῶς inserui e Ma om AthPH edd Ι ἀναγκασθῶσιν; HMa ἀναγκασθῶσι 11 οἶς Ath 14 signum interrogationis posui ex Η, punctum reliqui libri edd | ἵνα in ras Ma 2 16 ἀνάπαυσιν; Ρ 17 ἡμᾶς reposui e libris ὑμᾶς edd Ι καὶ πονεῖν om Ath 18 ἀμφικτνόσιν PMa Ι comma posui punc- tum vel colon libri edd 19 διὰ τί; scripsi διατί HMa διότι AthP edd 20 πᾶσα HMa Ι ἀπάντων inserui ex HMa om AthP edd βοηθοῦσα. ἴσασιν οὖν ὧς ὑμῶν μὲν ἀντικαθημένων Φιλίππῳ μένει τὸ σῶσον αὐτοὺς ἐν τοῖς δυσκόλοις, ἀπολωλότων δέ, ὃ μὴ γένοιτο, συναπόλλυται κἀκείνοις ἡ τοῦ θαρρεῖν ἀφορμή. ὥστ’ εἰ καὶ σφόδρα ὑμᾶς ἐμί- ’σουν, ἀλλὰ τὸ σφῶν αὐτῶν σκοποῦντες ἀπείχοντ’ ἄν.

καὶ μὴν οὐδ’ αὐτὸ τοῦτο δύναμαι συνιδεῖν, ὧς ἀπηχθάνοντο ἄν. ἡ γὰρ ἐκείνων πρὸς τὸν Φίλιππον οὐδὲν ἧττον ἐφαίνετ’ ἂν χάρις, ὃ μάλιστα ἔσπευδον, καὶ τοῦ παρ’ ὑμῖν ἀντιπεσόντος, μᾶλλον δὲ πολλῷ μείζων ἐγίγνετ’ | ἂν ἡ χάρις ἐκ τῆς ἀντιλογίας. R III 419 σημεῖον γὰρ τοῦ μὴ φαῦλον τὸ διδόμενον εἶναι τὸ γίνεσθαι λόγους ὑπὲρ τοῦ μὴ καλῶς δίδοσθαι.

54. Καὶ τί περὶ ταῦτα διατρίβω τὸ ἰσχυρότατον ἀφείς; ἡμῖν γὰρ οὐ τοῦτον παρέδωκαν οἱ πρόγονοι τὸν νόμον τὰ μὲν ἀσφαλέστατα νομίζειν ἄριστα, ἀλλὰ τὰ μὲν πρέποντα τῇ πόλει καὶ μετὰ κινδύνων ἄριστα, τὰ δ’ ἀλλότρια τῶν ἡμετέρων ἠθῶν καὶ μετὰ ῥᾳστώ- νης δεινότατα. δεῖ δὴ τὸν τὰ κοινὰ ἀξιοῦντα πράττειν οὐκ ἐκφοβεῖν ὑμᾶς, ὥσπερ τοὺς παῖδας, οὐδὲ τραγῳ- δεῖν τοὺς ἐν τῷ πολεμεῖν ἱδρῶτας, ἀλλ’ ἔν τι ἐκεῖνο νομίζειν καὶ δεινὸν καὶ χαλεπόν, εἰ ὑμεῖς τι φεύξεσθε 1 cf. t. I 136, 2 9 cf. t. II 566, 19 19 cf. t. II 540,10 1 ἡμῶν Ath | ἂν ante ἀντικαθημένων AthP edd delevi ἀντικαθισταμένων Ma 2 μένη Ρ Mor | σῶον H 4 ὥστε AthP edd | εἰ inser P 2 7 ἀπηχθάνοντο scripsi ex Ath ἀπεχθάνοντο ΡΗΜa ἀπεχθάνοντ᾿ edd 8 ἡ ante χάρις Ath 9 του vel τινος coni Mor 10 μείζων Re μεῖζον libri edd Ι ἡ inserui e Ma om AthPH edd 12 γενέσθαι Re 15 νόμον scripsi ex AthHMa τρόπον Ρ sed γρ νόμον in marg, edd | μὲν om Ma 16 μὲν inserui ex AthHMa om Ρ edd | κινδύνων scripsi ex HMa κινδύνου AthP edd 18 δὴ scripsi ex HMa δὲ AthP edd 19 ὑμᾶς scripsi ex AthHMa ἡμᾶς Ρ edd 20 πολέμω Ma | τε ΡΗ Mor 21 νομίζειν scripsi e Ma, ut coni Re νομίζω AthPH edd | τί HMa | φεύγεται Ma τῶν καλῶν δι’ ἡσυχίαν.

