ταῦτα τοίνυν Ἀλέξανδρος ἐπενήνοχεν Ἰλίῳ. ὁ γὰρ τὴν ἀνάγκην παρεσχηκὼς τοῦ ταῦτα ποιεῖν ἑτέροις οὗτος ἂν αὐτόχειρ νομίζοιτο τούτων ὧν καθέστηκεν αἴτιος. εἶτα τοῦτον βασιλέα προσερεῖ τις εὖ φρονῶν τὸν οὐ καταλιπόντα ὧν βασιλεύσει; οὐκ οἶσθ’ ὅτι τὸ τῆς ἀρχῆς ὄνομα τοῦ κρείττονός ἐστι, 12 Isocr. Phil. p. 112 d 16 τοῦ κρείττονος] ἀνθρώπου δηλονότι MMa 1 ἐπαινέσεσθαι HPaM | καὶ γὰρ — 2 συνῳκεῖτε scripsi ex HCB καὶ γὰρ εἰ μὲν ἅπαντες, ἐρῶ γάρ, εἰ καὶ φορτικώτερον ἀκοῦσαι, εἰ μὲν ἅπαντες συνῳκεῖτε MVi καὶ γὰρ ἐρῶ, εἰ καὶ φορτικώτερον ἀκοῦσαι, εἰ μὲν ἄπαντες συνῳκεῖτε PaMaCl edd 3 τάχα PaMaCl 4 ὠνεῖσθαι PaMa sed γρ ὠνήσασθαι in marg scr et del m 2, Cl et γρ in marg Mor | κοινοῖς κινδύνοις PaMa sed in hoc γρ κινδύνου in marg scr et del m 2, Cl et γρ in marg Mor 6 signum interrogationis posui e MCl punctum reliqui libri edd 8 καὶ PaMa sed in hoc γρ κἂν(2) in marg m 2, Cl Mor | κἂν HC Re 9 καὶ BMa 10 ταῦτα — Ἰλίῳ in marg add Pa 2 11 ἀνθρωπίνην Cl 12 ἑτέρους Pa sed οὑς m 2, et γρ in marg Mor | αὐτόχειρ ἂν PaMViMaCl ἂν post αὐτόχειρ repet Mor del Re 13 τοῦτον inserui e PaMMaCl τὸν Vi om HCB edd | τίς ΗΜ 14 οὐ om Pa sed γρ in marg m 2 μὴ Ma sed οὐ suprascr m 2 | βασιλεύσει; scripsi ex HCBPaMVi βασιλεύσειεν. MaCl βασιλεύσειε. edd 15 οἶσθα MaCl ἴστ’ M | τὸ — 272,5 τάττοιτο citat Macar fol 83 v τὸ om PaMaCl | τοὔνομα MaCl καὶ τοῦτ’ ἔστ’ ἴ’ βασιλεύς, εἰ μὴ τὴν προσηγορίαν ἀρ- νοῖτο τοῖς ἔργοις, εὐδαιμονίας ’π’ πρύτανις, δικαιοσύνης κανών, τῶν ἀρίστων παράδειγμα;

ὁ δὲ χείρω τῶν ὑπηκόων παρέχων ἑαυτὸν εἰκότως ἂν ἀφεὶς τὴν βασι- λείαν εἰς τοὺς ἀρχομένους τάττοιτο. οὐ καλῶ κυβερ- νήτην ἐγὼ τὸν καταδύοντα τὸ σκάφος οὗ τοὺς οἴακας ἐπιστεύθη οὐδὲ τὸν ἐν οἷς ἐπιτηδεύει δεικνύντα τοῖς ναύταις ὡς ἀμελητέον εἴη τοῦ πλοίου οὐδέ γε τὸν ἃ μηδεὶς τῶν ναυτῶν πλημμελεῖ, περὶ ταῦθ’ ἑκόντα πο- νηρὸν ὄντα. Ἀλέξανδρος τοίνυν ἄρχειν ἀξιῶν τῶν ἄλλων Τρώων ἃ μηδεὶς τῶν ἀρχομένων ἐτόλμησε, ταῦτα ἑαυτῷ προσήκειν ἡγήσατο.

