10, 1 >μετὰ δὲ ταῦτα ἀνύδειξεν ὁ κύριος ἑτέρους ἐβδομήκοντα< Ἀλλ᾿ ὁ μὲν Λουκᾶς ταῦτα περὶ τῶν ἑβδομήκοντά φησιν, ὁ δὲ Μᾶρκος λέγει, ὅτι >προσκαλεσάμενος τοὺς δώδεκα ἀπέστειλεν ἀνὰ δύο δύο, δοὺς αὐτοῖς εξουσίαν πνευμάτων ἀκθάρτων<. Τοῦτο δὲ τὸ >ἀνὰ δύο< ὑπηρετεῖσθαι τῷ λόγῳ βουλήματι θεοῦ ἔοικεν εἶναι ἀρχαῖον ἀπὸ Μωϋσέως καὶ Ἀαρὼν ἐν τῷ >ἐξελθεῖν< τὸν λαὸν >ἐκ γῆς Αἰγύπτου<· τὸν Ἰσραὴλ ὁ θεὸς >ἐν χειρὶ Μωϋσέως καὶ Ἀαρων<. Καὶ >Ἰησοῦς δὲ ὁ τοῦ Ναυὴ καὶ Χαλὲβ ὁ τοῦ Ἰεφονή<, οἱ ἀμφότεροι ὁμονοήσαντες, κατέστειλαν τὸν λαὸν παροξυνόμενον ὑπὸ τῶν δέκα· καὶ Ἐλδὰδ καὶ Μωδὰδ ἀμφότεροι προεφήτευον ἐν τῇ σκηνῇ ὁμονοήσαντες. Ἀλλὰ ὕστερον Παῦλον καὶ Βαρνάβαν ἐξαπέστειλεν εἰς τὰ ἔθνη, καὶ παράδειγμά γε οἱ τοιοῦτοι dk*CW Τίτ. Βόστρ., aus Orig. u. Kyr. zusammengesetzt) δ — 3f. Mark 6, 7 5ff.Num.33, 1 7f. Num. 14, 6 9f. vgl. Num. 11, 26 lOf. vgl. Akt. 11, 22ff. 2 Ἀλλ᾿ —4 ἀκαθάρτων > dCW ἑβδομ.] εὐδοκιμωτέρων Κ8ε 4 — 6 Ἀαρὼν] Ἀπέστειλεν αὐτοὺς ἀνὰ δύο W) Ἀρχαῖον δέ δὲ > W) καὶ τοὺς γὰρ βουλῆ θεοῦ ὑπηρετοῦντας ἀνὰ δύο εἶναι δεῖ· οὕτω καὶ C) Μψϋσῆς κοὶ Ἀαρὼν dCW δεῖ] θεοῦ δ 4 τὸ > ε βούλημά τι konj. Kr. 6 ἐν 7 Ἀαρών > dCW γῆς] τῆς ε 7 Μωϋσῆ Κ4 7 Καὶ — 8 Ἰεφονή] Ἰηοοῦς καὶ Χαλὲβ dCW 8 οἱ — 10 ὁμονοήσ. > dCW 9 Μελδὰδ ε 10 Ἀλλὰ — 11 ἔθνη] κοὶ εἰς τὰ ἔθνη δὲ δὲ > W) Παῦλος καὶ (+ ἀπεστέλλοντο C) dCW 11 ἐξαπέστειλαν Κ6 καὶ2 — 15 τάξας > dCW, ür + ἐὰν γὰρ δύο συμφώνως αἰτήσωνται παρὰ θεῷ τι, λήνονται< (vgl. Matth. 18, 19) dCW παρὰ — τι > Ι θεοῦ D4 Ι ~ τι παρὰ θεοῦ W), + Τάχα δὲ κοὶ οἱ ἄγγελοι τῶν ἀποστόλων καὶ νῦν ἀποστέλλονται ἔμπροσθεν αὐτοῦ κατασκευάαι τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, ἐπεὶ οὐ δ ύνα ἀνθρωπίνη φυχὴ ἀθρόως δίξασθαι υἱὸν τοῦ θεοῦ, πρότερον δὲ ἐν ἀγγέλῳ ἐγγυμνασαμένη χωρήσει αὐτόν C ἦσαν τῶν συμφωνούντων >δύο ἐπὶ τῆς γῆς<. Ἐφαρμόσεις δὲ τούτοις καὶ >ἀδελφὸς ὑπὸ ἀδελφοῦ βοηθούμενος, ὡς πόλις ὀχυρά<, καὶ τό· >ἀγαθοὶ οἱ δύο ὑπέρ τὸν ἕνα< Τὸ δὶ κατὰ δύο τετάχθαι καὶ τοὺς δώδεκα ἐμ- φαίνει ἐν τῷ καταλόγῳ αὐτῶν ὁ Ματθαῖος, κατὰ συζυγίαν αὐτοὺς τάξας. 