Ἦν μὲν οὖν ἂν καὶ τοῦτο μέτρον ἀρκοῦν θα- τέρῳ καὶ φιλοτιμίας οὐδὲν ἂν ἀπῆν, εἰ καὶ μηδὲν ἐνῆν ὑπὲρ τοῦ πρεσβυτέρου προσθεῖναι. τὸν γάρ οὐδὲν μὲν ἀνωτέρω τῆς ὁσίας πεποιημένον, ἐν δὲ τῷ τοσοῦ- 4 [Isocr.] Demon. p. 3 d 15 Dem. p. 761,21. Ar. Pac. 559. Men. Misog. IV 167,9 Μ (III p. 96 n. 329 Κ). Prisc. inst. XVIII 251 16 Her. VI 101 et 119; Plat. epigr. 10 (Anth. Pal. VII 259) 3 παρέπεμψεν La 5 ἰσχύσαι Ρ sed in ras m 3 ἰσχῦσαι ? cf. p. 214, 8 et t. II 11, 5 9 κατωικισμένους C sed κισ in ras f κατῳκημένους Μο | ἡμᾶς om Re 10 μόνον Re 11 ὅλων La sed ολ in ras y 12 ἐν scripsi e Ρ sed γρ ἐπὶ suprascr m 3, UCaM sed in hoc ἐπὶ in marg m 3, ut usui Liba- niano conveniens ἐπὶ CMo sed in hoc ἐν in marg, I sed πὶ in ras m 2, LaB edd 16 ἐξεπράξατο UI ἐπράξαντο Ca cf. t II 78, 2 17 ἐρετρικῶν καρπῶν καὶ γενῶν La 19 ἐνῆν] ἦν CMoB Re 21 ὁσίας Ρ sed ὁ in ras ex οὐ corr m 3 ὁνσίας La σίας cum ras 1—2 litt ante σ τὸν ἀποσχισθῆναι τῶν πραγμάτων μηδὲ τὸ μικρὸν ἀποβαλόντα, φοβοῦντα δὲ τοὺς ἐναντίους, εἰ προσιὼν ἂν ἀγγελθείη, καὶ πάλιν παρέχοντα θαρρεῖν, εἰ τῆς ἀναχωρήσεως ὁ καιρὸς ἐπισταίη, πόλεις δὲ τἀς μὲν κινοῦντα, τὰς δὲ κατοικίζοντα πῶς οὐ διὰ παντὸς φαίη τις ἂν ἀφῖχθαι τοῦ προσήκοντος; οὐ μὴν ἔνεστιν ἀπο- ρῆσαι βουλομένῳ λέγειν, ἀλλ’ αὐτά δὴ τὰ κυριώτερα λέλειπται, τοῦτο μὲν ἡ τελευταία μάχη, τοῦτο δὲ ἕτερα ἄττα σοφίας τῆς ἐσχάτης βάσανον παρασχόμενα. ἔξεστι δὲ ὧδέ πη θεάσασθαι.