Αἰσχίνης δ’, οἶμαι, κεκέρ- δακεν οὐ γεγονὼς ἐπὶ τῶν Μηδικῶν. τὰ γὰρ αὐτὰ ἂγ ἐπεπόνθει. τί φῄς; ἐπολεμήσαμεν ἄν; ὑπὲρ δὲ τῶν Ἑλ- ληνικῶν δικαίων οὐκ ἐπολεμήσαμεν πολλῷ ταῖς παρα- σκευαῖς Λακεδαιμονίων λειπόμενοι; πρῴην δὲ ὑπὲρ Εὐβοέων οὐκ ἐπλεύσαμεν; Ὀλυνθίοις δὲ δύναμιν οὐκ ἐπέμψαμεν; ἵππαρχοι δὲ φίλοι καὶ ταξίαρχοι. τί ταῦτα βούλεται, Αἰσχίνη, τὸ μηδὲ ὄνομα ἀνέχεσθαι πολέμου; ἕως ἂν ᾖ τῶν Ἀθηναίων ἡ πόλις, εὐχέσθω μὲν ἐν εἰρήνη διάγειν, δεχέσθω δὲ τοὺς ὑπὲρ τοῦ καλοῦ πολέμους καὶ τὸ μὲν ἥμερον ἡγείσθω, τὸ δὲ ἀναγκαῖον. καὶ ταυτὶ μὲν R III 420 ὡς πολεμησάντων | ἂν τῶν Ἑλλήνων εἰρήσθω, ὅτι δὲ ἥκιστ’ ἂν αὑτοὺς εἰς τοῦτο ταραχῆς ἐνέβαλον, ἄρτι δεικνύων ἐπαυσάμην.

56. Ἀλλ’ ὁ Φίλιππος, φησίν, αὐτὸς πάντως 2 cf. t. IV 819, 9; 822, 33 R. Her. IX 64 6 Aesch. Ctes. § 85. Dem. Chers. p. 108, 10 sq.; cor. p. 254, 16; Mid. p. 566, 22 sq. 7 Dem. fals. leg. p. 426, 8 sq. Ι Dem. Phil. I p. 47, 17 3 φής AthPMa edd φῆς· Η | signuni interrogationis post ἄν inserui ex HMa ἐπολεμήσαμεν ἂν ὑπὲρ τῶν ἑλληνικῶν δικαίων; οὐκ ἐπολεμήσαμεν coni Re 5 τῶν ante Λακεδαιμονίων Re delevi 5 πρώην Ρ 6 signum interrogationis inserui e Ma, ut coni Re 7 καὶ ante φίλοι PHMa 8 μὴ δὲ Ρ δὲ μὴ Ma Ι ἀνέχεσθαι reposui e libris ἀνασχέσθαι edd | τοῦ ante πολέμου Ath πολέμους Ρ 9 ᾖ] ἡ Η | ἡ] ἦ H Ι τῆ πόλει Ath | ευ ἐχέσθω P δεχέσθω Ath Ι μὲν om Ath | ἐν inser Mor om libri | εἰρήνην AthP sed in hoc η supra ην 11 ἑπέσθω aut ὑπομενέτω post ἀναγκαῖον inserendum coni Re, νικάτω Cobetus Coll 273 12 πολεμησόντων Re 13 ἥκιστα HMa | αὐτούς ΑthP sed in hoc ’supra’ m 2 Η Mor Ι ἐνέβαλλον HMa 15 πάντως ἂν ἐπῄει scripsi πάντως ἂν ἐπῄει Ma πάντως ἂν ἐπίη AthP sed in hoc in marg γρ΄ ἐπῄει, Η παντὸς ἂν ἐπίῃ edd sed „si bene habet ἐπίῃ, legendum erit πάντοσ’. alias possit legi πάντως ἂν ἐπῄει aut παντὸς ἂν μᾶλλον ἐπῄει" Re ἂν ἐπῄει. πῶς τοῦτο λέγεις, Αἰσχίνη; οὐ διελυσάμεθα τὸν πόλεμον; οὐ πρεσβεῖαι γεγόνασιν; οὐ τοὺς ὅρκους ἀπειλήφατε; βραδέως μὲν καὶ ἣ Φιλίππῳ συνέφερεν, εἰρήνη δ’ οὖν ἐστιν, ὧς ὁ ὑμέτερος λόγος. πῶς οὖν ἐν εἰρήνῃ πόλεμος; οὐ γὰρ δὴ καὶ τοῦτο ὡμολογήσα- μὲν, κοινωνεῖν αὐτὸν καὶ τῆς ἀμφικτυονίσς. εἰ δ’ ἀεί τι προσλαμβάνειν ἀξιώσει διὰ τὴν εἰρήνην, οὐδὲν εἰρήνης δέομαι πολέμου χαλεπωτέρας.