εἰώθαμεν πρέσβεις πέμπειν, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, καὶ καταβοᾶν Φιλίππου, καὶ τοῦτο οὐκ ὀλιγάκις ὠφέλησε τὴν πόλιν, πρεσβεῖαι, 4 ταῦτ’ ὄντα] ταὐτὸν τὰ HMa „fortasse desunt alias sic saltim debet refingi oratio: τά τε ὄντα νῦν αὐτῷ δια- τηρήσει καὶ διὰ τῆς καλῆς τοῦ συνεδρίου μετουσίας οὐδὲν φαυ- λότερος οὔτ’ ἀσθενέστερος ἔσται, ἀλλὰ καὶ μείζων“ Re τά γ’ ὄντα μὲν Iacobs Lect 214 οὐ τά γ’ ὄντα Rev 426 Ι αὐτῷ AthPH Mor 5 ταύτης inserui e libris om edd | ἔτ’ ἀσφαλέστερος scripsi auctore Iacobsio οὔτ’ ἀσθενέστερος libri edd 6 μεῖζον Ρ Ι τὰ Ma Ι τἀς inserui e libris om edd 7 οὕ(??)ω Ρ οὕτω Mor 8 καθ’ αὐτοῦ scripsi cum Re Anim κατ’ αὐτοῦ libri edd Ι παροξύνοντας scripsi τοῦ παροξύνοντας AthHMa τούς παροξύνοντας Ρ edd sed τοὺς abesse malim“ Re Ι οὐκ ἐξόν num παροξυνοῦντας οὐκ ἔχων scribendum? 11 ὀδύραιτ’ scripsi auctore Re ὀδύρετ᾿ HMa ὠδύρετ’ AthP edd ὠδύρετ ἄν non damno. malim tamen ὀδύραιτ’ ἄν“ Re Ι πέπονθεν 13 ἀγαπήσαντα Ρ ἀγαπήσαντα AthH Mor 18 πρεσβεῖαι scripsi πρεσβεία libri edd λόγοι, κατηγορίαι καὶ τὸ ἀνεγέρθητε καὶ τὸ μόνος ἐκεῖνος τῶν Ἑλλήνων ἐχθρός. οἴεσθε οὖν ἐξεῖναι τοιαῦτα ἔτι πρεσβεύεσθαι; οὐκ ἔστι. τίς γὰρ ἀνέξεται; τίς προσέξει; <τίς> οὐκ αἴνιγμα τὸ πρᾶγμα | R III 411 ἡγήσεται; ὑμεῖς τοῦτον τὸν ἐπίορκον καὶ πανοῦργον καὶ τῆς τῶν Ἑλλήνων ἐλευθερίας ἐχθρὸν ἐγκατεστήσατε τῇ πυλαίᾳ ῥᾳδίως, καὶ οὐδὲ ῥῆμα ἐναντίον ἀφήκατε, δῆλον ὧς χρηστὸν καὶ δίκαιον καὶ τιμῶν ἄξιον. εἶτα οὐκ αἰσχύνεσθε κακῶς λέγοντες νῦν ὅν οὐκ ἐπέσχετε, ἡνίκα τῶν μεγίστων ἐτύγχανεν; οὐκοῦν τὴν οὐκ ἀναγ- καίαν Αἰσχίνου σιγὴν ἀνάγκη μετὰ ταῦτα τὸν δῆμον ἅπαντα μιμεῖσθαι καὶ μηκέτι ἐγκαλεῖν τῷ τοσαῦτα ἠδικηκότι;

καίτοι τοῦτο πόσου ποτ’ ἂν ἐπρίατο Φίλιππος <τὸ< μηδένα μηκέτι παρ’ ὑμῶν εἰς τὰς πόλεις βαδίζειν ἐπ’ ἐλέγχῳ τῶν ἐκείνου κακουργημά- τῶν, ἀλλ’ εἶναι τοῖς τὰ ἐκείνου παρ’ ἑκάστοις πράτ- τουσι λαμπρὰν τὴν τῶν ἐναντιωσομένων ἐρημίαν; 1 sq. Dem. fals. leg. p. 439,1 et 19 4 Dem. p. 446,13 184,29 17 Dem. p. 171,22 1 καὶ ante κατηγορίαι AthPH edd delevi 3 τὰ ante τοιαῦτα Ma Ι ἔτι inserui ex AthHMa om Ρ edd Ι ἔστι scripsi ex HMa ἔτι AthP edd 4 τίς(2) inserui auctore Re om libri edd 6 καὶ] εἰ Ma Ι ἐξεῖναι τοιοῦτον post ἐχθρὸν Mor uncis inclusit Ke e lectione varia ad 1. 3 ἐξεῖναι τοιαῦτα orta puto ἐξὸν ἀπωθεῖν sive ἀπείργειν sive εἴργειν οὕτως sive ἀρκεῖν οὕτως sive ἀντειπεῖν Iacobs Add 360 App Pors 323 Lect 214 Rev 426 ἐξὸν ἐξωθεῖν τοιοῦτον Weiske hyp III 4 | ἐγκαταστή- σατε Η 8 δηλοῦν coni Mor | „post ἄξιον videtur deesse“ Re 9 νῦν reposui e libris νόμον edd sed tum esse agnovit et λέγοντες ὃν μονονοὺκ ἐπεύχεσθε coni Re ὡς ἄνομον Iacobs Lect 215 ὃν μόνον Rev 426 | ἐπέσχετε scripsi ex AthPMa cum Re Anim et Iacobsio ἐπέχετε H ἐπέχεσθε edd 11 μεταταῦτα Ρ 13 signum interrogationis posui punc- tum libri edd 14 τὸ inserui om libri edd | ὑμῶν Mor ἡμῶν libri 15 ἐπελέγχων Η Ι ἐκείνων Mor 16 ἐκεῖνα Mor ἔστιν οὖν οὕτω τις εὐήθης, ὃν σὺ πείθεις ὧς ταὐτόν ἐστιν ἡμῖν τε καὶ Φιλίππῳ συμφέρον; οὐχ οἶόν τε, ἀλλ’ ὥσπερ τὸ τῇ πόλει λυσιτελοῦν ἐκείνῳ δυσχερές, οὕτω τὸ Φιλίππῳ βοηθοῦν ἡμῖν ἐναντίωμα καὶ βλάβος.

