<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" n="urn:cts:greekLit:tlg2022.tlg008.1st1K-grc1" xml:lang="grc"><div type="textpart" subtype="chapter" n="21"><p>Πᾶσα μὲν οὖν ἀλήθεια καὶ πᾶς λόγος δυστέκμαρτός
τε καὶ δυσθεώρητος· καὶ οἷον ὀργάνῳ μικρῷ μεγάλα
δημιουργοῦμεν, τῆ ἀνθρωπτίνῃ σοφίᾳ τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν
θηρεύοντες, καὶ τοῖς νοητοῖς προσβάλλοντες μετὰ τῶν
<lb n="15"/> αἰσθήσεων, ἢ οὐκ ἄνευ αἰσθήσεων, ὑφ’ ὧν περιφερόμεθα
καὶ πλανώμεθα, καὶ οὐκ ἔχομεν γυμνῷ τῷ νοὶ γυμνοῖς τοῖς
πράγμασιν ἐντυγχάνοντες μᾶλλόν τι προσιέναι τῇ ἀληθείᾳ,
καὶ τὸν νοῦν τυποῦσθαι ταῖς καταλήψεσιν. ὁ δὲ περὶ
θεοῦ λόγος, ὅσῳ τελεώτερος, τοσούτῳ δυσεφικτότερος, καὶ
<lb n="20"/> πλείους τὰς ἀντιλήψεις ἔχων καὶ τὰς λύσεις ἐργωδεστέρας.
<note type="footnote">2 καὶ πάσαν] διὸ καὶ πάσαν e: ο καὶ ‘Reg. a duo Colb.’ || 4 ἱσταμένην]
e ǁ 7 om ἅπερ d || ὡς] ισως ‘Reg. Cypr.’ || 8 α] ἅπερ d ΙΙ 9 om κάτω def
21. 14 προσβάλλοντες] προβ. c2 || 15 περιφερομεθα και πλανώμεθα] περιπλανωμεθα
καὶ περιφερόμεθα f</note>
<note type="footnote">3. ἔσοπτρα κ. τ. αἰν.] 1 Cor.
xiii 12.</note>
<note type="footnote">4. ἰνδάλμασιν] ‘figures,’ ‘repre-
sentations.’</note>
<note type="footnote">5. περιττὸς κ. περίεργ.] Cp. i 1.</note>
<note type="footnote">7. ὑπῃνίσσετο ‘darkly intimated’;
in John xvi 12.</note>
<note type="footnote">8. τρανωθησόμενα] Cp. § 4.</note>
<note type="footnote">9. χωρῆσαι τὸν κ.] John xxi 25.
By a strange oversight, Gr. confounds
the Forerunner with the
Divine. φωνή, perh. with ref. to
John i 23.</note>
<note type="footnote">10. διωρίζετο] ‘to define’; so ‘to
affirm.’</note>
<note type="footnote">21. All abstract ruth is hard
to attain with such instruments as
we possess, but above all the truth
about God. So Solomon and St Panl
confessed; and David, who despaired
of knowing even himself.</note>
<note type="footnote">14. προσβάλλοντες] Cp. § 16.
Μετὰ τῶν αἰ., cp. §§ 12 § 26.</note>
<note type="footnote">18. τὸν νοῦν τυπ. τ. κατ.] ‘to have
our minds fashioned by what we
perceive.’</note>
<note type="footnote">19. δυσεφικτ.] ‘harder to come at’
(ἐφικνεῖσθαι).</note>
<note type="footnote">20. ἀντιλήψεις] From the general
notion of ‘catching hold’ of a thing
come the opposite meanings of
’helping’ (e.g. 1 Cor. xii 28), and
(as here) of ‘objections,’ ‘difficulties.’
