χωρὶς δὲ τούτων, εἰ μὲν οἷς ἀπὸ τῶν χειρῶν ὁ βίος, τούτους ἀφεῖλκεν ὅθεν ἔζων, ὥστ’ ἀνάγκην εἶναι προσαιτεῖν, τάχ’ ἂν ἠδίκει· εἰ δ’ οἷς οἰκέται πολλοί, καὶ σὺ δὲ τοῦτο ὡμολόγηκας, Ἄνυτε, πλησιάζειν Σω- κράτει λέγων οὐ τοὺς ταπεινοτάτους, πῶς ἄσπορον ἐποίει τὴν χώραν καὶ τὴν γῆν ἀπεστέρει γεωργῶν, εἰ 5 Luc. Anach. 17; Lexiph. 21; Pseudol. 13 14 Dem. p. 279, 4 1 ἐν ἴσῳ om UB 3 δὲ om Va Ι ἀγείροντας reposui e MaUVaB auctoribus lacobsio Lect 200 Not 41 et Cobeto cum Rog ἐγείροντας Ath Mor Re | μιᾶς οὔσης et ἀφορμῆς scripsi e MaUB μιᾶς οὔσης et ἀφορμὴν Va μίαν οὖσαν et ἀφορμὴν Ath edd 5 utrumque καὶ om Ma 6 μήδ’ MaB Ι ἃ μὲν reposui e MaUVaB cum Rog ἂν μὲν Ath ἂν Mor Re qui ἃ coni 7 ἀπαιτεῖ reposui e libris auctore Re cum Rog ἀπαιτεῖν Mor Re 8 λόγου reposui e libris auctore Re cum Rog λόγον Mor Re I τοῦτο reposui ex AthUVaB auctoribus Re et Sinteni cum Rog τὸ Ma τοῦ Mor Re | δ’ Rog 9 εὖ φρονεῖν coni Naber | γε Ma | τοὺς inserui e libris om edd 10 τῶν in- serui e libris om edd 11 ἀφεῖλκεν reposui e libris auctore Cobeto cum Rog ἀφεῖλεν Mor Re 12 δ’ οἷς reposui e libris auctoribus Sinteni et Cobeto cum Rog δὲ Mor Re εἰ δὲ οἰκέ- ται συνῆσαν αὐτῷ οὐ πάνυ πολλοί, καὶ οὐδὲ τοῦτ’ αὐτὸς ὡμο- λόγηκας coni Re | ἱκέται Ath ἐργάται οὐ πολλοὶ ἐπλησίαζον Σωκράτει lacobs Lect 200 14 ἄπορον UVa 15 ἐποίει re- posui e libris sed post ι (2) ras 1 litt Ma, auctore Re cum Rog ἐποίειν Mor Re | τῆς γῆς Ath τοῖς τοὺς ἀγροὺς κεκτημένοις καὶ τὰς περιουσίας πρὸς τῷ τῆς ψυχῆς φροντίζειν καὶ τῆς γῆς ὑπῆρχεν ἐπιμε- λεῖσθαι:

130. Τοὺς μὲν οὖν ἄλλους οὐκ ἀπέτρεπεν ἔργων, αὐτῷ δὲ οὔτε χωρίον ἦν παρὰ τοῦ πατρὸς οὔτε ναῦς τό τε ἀργύριον ὅπερ ἦν, ὡς ἴφην, ἀπολώλει | καὶ R ΙΙΙ 45 προσῆν τὸ ῥᾷστα φέρειν πενίαν. οὔκουν οὐδεὶς ἀνθρώ- πων, ὡς οὗτος, ἐκράτησε λιμοῦ. ὥστ’ εἰ κατὰ τὴν Σω- κράτους φύσιν οἷόν τε ἦν συστῆναι στρατόπεδον, οὐκ ἂν ἦν ἕτερον ἀληπτότερον. ποῖον μὲν γὰρ οὐ δίψος, ποῖον δὲ οὐ θάλπος τοῖς τοιούτοις ἄλυπον: τί δ’ ἂν ἄνυδρον χωρίον οὐχ ὡς ἔν τι τῶν καταρρύτων διῆλ- θον;