67. Ἔοικα δὲ τηνάλλως μακρολογεῖν ἕτοιμον ὄν ἐπιστομίσαι τὸν ταῦτα προφασιζόμενον. νῦν γὰρ οὔτ’ Ἀλέξανδρος οὔθ’ Ἕλενος οὔτε Δηίφοβος οὔτ’ ἄλλος οὐδεὶς τῶν Πριάμου παίδων κρατεῖ τῶν ὑμετέρων πραγμάτων, ἀλλὰ Πρίαμος αὐτός. καὶ τοῦτο οὐκ ἀκοῇ μόνον ἔστιν εἰδέναι, ἀλλὰ καὶ τοῖς ὁρωμένοις δῆλον 1 τοῦτ’ ἔστι reposui ex HCMMaCl τοῦτ’ ἐστὶ BPaVi τοῦτό ἐστι Macar τοῦτο ἐστὶ edd Ι μὴ om Pa | οὐκ ἀρ- νοῖτο Pa ἀρνεῖται C 3 colon post παράδειγμα H, comma Β, punctum Macar Ι χείρων Μ 5 πράττοιτο HC 8 ἤδη Vi 9 ναυτῶν — 11 τῶν in marg Pa 2 | αὐτῶν H γρ ἀρμέ- νων in marg Mor | πλημελεῖ MViMa Ι ταῦτα MaCl 10 ἀρχὴν Η I τῶν om Cl inser Ma 2 11 ἀλλοτρίων Vi | Τρώων om Vi 12 ταῦθ’ MVi 13 ἔοικε Ma sed ε in α corr m 2 Ι τηνά- λως HCBM sed in hoc alterum λ inser γ ViMaCl τη Pa sed reliquae litterae evanuerunt γρ μάτην in marg Mor cf t. I 107,3; 111154,10; 170,17; 203,12; 340,114; 370,7; 395,17; IV 31,19; 491,8 | δικαστοῦ ὄντος ad μακρολογεῖν in marg Ma 2 μακρηγορεῖν Vi cf. p. 203,5 ὂν om MaCl inser Pa 2 14 οὔτε BPaMaCl 15 οὔτε BPaMaCl οὔτ’ MVi | ἔλενος MVi | οὔτε Η οὐδὲ PaMaCl 16 ἡμετέρων MViMaCl 18 μόνον scripsi ex HCPaMViMaCl μόνῃ Β edd sed γρ μόνον in marg Mor I ἔστιν scripsi e ViMa ἐστὶν HCBPaMCl edd | τοῖς om HC Ι δῆλον om Cl inser Ma2 καθίσταται καὶ χωρὶς τούτων τοῖς ἁπανταχοῦ Ι νενομισμένοις. ταῦτα δέ ἐστι τί; τοὺς παῖδας τοῦ βασιλέως περιόντος μὲν αὐτοῖς τοῦ πατρὸς ἰδιωτεύειν, ἀπελθόντος δὲ εἰς τὴν ἐκείνου τάξιν παριέναι τὸν πρε- σβύτατον, ἄλλως τε εἰ καὶ δεινὸς εἴη χρήσασθαι πράγ- μασιν, ἅπερ ἀμφότερα τὸ σκῆπτρον εἰς Ἕκτορα περιά- ξειν ἔοικε. τοσοῦτον <οὖν> ἀπέχει τοῦ νῦν βασιλεύειν, ὥστε οὐδὲ ἐν ἐλπίσιν ἐστὶ τοῦ πράγματος, εἰ γε ζῶντος μὲν καὶ ὄντος Πριάμου οὐδεὶς εἰς τοῦτο τῶν ἐκείνου παίδων κληθήσεται, τελευτήσαντος δὲ Ἕκτωρ γένεται τῆς ἀρχῆς τοῦ πατρὸς κληρονόμος.