89. Ἴσμεν ἄπαντες τοῦθ’ ὅτι τήνδε τὴν μερίδα τῆς βασιλείας δύο τὰ μέγιστα τῶν βαρβάρων ἔθνη περι- πτύσσεται, ἔνθεν μὲν ὑπὲρ Ἴστρου Σκύθαι κεχυμένοι, ἑτέρωθεν δὲ Περσῶν πολυανθρωπία διοχλοῦσα. τούτων τοίνυν οἱ μὲν θρασυνόμενοι πράττουσιν οὐδέν, οἱ δὲ R III 303 οὐδὲ κινοῦνται | τὴν ἀρχήν. τίς οὖν οὕτω ῥᾴ- θυμος ἤ νωθρός, ὅστις οὐκ ἂν ἥδιστα ζητήσειεν οὕτω παραδόξου πράγματος φύσιν, τί ποτέ ἐστιν ὃ Σκύθας τοὺς φονικωτάτους καὶ τοὺς Ἄρει τετελεσμένους καὶ 8 pugna Singarensis cf. p. 257, 16 sq. 19 Luc. dial. deor. 16, 1 | Her. IV 79 1 μὴ δὲ MoPICaBM 3 cf. p. 8, 2 sq. 5 κατοικἰζον La | διαπαντὸς ΡΒΜ 6 τίς Ι 7 αὐτά Ρ sed γρ ταῦτα in marg m 3 ταῦτα CMo | δὴ om Ρ sed γρ in marg m 3,. UICaLa Mor et inser M 2 8 ἑτέρα ILa 9 ἅττα CMoUCaBM sed in hoc in ἄττα corr, edd cf. t. III 170, 1 | παρασχόμενα scripsi e Ρ sed παρεχόμενα suprascr m 3, UICaLaM παρεχόμενα CMo sed in hoc ασ supra ε Β edd | ἔξεστιν La 10 δ’ CLaB Re | ὅ δέ U 11 τήνδε om U | τὴν om C 13 Ἴστρον γρ in marg Mor et Re | σκῦθαι Ρ sed ~ in ' corr m 3, ICa 14 διοχλοῦσα Μο sed ἐν supra δι 16 τηναρχὴν Β et e τὴν ἀρχὴν corr C f P 4 | ἦν Mo sed οὖν in marg 17 οὐδὰν Μ sed οὐκ ἂν suprascr m 2 18 ποτ’ ΜοΒ δυστύχημα τὴν ἡσυχίαν κρίνοντας εἰρήνην μὲν ἔπεισεν ἀγαπῆσαι, καταθέσθαι δὲ τά ὅπλα καὶ βασιλέα τὸν ἡμέτερον ἐν ἴσῳ τοῖς οἰκείοις ἄγειν καίτοι πολὺ μὲν ἀπηρτημένον Ἴστρου, τὰς δὲ δυνάμεις ἐφ’ ἑτέροις τάτ- τοντα;

τίς οὖν ἡ τοσούτου πράγματος αἰτία; ὅτι βασιλεὺς ἀνδρίαν καὶ σύνεσιν ἐπίσης κεκτημένος τὰ μὲν εὐβουλίᾳ κεχείρωται, τά δὲ ἀνάγκη μετέρχεται. γνοίη δ’ ἄν τις, εἰ παραθείη τῇ νῦν ἀπὸ Σκυθῶν ἀδείᾳ τὰς προτέρας καταδρομάς, πρὸς ἃς ἀντιβλέπειν μὲν οὐκ ἐξῆν, μιᾶς δὲ εὐχῆς τυγχάνουσιν ἐγίγνετο σώζεσθαι. αὕτη δὲ ἣν μὴ παγῆναι βέβαιον ἐν Ἴστρῳ κρύσταλλον, ὥστε καὶ ἐπελθεῖν ὑπάρχειν. καὶ τίς ἂν ἔτι θαυμάσειε τῆς ἡσυχίας τὸ βέβαιον, ἐπειδὰν ἀκούση τῆς συμμαχίας τὸ πρόθυμον;

οὕτως οὐδὲν μέν ἐστιν ὃ μὴ θαῦμά τι προσβάλλει, ἀεὶ δὲ τῷ δευτέρῳ τὸ πρότερον ἀποκρύπτεται. ὁ γὰρ εἰς ἀκοὴν μὲν ἥδι- στον, ἔργῳ δὲ οὐδενί πω πρὸ τοῦδε γεγενημένον, ἀλλὰ τοῖς μὲν οὐδὲ ἐπὶ νοῦν ἐλθόν, τοῖς δὲ οὐ δυνατὸν 3 cf. t. II 10, 3 7 Aesch. Ctes. § 107 p. 68, 42 5 ὅτι ὁ βασιλεὺς Μο 6 ἀνδρείαν Ρ sed ει ex ι corr LaM Mor | ἐπ’ ἴσης Re cf. p. 217, 10; p. 273,6; 281,20; 287, 5 et 6 | 6 et 7 τα Ρ sed add m 3 9 ἀδεία I sed αδε in ras m 2 ἁ όα cum ras 2 litt U | ἑτέρας ἁ 11 δ’ Μο 12 κρύσταλον ΡΙ | ὑπάρχειν Ρ sed ἐν ἄλλω ὑποσχεῖν in marg m 4 ὑποσχεῖν C sed ὑπάρχειν suprascr m, Μο sed ὑπάρχειν in marg 14 συμμαχίας Ι sed συμμα in ras m 2 15 θαῦμά τι scripsi ex Ul sed in hoc ' supra υ eras et ι in ras 2 litt μετά θαύματος Ca edd θαύματος reliqui libri | προβάλλει PUI sed in hoc o ex οσ corr M 3, Μ sed σ inser m 2 17 ἔργω C sed ω in ras ex α ut videtur corr f | δ’ CMo Re | τοῦ CMo 18 οὐδέ in ras P 4 οὐδ’ I sed in ras m 2, CaBM om ULa | ἐπὶ in marg p 4 et in ras I2 νομισθέν, ᾧ πάντα τὰ] πάντων ἀντιθεὶς τὸ μηδὲν εὑρήσεις, τοῦτο καὶ ἐβουλεύθη· καὶ οὐκ ἀπεγνώσθη καὶ τετέλεσται πάλαι.