τῆς ἀργίας Σωκράτους εἰλήφατε πεῖραν, ὦ Ἀθηναῖοι, τοῦτο μὲν ἐπὶ Δηλίῳ, τοῦτο δ’ αὖ ἐν Ἀμ- φιπόλει, ὅτε δὴ τῇ πρὸς ἅπαντα καρτερίᾳ τοὺς στρα- 1 Dem. p. 37, 20. Isocr. p. 224 c 6 cf. p. 23, 6 sq. 10 Thuc. I 143,4 14 Plat. apol. p. 28 D; conv. p. 219 sq.; Lach. p. 181 B. Diog. L. II 5, 6. 22 sq. 2 τῷ reposui e libris auctore Sinteni τὸ edd | ἐπιμελεῖσθαι scripsi ἐπιμέλεσθαι libri edd 4 οὖν om UVaB | ἀπέτρεπεν ἔργων reposui ex UVaB auctore Re cum Rog ἀπέτρεπεν ἔργον Ma ἐπέτρεπεν ἔργον Ath Mor Re 6 τό τε scripsi e Β τότε reliqui libri Mor Re τό τ’ Rog τὸ δ’ lacobs Not 41 ἀπωλώλει Ma sed ω (1) ex ο corr, Rog 7 προσῆν reposui e libris cum Rog προσῆγε Mor Re | τῶ ῥᾴστω Ma | οὔκουν scripsi ex UVaB auctore Gasda οὐκοῦν MaAth Mor Re 9 οἶόν τε reposui e libris cum Rog ἂν Mor Re 10 ἂν ἦν] ἐνῆν Cobet Mnem. III 152 | μὲν inserui e libris om edd 11 δ’ <οὐκ> ἂν coni Re 12 οὐχ ὧς scripsi auctoribus Sinteni Gasda Co- beto cum Rog ὡς οὐχ libri Mor Re | καταρρύτων reposui e libris cum Rog κατάρρων Mor Re 13 πεῖραν inserui e libris cum Rog om Mor Re qui παραδείγματα εἰλήφατε coni τέκμαρ lacobs Add 123 Lect 200 σημεῖα Cobet 14 δ’ αὖ scripsi e MaVaB auctore lacobsio Add 123 cum Rog δὲ Ath δ’ ἂν U Mor Re qui adnotat „malim aut ἂν abesse aut eius loco legi αὐ“ 15 ἅπαντας Β τιώτας πρὸς αὑτὸν ἐπέστρεφεν ὁμοίως νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν. ἐῴκει γὰρ σιδηρῷ τινι. τοσοῦτον κατεγέλα τοῦ περὶ Θρᾴκην χειμῶνος. καίτοι τῇ μὲν ἀργίᾳ τὴν μαλα- κίαν, τῇ μαλακίᾳ δὲ τὸ μηδὲν τῶν τοιούτων φέρειν ἀκολουθεῖν ἀνάγκη. ὁ δὲ τῆς τῶν ὡρῶν ὑπερβολῆς κρείττων ἦν. καὶ τῇ περὶ τὸ Δήλιον τύχῃ φεύγων μετὰ τῶν ἄλλων μόνος ἦν τοῖς πολεμίοις κἀν τῇ φυγῇ φοβερός. οὕτως ὑπὸ τῆς ἀργίας τό τε σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν διέφθαρτο.