οἶδα δὲ ὡς, εἰ καὶ Πρίαμος οἷαπερ Ἀλέξανδρος ἠσέλγαινεν, ἠσέλγαινε δὲ ἐπ’ ὀλέθρῳ τῆς πόλεως, οὐκ ἂν ἠνέσχεσθε τῆς ἀκολασίας ἐκείνου τὴν δίκην αὐτοὶ διδόντες, ἀλλ’ ἔσχετ’ ἂν εἰπεῖν πρὸς αὐτὸν μέτριά τε καὶ δίκαια καὶ αὐτῷ πεισθῆναι συμφέροντα· ὦ βασι- λεῦ, ἡμεῖς μὲν ἡμᾶς αὐτοὺς ἐνεδώκαμέν σοι καὶ τῶν ὅλων προὐβαλόμεθά <σε> πραγμάτων 6 [Apollod.] III 12,5 17 Plat. rep. p. 605 D; p. 561 B. Dem. p. 128, 6 18 t. III p. 230, 17; IV 229, 16. Dem. p. 325, 27 2 τοῦ] τοὺς Vi 6 ἅ Pa | τὸ σκῆπτρον εἰς] τὸν MaCl εἰς om Pa 7 πράξειν Pa ἐπιζητεῖν MaCl | οὖν inserui καὶ τοσοῦτον νῦν Ἀλέξανδρος τοῦ Gasda | Ἀλέξανδρος scripsi e BPaMViMaCl cum Gasda ἀλέξανδρον HC edd 8 βασι- λεύειν Mor sed γρ ἄρχειν in marg om Pa sed γρ ἄρχειν su- prascr m 2, MaCl | εἴτε H ὥστε C et γρ in marg Mor 9 ὁρῶντος lacobs Add 21 | εἰς τοῦτο om HC 13 ἠσέλγαινε δὲ om BPaMaCl 14 ἠνέσχεσθε Pa sed litterae ἔσχε evanue- runt ἀνέσχεσθε Cl ἠνέχεσθε Re | ἐκείνης Pa et γρ in marg Mor αὐτοῦ MaCl | αὐτὴν HC 15 διδόντος C | ἔσχετ’ scripsi ex HCVi coll p. 274, 11 sq. εἴχετ’ BPaMMaCl edd 17 μὲν om BPaMViMaCl | ἡμᾶς αὐτοὺς scripsi e BPaMViMa sed in hoc ἡμᾶς inser m 2 αὐτοὺς Cl ἑαυτοὺς HC edd 18 προὐ- βαλλόμεθα HCViMaCl προβαλλόμεθα Β | σε inserui post προὐ- βαλόμεθα, post ὅλων inserendum coni Re om libri edd ἐπὶ τῷ κακῶς ὑπὸ σοῦ παθεῖν, ἀλλ’ ἐπὶ τῷ κἂν εἴ τις ἕτερος τολμήσειε, σὲ διακωλύειν, οὐδ’ ἔνα πρὸς ἡδυπάθειαν ἀποχρήσῃ τῇ βασιλείᾳ, ἀλλ’ ἔνα τὴν ὑπάρχουσαν εὐδαιμονίαν ἐπιτεί- νῃς τῇ προνοίᾳ· σὺ δὲ οὐκ εἰς καλὸν ἔοικας ἀπολαύειν τῶν δοθέντων σοι οὐδὲ τὰς ἐλπίδας ἡμῖν βεβαιοῦν, ἀλλ’ ἃ μηδεὶς ἂν ἤλπισε, τού- τοις ἐπιχειρεῖν καὶ δύο τὰ χείριστα ἐργάζε- σθαι. σαυτὸν μὲν γὰρ πονηρότατον ἀποφαίνεις, δι’ ὧν δὲ αὐτὸς ἀδικεῖς, τούτοις ἡμᾶς ἀπολ- λύεις.

ταῦτα καὶ ὑμᾶς ἂν εἰπεῖν οἶμαι καὶ Πρία- μον αἰσχυνθῆναι καὶ δευτέραν ποιήσασθαι τὴν ἑαυτοῦ ῥᾳστώνην τῆς τῶν ὅλων σωτηρίας. μὴ τοίνυν ἃ τὸν βασιλέα τολμῶντα ποιεῖν ἐκωλύετ’ ἄν, ταῦτα τοῖς R IV 41 οὔπω | τοσοῦτον ἰσχύουσιν ἐπιτρέψητε μηδὲ εἰς τοσοῦτον συγχέητε τὰ πράγματα ὥστε βασιλέα γε νο- μίζειν τὸν οὐκ ἔχοντα τὴν ἀρχὴν καὶ πλείω τούτῳ παρέχειν ἐξουσίαν ἢ παρ’ οἶς ἐστι τὸ κρατεῖν.

