καὶ ἐσμὲν ἐξ ἁπάντων ἀνθρώπων ἡμεῖς Χριστιανοὶ μόνοι, ἐν τῇ τρίτῃ πύλῃ ἀπαρτίζοντες τὸ μυστήριον καὶ χριόμενοι ἐκεῖ ἀλάλῳ χρίσματι ἐκ κέρατος, ὡς Δαβίδ, οὐκ ὀστρακίνου φακοῦ, φησίν, ὡς ὁ Σαούλ ὁ συμπολιτευόμενος τῷ πονηρῷ δαίμονι τῆς σαρκικῆς ἐπιθυμίας. Ταῦτα μὲν οὖν ἐκ πολλῶν ὡς ὀλίγα παρεθέμεθα· ἔστι γὰρ ἀναρίθμητα <τὰ> τῆς μωρίας ἐπιχειρήματα ὄντα φλύαρα καὶ ἀλλ’ ἐπειδὴ δυνάμει τὴν ἄγνωστον αὐτῶν γνῶσιν ἐξεθέμεθα, καὶ τοῦτο ἔδοξε παραθεῖναι· ψαλμὸς αὐτοῖς ἐσχεδίασται οὑτος, δι᾿ οὗ πάντα αὑτοῖς τὰ τῆς πλάνης μυστήρια δοκοῦσιν ὑμνῳδεῖν οὕτως· νόμος ἦν γενικός τοῦ παντὸς ὁ πρωτότοκος νόος· ὁ δὲ δεύτερος ἦν τοῦ πρωτοτόκου τὸ χυθὲν χάος. 2 Joh. 9, 1 εἶδεν ἄνθρωπον τυφλὸν ἐκ γενετῆς — 2f Job. 1, 9 — 9 Job. 9, 8 προσαίτης — 9f Job. 9, 21 sagen die Eltern zweimal, 9, 29 die äer οὐκ οἴδαμεν — 10 Jes. 40, 15 — 11ff vgl. C. 16, 1 — 13 Job. 10, 9, vgl. C. 8, 20 — 16f I Sam. 16, 13. 10, 1 — 17 1 Sam. 16, 14 — 23ff das Gedicht ist auch ßer den im Apparat notierten Schriften bebandelt worden von Harnack, S. A. B. 1902 S. 542 —545; Hilgenfeld S. 260f und (ohne Ertrag) von Harvey, Iren. I S. LXI; zum ß s. Norden, Agnostos Theos S. 290 2 1 τῶν ἀχύρω τὸ ἤλεκτρον Ρ, verb. nach V 17, 10 Miller 2 ἐκ γεννητὴς Ρ 4 παμφύτου ö.: συμφύτου Ρ 9 πολύτιμος <ἐν τῷ οὐρανῷ, προδεδομένος παραδεδ.)> Miller 10 λελογισμένως Ρ γὰρ > ö. 11 ἡμεῖς δ᾿ ö.: 12 μέσης. <εἰς> τὸ Miller, doch s. Ζ. 6 und S. 101, 25 13 <τῆς> Weibnachtsfest2 S. 142. 168 16 ὡς1 ö.: ὧ Ρ 19 + τὰ Swoboda, Wiener Stud. XXVIl 300 21 οὕτως Ρ 22 αὐτοῖς Ρ δοκοῦσιν ὑμνῳδεῖν ö.: δοκοῦσι διὰ ὕμνου ἀεὶ δοῦν Ρ ἀείδειν Miller) 23 πρωτότοκος Usener, Altgriecb. Versbau S. 94 und Leo (der mir einige Bemerkungen zum Gedichte mitteilte): πρῶτος P, πρώτιστος Miller 24 τὸ δὲ δεύτερον Cruice τριτάτη ψυχὴ δ᾿ † ἔλαβεν ἐργαζομένην νόμον, διὰ τοῦτο ἔλαφον μορφὴν περικειμένη κοπιᾷ θανάτῳ μελέτημα κρατουμένη· ποτὲ <μὲν> βασίλειον ἔχουσα βλέπει τὸ ποτὲ δ’ εἰς ἐλεείν᾿ ἐκριπτομένη κλάει, † ποτὲ δὲ κλαίεται χαίρει, † ποτὲ δὲ κλαίει κρίνεται, † ποτὲ δὲ κρίνεται θνῄσκει, ποτὲ δὲ γίνεται κἀνέξοδος ἡ μελέα κακῶν λαβύρινθον ἐσῆλθε πλανωμένη. εἶπεν δ’ Ἰησοῦς· ἐσόρα πάτερ· ζήτημα κακῶν <τόδ’> ἐπὶ ἀπὸ σῆς πνοϊῆς ἐπιπλάζεται. ζητεῖ δὲ φυγεῖν τὸ πικρὸν χάος, καὶ οὐκ οἶδεν <ὅ>πως τούτου με χάριν πέμψον, πάτερ· σφραγῖδας ἔχων καταβήσομαι, αἰῶνας ὅλους διοδεύσω, μυστήρια πάντα δ᾿ ἀνοίξω, 5 ff vgl. Iren. I 4, 2 S. 36 Η. ποτὲ μὲν γὰρ ἔκλαιε καὶ ἐλυπεῖτο . . . . ποτὲ δὲ . . . . διεχεῖτο καὶ ἐγέλα· ποτὲ δ’ αὖ πάλιν ἐφοβεῖτο· ἄλλοτε δὲ διηπόρει καὶ ἐξίστατο und Ι 2, 3 S. 16. 17 Η. 1 τρίτατον Miller ἔλαβεν ἐργαζομένην Ρ: ἐλάφων ἐργαζομένη Leo, ἔλαβ᾿ ἔλαχ᾿ Swoboda), ἔνθ᾿ ἐργαζομένη Miller 2 ἐλάφου Miller 3 θανάτου? We., vgl. Phaidon 67 D τὸ μελέτημα αὐτὸ τοῦτό ἐστιν τῶν φιλοσόφων Ε ἀποθνῄσκειν μελετῶσι 81 Α μελέτη θανάτου θανάτου μελέτῃσι Diels μελέδημα Usener 4 + μὲν Miller βασίλειον Swoboda: βασι Ρ, βασιλείαν Miller 5 ἐλεείν᾿ Cruice: ἔλαιον Ρ, ἔλεον Miller ἐκριπτομένη Cruice: ἐρριμένη Ρ, ἔλεον ῥιπταζομένη Usener ῥιφθεῖσα μινύρεται Diels κλαίει Ρ 6 — 8 unecht? Harnack 6—9 ποτὲ δὲ χαίρει | ποτὲ δὲ κρίνεται | ποτὲ δὲ θνῄσκει | ποτὲ γίνεται Swoboda ποτὲ δ’ αὖ χαίρει Leo, der nur 7. 9 ür Dochmien ält) 9f ποτὲ δ’ ἡ μελέα <πλαθεῖσα> κακῷ Diels γίνεται >) 10 Cruice: ἀνέξοδος Ρ, ἀνέξοδον Swoboda καΛ·ῶ Ρ, verb. Miller 11 εἰσῆλθε Ρ 12 ἐσὸρ Ρ 13 ἄθλημα Cruice, ζήτημα = διαίτημα? We. + τόδ’ Miller, + ἔτ᾿ Cruice 14 πνοϊῆς Swoboda: πνόης Ρ 16 οἶδε πῶς Ρ, verb. Miller 20 δ’ ἀνοίξω Miller: διανοίξω Ρ μορφὰς δὲ θεῶν ἐπιδείξω· κω·] τὰ κεκρυμμένα τῆς ἁγίας ὁδοῦ, γνῶσιν καλέσας, παραδώσω. Ταύτα μὲν οὐν οἱ Ναασσηνοὶ ἐπιχειροῦσιν, ἑαυτοὺς γνωστικοὺς ὀνομάζοντες. ἀλλ᾿ ἐπεὶ πολυκέφαλός ἐστιν ἡ πλάνη καὶ πολυσχιδὴς ὡς ἀληθῶς ἱστορουμένη ὕδρα, κατὰ μίαν ταύτης κεφαλὴν πατάξαντες διὰ τοῦ ἐλέγξαι, τῇ τῆς ἀληθείας ῥάβδῳ χρησάμενοι ἅπαν τὸ θηρίον ἀναιρήσομεν· οὐδὲ γὰρ αἱ λοιπαὶ αἱρέσεις πολὺ ταύτης ἀπεμφαίνουσι, συνεχόμεναι ἑνὶ πλάνης πνεύματι. ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ ῥήματα καὶ τὰ ὀνόματα τοῦ ὄφεως ἐνδιαλλάξαντες πολλὰς εἶναι κεφαλὰς τοῦ ὄφεως ἠθέλησαν, οὐδὲ οὕτως ἐνδεήσομεν διελέγξαι ὡς βούλονται. Ἔστι γοῦν καὶ ἑτέρα τι; Περατική. ὧν πολλοῖς ἔτεσιν ἔλαθεν ἡ κατὰ Χριστοῦ δυσφημία· ὡν νῦν εἰς φανερὸν ἄγειν ἔδοξε τὰ ἀπόρρητα μυστήρια. οὗτοι φάσκουσι τὸν κόσμον εἶναι ἴνα, τριχῇ διῃρημένον.