Plut. de Def. Orac. (11 438 D) has
the expression ὡς ἔχοντα πολλὰς ἀντιλήψεις
καὶ ὑπονοίας πρὸς τοὐναντίον.</note>

<pb n="53"/>
πᾶν γὰρ τὸ ἐνιστάμενον, κἂν βραχύτατον ἦ, τὸν τοῦ λόγου
δρόμον ἐπέσχε καὶ διεκώλυσε, καὶ τὴν εἰς τὸ πρόσω φορὰν
διέκοψεν· ὥσπερ οἱ τοὺς ἵππους τοῖς ῥυτῆρσιν ἀθρόως
μεθέλκοντες φερομένους, καὶ τῷ ἀδοκήτῳ τοῦ τιναγμοῦ
περιτρέποντες. οὕτω Σολομὼν μέν, ὁ σοφισάμενος περισσὰ <lb n="5"/>
ὑπὲρ πάντας τοὺς γενομένους ἔμπροσθεν καὶ καθ’ ἑαυτόν,
ᾧ τὸ τῆς καρδίας πλάτος δῶρον θεοῦ, καὶ ἡ ψάμμου
δαψιλεστέρα χύσις τῆς θεωρίας, ὅσῳ πλέον ἐμβατεύει
τοῖς βάθεσι, τοσούτῳ πλέον ἰλιγγιᾷ, καὶ τέλος τι ποιεῖται
σοφίας εὑρεῖν ὅσον διέφυγεν. Παῦλος δὲ πειρᾶται μὲν <lb n="10"/>
ἐφικέσθαι, οὔπω λέγω τῆς τοῦ θεοῦ φύσεως, τοῦτο γὰρ
ᾔδει παντελῶς ἀδύνατον ὄν, ἀλλὰ μόνον τῶν τοῦ θεοῦ
κριμάτων· ἐπεὶ δὲ οὐχ εὑρίσκει διέξοδον οὐδὲ στάσιν τῆς
ἀναβάσεως, οὐδὲ εἴς τι φανερὸν τελευτᾷ πέρας ἡ πολυπραγμοσύνη
τῆς διανοίας, ἀεί τινος ὑποφαινομένου τοῦ <lb n="15"/>
λείποντος· ὢ τοῦ θαύματος ἵνα καὶ αὐτὸς πάθω τὸ ἴσον)·
ἐκπλήξει περιγράφει τὸν λόγον, καὶ πλοῦτον θεοῦ καὶ
<note type="footnote">11 οὔπω] + δε e || 12 om ὂν c || μόνον] μόνων c2e ǁ 14 πολυπραγμοσύνη]
+ τῃ e</note>
<note type="footnote">1. ἐνιστάμενον] ‘obstruction.’</note>
<note type="footnote">2. ἐπέσχε κτλ.] ‘gnomic’ aorists:
‘it lets and hinders.’</note>
<note type="footnote">3. ῥυτῆρσιν] ‘reins’: ἀθρόως,
suddenly, cp § 2.</note>
<note type="footnote">5. σοφισάμενος] 1 Kings iv 31
(LXX. 111 Kings iv 27 Swete) ascent never stops,’ i.e. i
ἐσοφίσατο virkp π.</note>
<note type="footnote">6. τοὺς γεν. ἔμπροσθεν] 1 Kings
iii 12. Καθ’ ἑαυτόν might be (as in
§ 19) ‘after his pattern’; but the
connexion is in favour of
‘in his time.’</note>
<note type="footnote">7. καρδίας πλάτος] 1 Kings iv 29
(iv 25 Swete). Sw. reads χύμα
καρδίας; and Gr.'s χύσις directly
after seems to show that he read
the same, πλάτος being his interpretation.
Χύσις, ‘spread,’ ‘expanse.’</note>
<note type="footnote">9. ἰλιγγιᾷ] ‘reels.’</note>
<note type="footnote">ib. τέλος τι π. σοφίας] ‘makes it
as it were the end (perfection) of
wisdom to find henv far it ὁ περὶ θ.
λόγος) has escaped him.’ Gr. refers
to such passages as Eccl. vii 23 foll.,
viii 17, and perh. xii 12 foll.</note>
<note type="footnote">13. κριμάτων] Rom. xi 33.</note>
<note type="footnote">ib. στάσιν τῆς ἀν.] ‘that the
ascent never stops,’ i.e. is endless.</note>
<note type="footnote">15. ἀεί τινος ὑποφ. τ. λ.] lit.
‘something remaining ever dimly
disclosing itself.’</note>
<note type="footnote">16. ἴνα κ. αὐτός] By his exclamation,
Gr. has dramatically put himself
beside St P.</note>
<note type="footnote">17. περιγράφει τὸν λ.] ‘He concludes
his discourse with astonishment.’</note>

<pb n="54"/>
βάθος τὸ τοιοῦτο καλεῖ, καὶ ὁμολογεῖ τῶν τοῦ θεοῦ
κριμάτων τὸ ἀκατάληπτον, μονονουχὶ τὰ αὐτὰ τῷ Δαβὶδ
φθεγγόμενος, ποτὲ μὲν ἄβυσσον πολλὴν ὀνομάζοντι τὰ τοῦ
θεοῦ κρίματα, ἦς οὐκ ἔστι τὴν ἕδραν ἢ μέτρῳ ἢ αἰσθήσει
<lb n="5"/> λαβεῖν, ποτὲ δὲ τεθαυμαστῶσθαι τὴν γνῶσιν ἐξ ἑαυτοῦ
καὶ τῆς ἑαυτοῦ συστάσεως λέγοντι, κεκραταιῶσθαί τε
πλέον ἢ κατὰ τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν καὶ περίδραξιν.</p></div></div></body></text></TEI>