132. Ἔοικε δὲ Ἄνυτος ἐνεργοὺς νομίζειν τοὺς συκο- φάντας μόνους, τοὺς δὲ παιδείᾳ προσέχοντας καὶ τὴν αὑτῶν διάνοιαν ἐκκαθαίροντας οὐδὲν ἔργον πράττειν. καὶ τοὺς μὲν ἀθλητὰς οὐ κακίζει, καίτοι τί τῆς ἰσχύος αὐτῶν εἰς ἕτερον ἂν διαβαίη; τοὺς δὲ ἀντὶ τῶν σω- μάτων τὰς ψυχὰς ἀσκοῦντας, ὧν κἂν ἄλλος ἀπολαύ- σειεν, ἀχρήστους ἀποκαλεῖ. καὶ οὐ νομίζει ὡς μέγι- 1 cf. t. III 243,13 2 cf. t. IV 134,13 13 Isocr. or. IV § 2 1 αὑτὸν scripsi e Ma sed ‘ e ’ corr m2, Β cum Rog AthUVa Mor Re | ἀπέστρεφεν MaAthVa ὑπέστρεφεν U | μεθ- ημέραν Ma 2 σιδηρῷ scripsi ex AthVaB auctore Re cum Rog σιδήρῳ Ma ἁ Mor Re | γὰρ ante κατεγέλα Mor Re delevi cum Rog 4 τῶν om AthUVaB | τοιοῦτον UVaB 6 κρείτ- των reposui ex AthUVaB auctore Re cum Rog κρεῖττον Mor Re Ι ἦν καὶ τῆς περὶ τὸ Δήλιον τύχης ᾖ φεύγων coni Re κἀν auctoribus lacobsio Add 123 Lect 200 Not 42 Sinteni Cobeto Rog at talem dativum causae in deliciis habuit Libanius | μάχῃ auctore Cobeto Rog 8 τότε MaAthUVa Re 12 αὑτῶν scripsi e VaB cum Rog αὐτῶν MaAthU Mor Re 14 ἕτερον reposui e MaUVaB auctoribus Morello lacobsio Lect 200 Not 42 Anth. Pal. III 560 Cobeto cum Rog ἑταῖρον Ath Mor Re δὲ scripsi ex AthUB δ’ MaVa edd 16 ἀποκαλεῖ Ma sed εῖ in ras m2 | νομίζει ὧς] νομίζεις lacobs Lect 200 App 321 | ὧς aut delendum aut cum πάντων mutandum censuit Re delevit Rog ’στὸν ἔργον, εἰ διὰ | τὰς παρὰ Σωκράτους μέμψεις R III 46 οἱ τὰ κοινὰ πράττοντες φροντίζοιεν ἀρετῆς.

Οὐ λέγει παριών. μετὰ πολλῶν γε Ἀθη- ναίων, δεδωκότος γε τοῦ Σόλωνος, οὐκ ἔχων φύσιν δήμῳ δυναμένην ὁμιλεῖν, ὅ καὶ τῶν ἄλλων πολλοὺς ἰδιώτας τετήρηκεν. ἀλλ’ ἐὰν ἴδῃ νέους πρὶν ὥραν ἥκειν ἐπὶ τὸ βῆμα πηδῶντας, ἐπιλαμβάνεται, κατέχει, τοῖς κοι- νοῖς ἐμμελετᾶν οὐκ ἐᾷ. τοῦτ’ ἴδιον Σωκράτους ἔθος, ᾧ πολλάκις ἐξείλετο τὴν πόλιν κυβερνητῶν ἀπείρων. οὗτος ἀργῶν Ἀθήνησι διαγέγονεν; ἐργαζόμενος μὲν οὖν τὰ πάντων ὠφελιμώτατα, ἐξαιρούμενος δὲ ἀνεπιστημό- νων ῥητόρων τὸ πλῆθος; ἐγὼ δὲ ὅστις μὲν ἠναντίωται τοῖς βλαβεροῖς, εὐεργέτην ἡγοῦμαι τῶν οὐ γευσαμένων τῆς βλάβης· ὃν δ’ εὐεργέτην ἔξεστι προσειπεῖν, πῶς ἔτ’ ἂν ἀργόν τις καλοίη;