12 Matth. 18, 19 13 f. Prov. 18, 19; Pred. Sal. 4, 9 15 f. vgl. Matth. 10, 2 ff. — 12 Ἐφαρμόσει 8 10, 9 >λέγετε αὐτοῖς· ἤγγικεν ἐφ’ ὑμᾶς ἡ βασιλεία τοῦ θεοῦ> Ὥσπερ εὐεργετεῖτε σώματα, οὕτω διδάσχοντες σώσατε ψυχάς. Βασιλείαν τοῦ θεοῦ ἑαυτὸν λέγει νῦν, ὡς βασιλέα καὶ θεόν· >ἤγγικεν<, φησίν, καὶ ἤδη ἐπιδημήσει ὑμῖν· ἄξιοι γίωεσθε, ἑτοιμάζεσθε εἰς ὑποδοχήν. Διαφορὰν δέ οἰκίας καὶ πόλεως καὶ ἐν Ψαλμοῖς οἶμαι εἰρῆσθαι, ἐν τῷ· >ἐὰν μὴ κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον καὶ ἐόν μὴ κύριος φυλάξῃ πόλιν, εἰς μάτην ἠγρύπνησεν ὁ φυλάσσων< ἔνθα παρατήρει, ὅτι τὸ μὲν ἔτι οἰκοδομούμενον >οἶκος< ὠνομάσθη, τὸ δὲ ἤδη φυλακῆς καὶ φρουρᾶς ἄξιον >πόλις<· ἐπὶ τῆς μέίζονος οἰκίας πόλεως τό· >δέχονται ὑμᾶς< ἔταξεν. e*CW* — 5f. Ps. 126 (127), 1 2 Ὥσπερ + τοίνυν e οὕτως + κοὶ e Βασιλ. — 4 ὑποδοχήν > 5 Διαφ. — 9 ἔταξεν > W 5 ὁè > C φαλμῷ e 6 οἰκοδ. — κύριος2 > — 7 φυλ. > C 8 διὸ — 9 ἔταξεν > e 10, 11 >τὸν κονιορτὸν τὸν κολληθέντα ἡμῖν ἐκ τῆς πόλεως ὑμῶν εἰς τοὺς πόδας ἀπομασσόμεθα ὑμῖν< Τοῦτό φησιν· >εἴπατε, ὅτι τῶν ἁμαρτημάτων ὑμῶν ὁ κονιορτὸς ἄν εἰς ὑμᾶς ἐπανέλθοι<. Παρατήρει δέ, ὅτι αἱ μὴ παραδεχόμεναι ἀποστόλους καὶ τὴν ὑγιῆ διδασκαλίαν πόλεις ἔχουσι πλατειας ἀνάλογον τῷ· >πλατεῖα ἡ πύλη καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς ἡ ἄγουσα καὶ πολλοί εἰσιν οἱ διερχόμενοι δι’ αὐτῆς<. Ἰστέον δέ, ὅτι μὴ τοὺς ἀποστόλους πόλις γῆς ἐπαιρομένης θολώδη καὶ πνιγώδη τὸν ἀέρα ποιούσης πληροῦται· ἡ δέ δεχομένη ἤτοι οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ἔχει κονιορτὸν ἢ ἔχουσα ἔν τισιν ἁμαρτίαις ἀποτίθεται αὐτὸν καθαιρομένη ὑπ᾿ αὐτῶν. b*d(D*)k*CV*W* (Zw. 4 ἐπανέλθοι und Παρατήρει in k ein Clirys. Scholion; Παρατήρει mit neuem Lemma Ὠριγ.) D hat bei Ζ. 7 Τίτου, was aber zum folg. Schol. ört. — 5 vgl. 1 Tim. 1, 10 6 f. Matth. 