Ceterum aliam de medio dubitationem tollamus, quae talis est.

Congruum est (inquiunt nonuuUi) ut cum ignis, turn ceterorum elementorum species unius formae sint, numero vero plures existant; quare loca etiam (medium nempe atque extrema) unius speciei profecto sunt, numero vero plura dicuntur. et quoniam terra alterius mundi ad eius medium fertur, si ad medium Ι huius mundi mo- f: 14r veretur, non contingeret, ut quippiam a propria natura eam dimoveret, quandoquidem huius atque alterius mundi medium specie non ’erunt. eademque ceterorum elementorum ratio erit. haec autem dubitatio hunc in modum tollitur.

Dum nos elementorum partes specie miuime ditferre affirmamus, id non ita intellegi debet, ut uni scilicet mundo conveniat, alteri vero minime, sed aeque omnibus mundis, quorum partes inter se numero tantum differunt, conveniet, hoc est, ut partes terrae, quae hie apud nos est, sive ad invicem comparentur, sive alterius mundi terrae partibus conferantur, secundum unam atque eandem rationem deprehendantur et unaquaeque a quavis numero tantum difterat. sique aliqua terrae, quae hie est, pars sumpta fuerit, nihil inter eam atque alteram eiusdem terrae abscissam partem interest; hae namque, tametsi numero differant, ad eundem locum proficiscuntur ; partes autem, quae in alio mundo sunt, quamvis ab his partibus non diiferant, cum inter se numero tantum differant, ad eundem locum atque hae partes miuime feruntur, sin autem, ut dictum est, illarum partium numeri diversitas in causa sit, ut ad diversa numero loca eiusmodi partes proficiscautur, <quid est quod > hae, quamvis plures sint in hoc mundo, ad unum atque eundem numero locum feraniur.

Si vero nos quispiam redargueret inquiens propriam proportionem, quam ad alterum locum habent, in causa esse, ut ad eum locum proficiscautur : ea igitur principia fundamentaque tolleuda eruut, quibus hoc uecessavio deducebatur, quae istaec f. 14r sunt: simplex motus est terminatus corporaque simplicia ad eum consequuutur, siquidem simplicia dicuntur, quouiam simplicem motum in se babeut, ac rursus quae eiusdem speciei sunt, ad unum atque euudem locum necessario feruutur. eteuim si baec fuiidameuta statuerimus, necessario fiet, ut terra, quae in alio mundo est, ad huius muudi medium proficiscatur, nee nou etiam commemorata absurda necessario cousequeutur; quod si eiusmodi sermo admitten- dus non est, plures igitur mundi non sunt, quare consonum erit, ut unus tantum mundus existat. hoc autem Aristoteles declaravit, dum perspicuum fecit, consentaneum esse, ut ea, quae in alio mundo sunt, si inveniretur, ad unum atque eundem locum moverentur, nec minus terra, quae illic est, congruum esset, ut ad hoc medium proficisceretur.

Esse autem horum corporum loca terminata, ex aliis etiam explicavit dicendo terminatum locum inveniri, quo suapte natura terra, alterumque, quo natura sua ignis feratur. hoc vero expojiit, sicuti modo declarabimus. in universum, omne quod aliquo motu cietur, ex alio ad aliud movetur. atque baec, ex quo motus principium ducit et in quod desinit, specie differunt. cum autem motus sit finitus, omnino fiet, ut ex quo motus initium ducit eo in quod desinit, progrediatur. quemadmodum id, quod curatur, motus eius ex morbo in valetudinem tendit; non enim uUo unquam tempore fieri potest, ut curetur atque ex morbo in valetudinem commutetur, si id, quod curatur, privatum sit, ut pervenire ad sanitatem possit, sed omnino necesse est, ut earn assequatur. quod enim suapte natura vel esse vel fieri tale non potest, id ab initio non movetur. itidem iis de rebus statuendura est, quae reliquis motibus feruntur, aequum itaque est eum motum, quo ’d per locum movetur, ita se habere, ut in eo id, ex quo, et id, quo, ea ratione differant, quemadmodum morbus, ex quo quod curatur initium ducit, et valetudo, in quam desinit, diiferunt inter se. neque differant modo consonum est, verum etiam terminata sint, oportet, ut morbus valetudoque. non enim quo res tulerit, sed ad rem terminatam motus eius proficiscitur. congruum est ergo, ut ignis etiam terraque in terminata atque ex terminatis locis moveantur, quae etiam contraria esse debent inter se, hoc est id ex quo, et id quo, haec autem loca supra infraque sunt; quare convenit, ut supra et infra sint terminata. omnia igitur, quae eadem specie conveniunt, ad eundem numero locum moventur; quare terra, 12 invenirentur Al 19 post cietur codd. Al male repetunt: [ABBREV ABBREV ABBREV ABBREV ABBREV] in universum omnino aliquo motu cientur, quibus verbis Al. vim, quam non habent, subiecit, cum vertit: omnino quidem, id eo moveri motu contingit. quae est iu alio raiiudo, ad lioc medium movebitur, quod absurdum f. 14r ac dissentaiieum est. rationi itaque couseutaueum erit, ut mundi pluralitatis speculatiouem lelinquamus.