134. Τραπεζίτης γὰρ οὐκ ἔστι. κρείττων ἴσως 8 Plat. Phaedr. p. 228 E 16 Plat. polit. p. 268 B 2 φροντίζοιεν reposui e libris cum Rog φροντίσειεν Mor Re 8 παριών scripsi auctore Re cum Rog περιιὼν libri Mor Re | γε om MaB 4 ἔχω MaUVaB 5 καὶ inserui e libris cum Rog om Mor Re 7 βῆμα U sed β e ρ corr, B ῥῆμα MaAthVa 8 ἐμμελετᾶν scripsi auctore Cobeto Mnem. 1874 p. 377 et N. S. III 153 cum Rog μελετᾶν libri Mor Re qui aliquid deesse coni ἐμπηδᾶν coni Gasda | Σωκράτους ἔθος, ᾧ] Σωκράτους εἷθ’ ὅστις lacobs Add 180 Lect 200 Not 42 9 ᾧ scripsi coll 1. 11 τι libri Mor Re ὃ auctore Re Rog 10 παραγέγονεν Ma | signum interrogationis inserui auctore Sinteni cum Rog 11 ἐξαιρούμενος] καὶ κατεχόμενος Ath | δὲ inserui ex AthUVaB δ’ Rog om Ma Mor Re 12 signum interrogationis posui 13 βλαβεροῖς scripsi auctore Re cum Rog βαρβάροις libri Mor Re 16 ἔστι. κρείττων scripsi ἔστι κρείττων libri edd ἔστι. κρείττων εἰ Σωκράτους νέων ἡγεῖσθαι τραπεζίτης, ἀδικεῖ lacobs Lect 200 App Pors 322 Not 42 „locum hunc hiulcum mon intelligo” Re et Rog at ἴσως cum ironia dictum ἴσως om Ath τῶν νέων ἡγεῖσθαι τραπεζίτης. ἀδικεῖ. σὺ δ’ ὅτι μὲν οὐκ εὐπορεῖ, μέμφῃ, τὸ δ’ ὡς πρᾳότατα τὴν πενίαν φέρειν οὐχὶ θαυμάζεις; καὶ Λακεδαιμονίους μὲν ἄριστα πολιτεύεσθαι νομίζεις οὐ φύντος αὐτόθι σοφιστοῦ, τοῦτον δὲ μετ’ ἐκείνων πενόμενον τοῦτο καθ’ ὅ προσ- έοικεν ἐκείνοις ἀδικεῖν λέγεις;

ἦν δὲ οὐ ταῦτα πρότερον ἐν τοῖς δικαστηρίοις ἐγκλήματα, τὸ μὴ πλου- τεῖν, τὸ μὴ χρυσὸν κεκτῆσθαι, τὸ μὴ συνεωνῆσθαι γῆν, ἀλλὰ πᾶν τοὐναντίον, ὅτι οὗτος μικρὰ παραλαβὼν παρὰ τοῦ πατρὸς χρημάτων ὄγκον συνείλεκται μέγαν καὶ γεωργεῖ καὶ γέγονεν ἐξαίφνης ὑπὲρ τοὺς πολλούς. τίς οὖν ἡ μεταβολὴ καὶ πόθεν; Σωκράτης δὲ κινδυνεύει μόνος ἀνθρώπων διὰ τὸ τοῖς παροῦσιν ἀγαπῆσαι δοῦναι δίκην.

136. Πονηρῶν δέ, ὦ ἄνδρες, ἔργων διδάσκαλον < αὐτὸν> Ἄνυτος καλῶν καὶ φάσκων ὑμῖν ὑπ’ RIII 47 διεφθάρθαι τοὺς νέους οὐκ ἔσχε | πλὴν Ἀλκι- 11 cf t. II 293, 12 17 Polycr. apud Isocr. Bus. § 5. Xen. comm. I 2, 12 sq. Aristid. rhet. t. II 110, 27 sq. Dind. cf p. 2 sq. 1 τῶν scripsi e Ma τῶν οὐ UVaB οὐ Ath τοῦ edd ἡγεῖσθαι reposui e libris cum Rog ἡγῆσθαι Mor Re 2 πρα- ότατα scripsi cum Rog πραότατα libri Mor Re 3 φέρειν in- serui e libris auctore lacobsio Lect 201 cum Rog om Mor sed φέρει in marg, Re | signum interrogationis e Ma