37. Ἑώρων γάρ, φησίν, ὡρμηκότας τοὺς ἀμ- φικτύονας καὶ χαρίσασθαι βεβουλευμένους. τοῦ- το τοίνυν ἐστὶ δι’ ὃ ἐχρῆν ἀντειπεῖν, ὅτι ὡρμήκεσαν καί τι ἐκεκίνηντο. εἶ δὲ οὐδὲν ἐτύγχανον ἐντεθυμημέ- νοι τοιοῦτον, οὐδ’ ἐδέοντο τοῦ καθέξοντος οἱ σωφρο- νοῦντες. ὁ ἱππεὺς ἐν ταῖς ἀμετρίαις ἀνακόψει τὸν R III 412 | ἵππον, φυλάττοντι δὲ τὸ μέτρον οὐ μαχεῖται τὸν χαλινὸν ἀνέλκων. τὰ νοσοῦντα τῶν σωμάτων δεῖ- ται φαρμάκων, τὰ δ’ ὑγιαίνοντα πόρρωθεν ὁ ἰατρὸς ὄψεται. ἰατρὸς ἔστω καὶ ὁ πυλαγόρας νοσούντων τῶν ἀμφικτυόνων. διὰ γὰρ τοῦτο πέμπεται λόγῳ παύσων τὰ ἁμαρτανόμενα. σὺ δὲ εἴας ἐνισχύσαι τῷ συνεδρίῳ τὸ νόσημα.

5 cf. t. I 189, 9; II 357, 13. Dem. p. 685, 10 10 cf. t. II 319, 10 Ι cf. t. I 495, 21 τίς οὕτω Ma οὕτως AthPH Mor Ι πείθεις scripsi e Ma πεισθεὶς Η πείθοις AthP edd 2 ἀλλ’ ante οὐχ Ma 3 ἐκεῖνο Ρ 4 τῷ ante Φιλίππῳ Ρ edd delevi | βλάβη Ρ Re cf. t. II 543, 3 5 τοὺς inserui e libris om edd 6 βεβου- λευμένους Ma sed ευμεν in ras m 2 7 διὸ Η 8 καί τι ἐκεκίνηντο scripsi ex HMa καίτοι ἐκέκτηντο AthP edd sed “num καὶ ὅτι ἐκεκίνηντο?“ Re Ι ἐντεθυμημένον 9 τοιοῦτο AthP Mor | οὐδὲ Ma Mor 10 ἀμεριμνίαις AthP sed in hoc γρ ἀμετρίαις in marg, Ma sed μνίαις parum certum, et γρ in marg Mor 13 τῶν ante φαρμάκων Ma | τὰ scripsi ex HMa τὸν AthP edd 14 ἰατρὸς inserui e libris, ut ante aut post νοσούντων inserendum coni Re om edd 16 εἴας ἐνισχύσαι scripsi cum Iacobsio Add 360 App Pors 323 Lect 215 Rev 426 ἕτασας Η ἔταξας Ma ἔασον AthP edd sed „num ἐάσων? sed tum deest ἐβάδιζες vel simile quod verbum“ Re ἐνισχύσαι Cobet Coll 272 de ἐνισχύσαι cf. ad t. II 11,5

38. Κρεῖττον γὰρ ἦν, φησίν, <ἢ> καὶ πόθεν τοῦτο εἰδὼς λέγεις ὧς ἀνιάτως εἶχον; εἰ μὲν γὰρ ὅσ’ ἁ προσῆκεν ἀκηκοότες καὶ λόγου δεινοῦ καταπαῦσαι ὁρμὴν ἐπὶ τῶν αὐτῶν ἔμενον, σαφῶς ἂν ἃ φῄς ἐδέδεικτο· σιγῶντος δὲ εἰ μηδὲν ἀμείνους ἐγίγνοντο, τί σημεῖον τοῦ καὶ μετὰ τοὺς λόγους ὁμοίως ἂν ἁμαρτεῖν;