70. Οἶμαι τοίνυν ἐρεῖν τινας, ὧς ἑκοῦσα συνη- 1 τὸ (1 et 2) HC 2 τολμήσειε scripsi e Μ sed τολμήσοι in σειε marg τολμήσει Η τολμήσῃ CBVi τολμοίη Ma τολμώη Pa ὢ et γρ in marg Mor | σὲ om HCBMVi Ι διαλύειν Ma sed γρ διακωλύειν suprascr m 2, ἁ 4 ἀλλ’ ἴνα scripsi e PaMa Cl ἀλλὰ HCBMVi edd 6 σοι om PaMaCl 7 μήδ’ ἂν εἰς B | ἂν inser Pa 2 10 αὐτὸς om MaCl Ι τούτων ἡμεῖς Β ἀπολύεις MViMaCl ἀπολεῖς Η ἀπολαύομεν Β ἀπολαύειν Pa sed ἀπολύεις suprascr m 2 11 ἡμᾶς Vi | ἂν om ὢ inser Ma 2 | εἰπεῖν om HCBPaVi inser Ma 2 12 τὴν αὐτοῦ ῥαστώ- νην ποιήσασθαι MVi | αὑτοῦ C αὐτοῦ H ἑαυτὴν Mor sed γρ ἑαυτοῦ in marg 13 ῥᾳστώνην Ma sed ἡδονὴν suprascr m 2 ὅλων scripsi e BPaMViMaCl Par 3017 cum Boissonadio Anecd. II 482 ἄλλων HC edd 15 ἐπιτρέψατε Ma | μὴ δὲ BMaCl μὴ δ’ HCVi 16 ἄλλωστε Pa sed ὥστε suprascr m 2 | γε om BPaMaCl Ι τε post νομίζειν Pa 19 ὡς οὐχ ἑκοῦσα Pa κολούθησεν ἡ γυνὴ καὶ οὔτ’ Ἀλέξανδρος οὐδὲν ἀδικεῖ Μενέλεώς τε πραγματωδέστερός ἐστι τοῦ προσήκοντος τὴν ἀποφυγοῦσαν ἀγαπῶν. ἔστι δὲ πρόχειρον μὲν εἰπεῖν ὡς Ἀλέξανδρος μὲν ἀδι- κεῖ τὴν οὐ βουλομένην ἀκολουθεῖν ἁρπάσας, Μενέλεως δὲ τὰ προσήκοντα ποιεῖ τὴν ἄκουσαν ἀπελθοῦσαν ἀξιῶν ἔχειν, ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀπέραντος ὁ λόγος εἴη, δε- δόσθω βεβουλημένην ἀκολουθῆσαι. οὐκοῦν ἐξαπατήσαν- τος Ἀλεξάνδρου τοῦτ’ ἐποίησεν. οὐ γὰρ πρότερόν γε οὐδὲν τοιοῦτον εἰργασμένη φαίνεται.

ἔστιν οὖν Ἀλεξάνδρου καὶ τοῦτο ἀδίκημα. καὶ πολύ γε δεινότερον τὸ πεῖσαι γενέσθαι φαύλην τοῦ πρὸς ἀνάγκην καται- σχῦναι. ἡ μὲν γὰρ βιασθεῖσα τὸ μὲν σῶμα ὕβρισται, τὴν δὲ γνώμην οὐ διέφθαρται καὶ προσέτι μισεῖ τὸν τὴν ἀνάγκην ἐπενεγκόντα, ἡ δὲ πεισθεῖσα θαυμάζειν 2 cf. t. II p. 563, 10 3 II, y 174. Eur. Tro. 946 4 Dem. p. 700, 10 5 Dict. I 3 7 Dem. p. 632, 20 12 Lys. Erat. ’ξ 32 p. 94,39. Dem. p. 1125,12 1 οὔτε PaMaCl 2 ἐστι om Cl ἔσεσθαι Pa sed ἔστι suprascr m 2, et γρ in marg Mor 3 ἀποφεύγουσαν Β sed φυγοῦσαν supra φεύγουσαν m 2, Ma sed γρ ἀποφυγοῦσαν su- prascr m 2, Cl et γρ in marg Mor 4 ὧς — 5 ἁρπάσας om Pa | γρ οὐδὲν ἀδικεῖ in marg Mor 5 μενέλεώς τε Μ 7 ἦ PaMaCl cf. t. IV 281, 20 sq. 8 βουλομένην PaMa sed in hoc γρ βεβουλημένην in marg m 2, Cl et γρ in marg Mor | οὐκοῦν scripsi ex HCBMViMaCl οὐκ οὖν Pa edd 9 τοῦτο PaMa Cl | τοῦτο — 11 ἀλεξάνδρου praemisso κείμενον in marg Ma γε om MVi 10 τοιοῦτον om MaCl 11 τὸ HC sed in hoc in τοῦτο corr f | δεινὸν post ἀδίκημα Pa edd delevi post δεινὸν e superioribus lin. 4 repetita ὧς ἀλέξανδρος μὲν ἀδι- κεῖται οὐ βουλομένην ἀκολουθεῖν ἁρπάσας Pa sed del m 2 | δει- νὸν BPa 2 Ma sed in hoc δεινότερον suprascr m 2 Cl 12 τὸ πεῖσαι — 276, 3 τρόπου citat Macar fol 83 v | καταισχύναι HC MaCl Macar cf t. IV 446, 17 καταισχύνας Vi | δεινότερον post καταισχύναι Macar 13 μὲν(2) om MVi 15 εἰ HC sed in hoc in η corr f ἃ φεύγειν ἄξιον συνεπείληπται τῶν ἀδικημάτων καὶ γέγονε κοινωνὸς πονηρίας καὶ οὐδ’ ἂν ἐπανόρθωσις εἴη τῷ πράγματι διεφθαρμένου τοῦ τρόπου. οὕτω κατ’ ἀμφότερα Ἀλέξανδρος ἄδικος καὶ ἐν θατέρῳ πονηρό- τερος δείκνυται.