ἐξῆλθε στρατόπεδον Σκυθικὸν τῇ μὲν Ῥωμαίων χειρὶ συμβαλούμενον, τῇ δὲ δυνάμει R III 304 Περσῶν ἀντιταξόμενον καὶ | τὴν μὲν τούτων ἀρ- χὴν φυλάξον ἀκίνητον, τὴν δὲ ἐκείνων δυναστείαν συγκαταλῦσον. καὶ τὸ ἔτι μεῖζον, οὐ γὰρ ὅσον ἀφο- σιώσασθαι τὴν ἔξοδον ἐποιήσαντο οὐδὲ ἐπὶ τῆς χρείας ἐθελοκακοῦντες ὤφθησαν οὐδὲ προσιόντας ἰδόντες βάρ- βαροῖ βαρβάρους ὑπὸ τῆς ὄψεως ἀμείψαντες τὴν γνώ- μην εὐθὺς μετετάξαντο, καθάπερ πρότερον Θετταλοί, ἀλλ’ ὥσπερ ὑπὲρ τῆς οἰκείας ἀγωνιζόμενοι τῇ προθυ- μίᾳ τῶν ἔργων οὐδὲν τῶν κεκληκότων διήλλαξαν.

καὶ τούτων οὐ τὰς ἐκείνων φύσεις, τὴν δὲ βασι- λέως αἰτιατέον σοφίαν, ὃς ἀντὶ μὲν ἀπίστων πιστοὺς κατέστησεν, ἀντὶ δὲ ἀτάκτων εὐπειθεῖς, ἀντὶ δὲ πα- λιμβόλων βεβαίους, ἀντὶ δὲ πολεμίων συμμάχους, ἐνὶ δὲ βουλεύματι κατά τε Περσῶν ἐπορίσατο προσθήκην 4 Dem. p. 558, 13 9 Her. I 127, 2; V 78; IX 67 11 cf. t. III p. 456, 2 R. Thuc. I 107. Dem. p. 15, 15; 657, 25 1 τὰ inser P 2 om reliqui libri cancellavi | ἀντιθεὶς scripsi e CMoBLa ἀντιτιθεὶς reliqui libri sed τι (2) eras Ρ, edd sed γρ ἀντιθεὶς in marg Mor | τὸ e τῶ corr Μ το ΡΙ sed in hoc accent eras et o in ras m 2 τῷ Ca 2 τούτῳ coni Re Anim, ἀντιτιθεὶς μηδένα εὑρήσεις, ὅτῳ τοῦτο in ed | ἐβουλεύθη CM sed ή supra εύ C m M 2 ἐβουλήθη Β 3 τετέλεσται πάλαι scripsi e CMo et in marg P 4 et praemissis verbis κάλλιον, ἄλλοι δὲ στίζουσι in marg M 3 (vide t. I p. 214), ut coni Re Anim τετέλεσται πάλαι reliqui libri edd cf. p. 219, 8 | ἐξῆλθεν La 4 συμβαλλούμενον CaM συμμαχούμενον Cobet Coll. 265 at cf. Dem. l. l. 6 φυλάξον Ρ sed o in ras m 2 φυλάξειν U φυλάξειν Ca | δ’ Re 7 συγκαταλῦσον Ρ sed in corr UCaB cf. t. III 462, 12 et 17 8 ἔξοδον Mor sed γρ ἔξωθεν καὶ τῆς Σκυθικῆς οὐ μικρὸν μέρος ἐκένωσε καὶ τοὺς συνημμένους τῇ προσηγορίᾳ ταῖς γνώμαις ἐξεπολέμω- σεν, ὥστ’ ἔμοιγε μὴ ῥᾳδίαν εἶναι τὴν κρίσιν, πότερον ἐπ’ ἀνδρίᾳ πλέον ἢ σοφίᾳ γνώμης ἄξιος θαυμάσαι.