μέγα δύναται, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, λόγου φύσις, μέγα. οὗτος καὶ στάσιν ἐκοίμισε καὶ πό- λεμον ἀνεῖλε τὰ ὅπλα ἐκ τῶν χειρῶν ἐκβάλλων καὶ θυμούμενον ἐπράυνε καὶ λύπην ἔσβεσε καὶ δάκρυον ἔστησε καὶ τοὺς ἡσυχίᾳ χαίροντας ἔπεισεν ὡς ἀμείνων εἰρήνης ὁ πόλεμος, καὶ τοὺς φρίττοντας τἀς παρὰ τῶν ἰατρῶν τομὰς ἀνδρείως παρέχειν τῷ σιδήρῳ τὸ σῶμα.

ναῦς ᾤετο δεῖν ποιησάμενος Κροῖσος ἐπιθέσθαι ταῖς νήσοις, ἀλλὰ Βίαντος ὧς οὐ συμφέρον διδάξαν- τος ἀπέστη τοῦ πλεῖν. ἡμεῖς ποτε καὶ Θηβαῖοι παρε- ταξάμεθα πρὸς μάχην καὶ μελλόντων χρήσεσθαι τοῖς δόρασιν ἐφάνησαν Κορίνθιοι διαλλακταὶ καὶ ἀπήλθο- μεν πρὸ τῶν τραυμάτων. ἔδοξαν Μιτυληναῖοι τὰ μέ- γιστα τὴν πόλιν ἀδικεῖν ἐν τῷ πρὸς Πελοποννησίους 12 Plat. Gorg. p. 456 A sq. 14 Her. I 27 18 cf. ep. 1084. Her. VI 108, 3 1 ἢ inserui auctore Re om libri edd 3 „post videtur ῥηθέντος deesse“ Re 5 ἃ inserui ex AthHMa Ρ edd sed ὃ inserendum coni Re | φῂς scripsi anctore Re ἔφης libri edd | δ’ Re Ι εἰ om Η 8 ἐκοίμισεν Ma 10 ἔσβεσεν Re 11 ἄμεινον Cobet Coll 272 14 voce ναῦς des Η fol 156 v quae sequuntur usque ad νῦν p. 219, 1 uno folio amisso desunt | ποιησόμενος AthMa 16 ὧς inserui e libris om edd | συμφέρει Μa 17 χρήσασθαι Ma 18 θηβαῖοι ante Κορίνθιοι Ρ Θηβαῖοι, Mor θηβαίοις Re delevi cum Re Anim | διαλλακταί Mor sed ἴσ. διηλλάχθησαν in marg 19 πραγ- μάτων Ma Ι οἱ ante μιτυληναῖοι Re delevi Ι ταμέγιστα Ma 20 τοὺς ante πελοποννησίους Ma | πελοπονησίους Ρ πολέμῳ καὶ πρὸς τοσοῦτον ἦλθεν ὀργῆς ὁ πρᾳότατος "R III 413 τῶν Ἀθηναίων δῆμος ὥστε ψήφισμα ἐνίκησε | τὴν πόλιν ἡβηδὸν ἀνελεῖν, καὶ τοῦτο φέρουσα τριήρης ἔπλει. ἐκκλησία δευτέρα καὶ Διοδότου λόγος ἐπιει- κέστερος, καὶ ψήφισμα ἐλύθη ψηφίσματι.

καὶ τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; ἀλλ’ ἔτι καὶ νῦν ἑτέρων μὲν ἐπιθυμοῦντες εἰς τὰς ἐκκλησίας ἀναβαίνετε πολλάκις, ἕτερα δ’ ἀπέρχεσθε ἐψηφισμένοι τῶν λογισμῶν παρ- ιόντων τὰς ἐπιθυμίας. τί οὖν θαυμαστὸν βουληθῆναι μὲν τὰ χείρω τοὺς ἀμφικτύονας, ποιῆσαι δὲ κύρια τὰ βελτίω μαθόντας τὴν ἐν οἷς ἐβούλοντο βλάβην;

42. Οὕτω χρηστέον, Αἰσχίνη, τῇ δεινότητι τῶν λόγων κατὰ τῶν ἐχθρῶν ὑπὲρ τῶν δικαίων, πρὸς μὲν τοὺς ἄλλους Ἕλληνας ὑπὲρ ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων, οὐ μὰ Δία, κατὰ τῶν συμμάχων ὑπὲρ τῶν βαρβάρων, οὐκ ἐν ταῖς ἐκκλησίαις ἐπὶ παρακρούσει τῶν πολιτῶν, καὶ μάλιστα μὲν πανταχοῦ τὰ δίκαια τιμᾶν, εἰ δ’ ἄρα δεῖ που καὶ σοφίσασθαι, οὗ πλεονεκτήσειεν ἄν τις τῶν ἐχθρῶν, ἐνταῦθα καιρὸς τῶν κλεμμάτων.