posui cum Rog punctum reliqui libri Mor Re 5 τὸν Cobet | καθὸ Ath 6 signum interrogationis e MaB posui cum Rog punctum reliqui libri Mor Re 9 ὅτι — 10 πατρὸς insenii e libris cum Rog om Mor Re 10 παρὰ τοῦ πατρὸς παραλαβὼν Ma 12 ἡ inserui e MaAthVaB cum Rog om U Mor Re 15 Πονηρὸν MaUVaB Rog | δέ inserui auctore Gasda om libri edd | ὦ reposui e MaUVaB cum Rog om Ath Mor Re | πονη- ρῶν ante ἔργων libri edd delevi | διδάσκαλος Ath 16 αὐτὸν inserui om libri edd | ὑμῖν reposui e MaUVaB cum Rog ἡμῖν Ath Mor Re | ὑπ’ αὐτοῦ om Ma βιάδου καὶ Κριτίου μνησθῆναι. περὶ ὧν ἐστὶ μὲν ἀπολογεῖσθαι ῥᾴδιον, πάνυ δ’ ἂν αἰσχυνοίμην, εἰ δόξαιμι καταλιπεῖν Ἀλκιβιάδην ἐν κοινωνίᾳ τῆς Κρι- τίου δόξης τοῦ τὰ κοινὰ γνώμῃ βεβλαφότος τὸν πολλὰ μὲν εὖ πεποιηκότα, πάντα δὲ κωλυθέντα, λυπῆσαι δὲ ἠναγκασμένον. πῶς οὖν μοι δοκεῖ; μικρὰ χωρὶς ὑπὲρ ἐκείνου διαλεχθέντα μετὰ ταῦτα συγχωρῆσαι μὲν ἴσην ἀμφοῖν εἶναι τὴν ἀδικίαν, δεῖξαι δὲ οὐδὲν μετὸν τῆς ἀδικίας Σωκράτει.

137. Τί οὖν ἄν τις Ἀλκιβιάδου κατηγοροίη; πότε- ρον ὅτι τὸν Ἀλκμαίωνα καὶ τὸν Ἱππόνικον ἀκούων καὶ προαιρέσεις γενναίας καὶ πράξεις ἐφαμίλλους καὶ Κλεινίαν καὶ μάχας καὶ τελευτὴν ἔνδοξον φρονήματος 1 Aesch. Tim. § 173 2 Isocr. Busir. p. 222 c 8 Xen. comm. I 2, 25 sq. 11 Plat. Alc. I p. 112 C. Her. VI 125. Isocr. big. § 25 13 Her. VIII 17. Plut. Alc. 1. Xen. comm. I I 2, 14 et 24. Isocr. big. p. 351 c sq. et 352 c 1 καὶ Κριτίου scripsi auctore Re cum Rog καὶ τούτου Κριτίου MaUVaB καὶ τούτου Ath Mor Re Κριτίου τε Iacobs Lect 201 | ἐστὶ scripsi ex Ath ἔστι MaUVaB τὸ edd τοῦ Sintenis 4 τὰ κοινὰ reposui e MaUVaB coll. Xen. comm. I 2, 12 cum Rog τινὰ Ath Mor Re τίνα coni Re τίνα (vel τί) οὐ (vel οὐκ) Iacobs Lect 201 Not 43 τὰ κακὰ Hefermehl γνώμης Ath παρανόμως vel ἀνόμως Iacobs | βεβλαφότος scripsi coll. Dem. p. 398,4 δεδρακότος libri edd 5 πάντα] πολλὰ Gasda 6 πρέπον coni Re πάντως IacobsAdd 158 Lect 201 App Pors 322 Not 34 προσήκειν auctore Cobeto Rog | sig- num interrogationis inserui ex U sed eras, Β cum Sinteni μικρὰ om Ma 7 μεταταῦτα Ma | μὲν om Ma 8 μετὸν U sed ov maximam partem eras μετὰ MaVa 10 Τί οὖν; τίς ἂν Ἀλκιβιάδου Iacobs Lect 201 App Pors 322 | ἄν] εἴ coni Gasda | κατηγοροίη; πότερον