7, 13 3 Τοῦτο — τῶν] τῶν γὰρ bkV Τοῦτο — 4 ἐπανέλθοι nach 6 ἀπώλειαν dC Τοῦτο + δἐ d, + οὖν C | ὅτι > d, dfiaQriwv C) ὑμῶν] ἡμῶν 4 ἐπανέ λθῃ βε ἐπανέλθοι (nach 6 ἀπώλ.) + ἐχρῆν οὖν ἀνειλῆφθαι τὸν κονιορτὸν ἀπὸ τῶν δυναμένων αὐτὸν ἀποπλύνασθαι, ἵνα μήτε οἱ ἀκροαταὶ ἔχωσιν αὐτὸν μήτε αὐτοὶ βλαβῶαιν ὑπ᾿ αὐτοῦ C Παρατ. δὲ] παρατηρητέον d, καὶ τοῦτο δὲ παρατηρητέον C δὲ > bV παραδεχ.] δεχόμεναι πόλεις 5 πόλεις > V 5/6 ἀναλόγως ε 6 τῷ] τό bD3D4 ἡ πύλη > 7 κοὶ — αὐτῆς > dC κοὶ — 10 > bkV Ἰστέον δέ dC] καὶ μὲν W 7/8 ἐπιδεχομένη dC 8 τοὺς ἀποστ.] ἀπόστολον dC καὶ πνιγ. > d 8/9 ~ τὸν dsoa κοὶ πνιγ. C 9 ποιούσης > d dC, πεποίηκεν D3D4 δεχομένη + ἀὐτοὺς πόλις C 10 αὐτὸν > dC 10, 21 >ἐξομολογοῦμαί σοι, πάτερ, κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς< Βούλεται δὲ ἀποκαλύψαι ὡς λόγος οὐκ ἀλόγως, καὶ ὡς σοφία σοφῶς, καὶ ὡς δικαιοσύνη δικαίως, καὶ κατὰ ἀξίαν τοὺς καιροὺς τοῦ ἀποκαλύπτειν καὶ τὰ μέτρα τῆς ἀποκαλύψεως ἐπιστάμενος. Ἀποκαλύπτει δὲ περιαιρῶν τὸ ἐπικείμενον τῇ καρδίᾳ κάλυμμα καὶ τὸ >σκότος<, ὅ ἔθετο >ἀποκρυφὴν αὐτοῦ<· οὕτω γὰρ δυνήσεταί τις ὡς Μωϋσῆς >εἰσελθεῖν εἰς τὸν γνόφον, οὗ ἦν ὁ θεός<. Ἐπειδή δέ ἐντεῦθεν οἴονται οἶ ἱτερόδοξοι κατασκευάζειν τὸ ἀσεβὲς αὐτῶν δόγμα, ὡς ἄρα ἄγνωστον ὄντα τὸν πατέρα Ἰησοῦ Χριστοῦ το'ῖς ἐν τῇ παλαιᾷ λεχτέον λεκτέον πρὸς αὐτούς, ὅτι τό· >ᾦ ἄν βούληται ὁ υἱὸς < οὐκ ἐπὶ τὸν μέλλοντα μόνον ἀνα- φἐρεται χρόνον, ἀφ᾿ οὗ ταῦτα εἶπεν ἡμῖν ὁ σωτήρ, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὸν παρεληλυθάτα· τὸ γὰρ >ἀποκαλύψαι< ἀορίστου ἐστὶ χρόνου ἀναφερόμενον ἐπί τινα τῶν παρεληλυθότων. Χρηστέον δέ Πρὸς αὐτοὺς καὶ γραφῇ τῇ λεγούσῃ· > Ἀβραὰμ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἠγαλλιάστο, ἴνα ἴδῃ τὴν ἡμέραν τὴν ἐμήν· καὶ εἶδε καὶ ἐχάρη<· τῶν δὲ ἀκουόντων ταῦτα λεγὀν- των· >πεντήκοντα οὔπω ἔχεις ἔτη καὶ Ἀβραὰμ ἑώρακας<, φησὶν ὁ σωτήρ· >ἀμὴν λέγω ὑμῖν, πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγώ εἰμι<· οὐκοῦν ὁ ταῦτα εἰπὼν ἐμπαρέσχεν ἐαυτὸν τῷ Ἀβραὰμ τότε, ἴνα ἐκεῖνος ἴδῃ τηνικάδε αὐτοῦ τὴν ἡμέραν. Εἰ δὲ μὴ βούλονται δέξασθαι τὴν <ἀποκαλύψαι> λέξιν ἐπὶ παρελη- λυθότος, ῥητέον πρὸς αὐτοὺς καὶ τοῦτο, ὅτι οὐ ταὐτόν ἐστι τὸ >γινώσκειν< τῷ >πιστεύειν<· >ᾦ μὲν γὰρ διὰ τοῦ πνεύματος δίδοται λόγος γνώσεως, ἑτέ- ρῳ δέ πίστις