94. Τοῦ δ’ αὐτοῦ λόγου τὴν πίστιν κἀκεῖνο παρ- ἔχεται. τοσούτου γὰρ πολέμου διαντλουμένου τῷ βασι- λεῖ στάσις ἔνδοθεν ἐξ ἀπροσδοκήτων ἐκινήθη καὶ κατ- εῖχε ταραχή τις οὐ μετρία | τὴν μεγίστην μὲν "R III 305 τῶν τῇδε πόλεων, τῆς δὲ ἁπασῶν μεγίστης δευτέραν. καίτοι τοῦτο ὁ μὲν ἀπλῶς σκοπῶν δυστύχημα νομιεῖ, ὅτῳ δὲ πάρεστιν ἱκανῶς λογίζεσθαι, τῆς ἄκρας εὐτυχίας τὸ συμβεβηκὸς θήσεται. ὥσπερ γὰρ τοῖς ἀρίστοις τῶν ἰατρῶν αἰ τῶν ἀρρωστημάτων ὑπερβολαὶ λυσιτελοῦσιν ἐναποδείξασθαι παρέχουσαι τὴν τέχνην, οὕτω καὶ] τοῖς βασιλεῦσιν αἱ δυσκολίαι τῶν καιρῶν κέρδος φέρουσιν, εἰ μέλλοιεν ὑπὸ τῆς ἐκείνων εὐβουλίας ἐπὶ τὰ βελτίω τελευτήσειν, ἐπεὶ καὶ τὸν Αἰακὸν οὐδὲν ἂν ἐκώλυσε 2 Plat. Polit. p. 262 D 4 Thuc. I 138, 3 6 Plat. Menex. p. 242 Α 7 Her. I 191, 4; VII 204 | cf. t. I 105, 19 sq. Paul. Const. in Phot. bibl. 267 p. 475, 32 sq. Socr. h. e II 13. Amm. XIV 10, 2. Chron. min. ed. Mommsen I 236 8 Constantinopolin cf. t. II 240, 16; 1). III 89, 21. Iul. or. I p. 8 C 1 οὐ σμικρὸν Ρ sed οὐ σ in ras 2 litt m 3 μικρὸν UCa γένος Μο sed μέρος in marg | ἐκένωσεν La 2 συνημένους La | ἐξεπολέμωσε Re 3 ὥστε Ρ sed ε in corr m 3, UICa LaM | πρότερον La 4 ἐπανδρείᾳ La ἀνδρεία Ρ sed ει ex ι corr m 3, Μ | ἄξιον Μ sed os suprascr m 2 | θαυμάσαι reposui e libris coll. p. 245, 10; Thuc. l. l. θαυμάζεσθαι in marg Μο edd 6 δ’ Ρ in m 2 δὲ δὲ ICaLaM | κρίσιν Mor 7 ἔνδοθεν ἐξ] ἔξωθεν La 9 τῆς—10 σκοπῶν om Ca | δ’ ΜοΒ 14 ἐνα- ποδείξασθαι — 15 βασιλεῦσιν om Ca οὕτω | sed ὢ in ras οὕτως MoU | καὶ ante τοῖς edd cancellavi | τοῖς om Re 15 λεῦσιν I sed ν add m 3 16 ὑπὸ] ἐπὶ Ca 17 ἐκώλυσεν L μέγιστον μαρτύριον δικαιοσύνης παρῃρῆσθαι, εἰ μὴ τῶν ἀέρων ἀκρασία τοὺς Ἕλληνας εἰς τὴν ἐκείνου χρείαν καταστήσασα παρέσχεν ὅστις ἦν ἐπιδείξασθαι.