scripsi auctore Cobeto Mnem. III 154 cum Rog κατηγοροίη ποτὲ libri Mor Re 11 ὅτι — ἀκούων om Ma 12 καὶ (1) reposui e libris auctore Re cum Rog τὸ Mor Re ὅτι Sintenis | καὶ Κλεινίου μάχας καὶ τελευτὴν Cobet 13 ὅτι φρονήματος Ma UVaB ἔγεμε δυοῖν οἰκίαιν γνωριμωτάταιν πρέποντος; ἢ ὅτι καλὸν αὐτὸν ἡ μήτηρ ἔτεκε καὶ θαυμαστὸν τὴν ὥραν; ἢ ὅτι τὴν τῶν προγόνων διεδέξατο τάξιν καὶ πρὸς τὸ τὴν πόλιν εὖ ποιεῖν ὥρμησεν; ἢ ὅτι τοὺς ὁμόρους πρὸς τὴν Σπάρτην ἐξεπολέμωσε καὶ τὴν τῆς Ἀττικῆς φθορὰν ἐπὶ τὴν ἐκείνων μετέστησεν; ἢ ὅτι φαυλότερα τῆς ὑμετέρας ἀξίας τὰ ὄντα ἐνόμισε καὶ τὰ ἀπόντα ἐζήτησεν;

ἀλλ’ εἰ τοὺς ἀφαιροῦντας τῶν ὑπαρ- χόντων μισεῖτε, τάς γε προσθήκας πῶς οὐκ ἂν ἐπαι- νοῖτε; ἐκεῖνος τοίνυν εἶδεν ἐπὶ τὸν Ἰόνιον, εἶδε νῆσον μεγάλην, ὠρέχθη Σικελίας, ἐπεθύμησεν Ἰταλίας, ἤλ- πισεν ἕξειν Λιβύην, ἔγνω περιστῆσαι Πελοποννήσῳ τὴν Ἑσπερίαν, ἐπεθύμησε λῦσαι τὸν πόλεμον τέλει καλῷ καὶ προσπεσεῖν Λακεδαιμονίοις προσαυξήσας τῇ πόλει τὴν ῥώμην. ἀλλ’ οἶ φθονοῦντες καὶ κωλύοντες, R III 48 ἐπειδὴ λέγοντες | οὐκ ἐκράτουν, ἠσέβουν μὲν 2 cf t. III 99, 5 4 Thuc. V 43. Isocr. big. p. 349 d 6 cf t. IV p. 197 R. Aristid. de IV viris t. II p. 167 sq. Dind. 1 ἔγεμεν Ath | γνωριμωτάτοιν Rog | πρέποντος; ἢ scripsi πρέποντος· ἢ libri πρέποντος, ἢ Mor Re πρέποντος καὶ Rog 2 ἔτεκε scripsi auctore Iacobsio Lect 201 Not 44 τέκοι libri edd 4 ὁμόρους reposui e MaUVaB auctore Re cum Rog ὁμήρους Ath Mor Re 7 ὑμετέρας scripsi e MaAthUB cum Rog ἡμετέρας Va Mor Re | τὰ (2)] ταῦτα AthUVaB 8 ἐζήτησεν scripsi e MaAth auctoribus lacobsio Not 44 et Sin- teni cum Rog coll p. 100, 4 ἐξῄτησεν UVaB Mor Re 10 εἶδεν prius delendum censuit Iacobs Lect 201, alterum Not 44 et delevit Rog | ἐπὶ scripsi e MaUVaB ὑπὲρ Ath edd | εἷναι Sintenis Herm. I 469 12 περιστῆσαι scripsi e MaUVaB παραστῆσαι Ath Rog παραστῆναι Mor Re et A. Hug, Schweiz. Mus. I (1861) p. 187 vertens: dem Peloponnes beistehen würde πελοπονήσῳ Ma πελοπόννησον Ath πελοπόνησον UVaB 13 Ἑσπερίαν scripsi auctore Sinteni ἐσπέραν libri edd 14 κακῷ Ath | προπεσεῖν Ma αὐτοὶ καὶ περιέκοπτον τοὺς Ἑρμᾶς, τὰ δ’ αὑτῶν κακὰ φέροντες ἐκείνῳ περιῆπτον, καὶ μέτοικοι καὶ μυστήρια καὶ σκευωρία καὶ πᾶσα τέχνη καὶ μηχανή.