ἐν τῷ αὐτῷ πνεύματι<. Εἶεν ἂν οὖν τινες καὶ κατὰ τούτους πιστεύοντες μέν, οὐ μὴν καὶ γινώσκοντες· δεδόσθω οὖν κατ’ αὐτούς, ὅτι οὐκ ἔγνω τὸν πατέρα ὁ Ἀβραάμ, ἀλλ᾿ ὅτι μόνον ἐπίστευσεν· οὐ γὰρ ὁ γινώσκων αὐτόν, καθὸ θεός ἐστι καὶ καθὸ πατήρ ἐστι, γινώσκει. Καὶ οἱ πολλοὶ γοῦν ἔχουσιν ἔννοιαν θεοῦ δημιουργοῦ, οὐ μὴν ὁμολογοῦσιν αὐτὸν υἱοῦ πατέρα. e*k*W* — 6 vgl. 2 Kor. 3, 15 6 f. 2 ön. 22, 12 7 f. Exod. 20, 21 11 Luk. 10, 22 15 ff. Joh. 8, 56 ff. 22 f. 1 Kor. 12, 8. 9 Vorher: εἰς τό· καὶ ἐὰν βούληται ὁ υἱός W 3 ἀποκαλ. > W 4 — 5 κοὶ > eW 6/7 ἀποκρυβὴν W 7 τις > e 7/8 ~ γνόφον εἰσελθεῖν e 9 ὡς — ὄντα] τὸ ἄγν. εῖναι W 10 ὅτι — 11 ἄν] τό· ᾦ ἐὰν e 11/12 ἀναφέρ.] ἀνάγεται W 12 ἡμῖν > W] ἡμῶν k 14 — 15 Xsyovari] καὶ γοῦν λέγει ὁ σωτήρ W 15 τῇ konj. Kr. ἡμῶν 16 τῶν —18 εἰμι > W 16/17 λέγοντα e 18 οὐκοῦν ὁ] ὁ οὖν W 19 ~ τηνικ. ἴδῃ eW 20 Εἰ — 27 πατέρα > eW 23 ἄν conj. Kr. Εἶεν ἄν ] Erant o Ἡγὰρ αἴσθησις τῆς παρούσης ἐνδείας παρασκευὴ τῆς ἐπιγινομένης πληρώσεως γίνεται· ὁ δὲ οὐκ αἰσθανόμενος, ὡς ἐνδεῶς ἔχει τοῦ ὄντως καλοῦ, διὰ τὸ δοκοῦν αὐτῷ παρεῖναι καλόν, ἐνδεὴς εἰκότως τοῦ ἀληθινοῦ καλοῦ καταλείπεται. Ταύτην οὖν καὶ εὐδοκίαν πατρὸς δηλοῖ Χριστός, ἥν καὶ dk*C — 1 — 4 καταλείπεται > d 2 ἄντος C 4 καὶ dC > Χριστός] φησίν dC πάλαι διὰ τοῦ προφήτου θεὸς ἔλεγεν· >ἐπὶ τίνα ἐπιβλέψω, ἀλλ᾿ ἢ τὸν πρᾶον καὶ ἥσυχον καὶ τρέμοντα διὰ παντὸς τοὺς λόγους μου<· ὥστε οὐκ ἀφροσύνην ὑπὲρ σοφίαν ἐτίμησεν ὁ θεός, ἀλλὰ ταπεινοφροσύνην ὑπερηφανίας προετίμησε καὶ τὸν ἀποφράξαντα τὴν εὐεργεσίαν ἑαντῷ διὰ τῆς ἀναισθησιας εἰκότως κατέλιπεν. Ὁ οὖν ταπεινόφρων καὶ νήπιος φησιν· σύ με δίδαξον τὴν κατὰ σαυτὸν ἀλήθειαν· ἐγὼ γὰρ παρὰ ἀνθρώπου οὐ δύναμαι μαθεῖν, ἐὰν μὴ παρὰ σοῦ μάθω. Τις γὰρ ὀφείλει διδάσκειν περὶ θεοῦ ἤ θεός; Ἄνωθεν τοίνυν ἡ ἀποκάλυψις μετὰ τὴν κατ ἀξίαν πρόθεσιν. 5 f. Jes. 66, 2 5 θεὸς δηλῶν dC (besser ? Kr.) ἤ> C πρᾶον] πραϋν DD3 ἡσύχιον dC διὰ παντὸς > d ~ μου τοὺς λόγους d 7 ὥστε > + οὖν dC ὑπὲρ — θεός] προετίμησε σοφίας d ό > C 8 ΚΚ6 προετίμ. > d καὶ — 13 > dC 12 κατ' Kl.] κάτω k