XII.Σιβύλλης λόγος ιβ.

Ἀλλ᾿ ἄγε μοι στονόεντα χρόνον κλύε Λατινιδάων· ἠ τοι μὲν πρώτιστα μετ᾿ ὀλλυμένους βασιλῆας Αἰγύπτου, τοὺς πάντας ἴση κατὰ γαῖα φέρεσκεν, καὶ μετὰ τὸν Πέλλης πολιήτορα, ᾡ ὓπο πᾶσα ἀντολίη βεβόλητο καὶ ἑσπερίη πολύολβος, ὃν Βαβυλὼν ἤλεγξε, νέκυν δ᾿ ὤρεξε Φιλίππῳ, οὐ Διός, οὐκ Ἄμμωνος ἀληθέα φημιχθέντα, καὶ μετὰ τὸν γενεῆς τε καὶ αἵματος Ἀσσαράκοιο, ὃς μόλεν ἐκ Τροίης, ὅστις πυρὸς ἔσχισεν ὁρμήν, πολλοὺς δ᾿ αὖ μετ᾿ ἄνακτας, ἀρηιφίλους μετὰ φῶτας, καὶ μετὰ νηπιάχους, θηρὸς τέκνα μηλοφάγοιο, καὶ μετὰ τὰς ἐτέων ἑκατοντάδας ἓξ διαβῆναι καὶ δισσὰς δεκάδας Ῥώμης δικτάτορος οὔσης, ἔσσετ᾿ ἄναξ πρώτιστος ἀφ᾿ ἑσπερίοιο θαλάσσης Ῥώμην κοιρανέων μεγάλ᾿ ἄλκιμος ἠδὲ μαχητής, ἀρχὴν στοιχείων ὅστις λάχε καὶ σὲ πεδήσας 1—11 vgl. V 1—11. HSS.: Q < V. 259—299) VH = Ω. Überschrift: σιβύλλης λόγος ῖβ Ω. 1 ἀλλ᾿ ἄγε Mai ἀλλά γε Ω. — στονόεντα Alexandre aus V 1. στενόεντα Ω. — κλύε Λατινιδάων Alex. κλυαλατιναδάων Ω vgl. XI 298. κλεινῶν τε Λατίνων V 1 ΦΨ | ἦ τοι aus V 2 Alex. ἢ ὅτι Ω | 3 ἔση κατὰ γαῖα φέρεσκεν aus V 3 Alex. ἢ κατὰ γαῖαν φέρεσκον Ω | 4 πολιήτορα aus V 4 Alex. πελιήτορα Ω. — ὕπο Alex. ὑπὸ Ω | 5 βεβόλητο: δεδάμαστο V 5. — ἑσπερίη πολύολβος vgl. XIV 133 | 6 ἤλεγξε aus V 6 Alex. Με Q ἤλεξεν VH | 7 vgl. XI 197. — ἀληθέα φημιχθέντα vgl. III 2 | 8 τὸν: τῶν VH. — Ἀσσαράκοιο Mai ἀσάρκοιο Ω vgl. XI 144 | 9 ὅστις . . . ὁρμήν = XI 150 | 11 θηρὸς . . . μηλοφάγοιο = XI 111 | 12 ἐτέων Alex. ἑτάρων Ω 13 δισσὰς Alex. δύο τὰς Ω. — δικτάτορος οὔσης Alex. δικτάτωρος οὔσης Ω δικταρευούσης Buresch? | 14 Anf. = V 12. — ἀφ’ ἑσπερίοιο θαλάσσης = III 176 | 15 Ῥώμης Alex. | 16 ἀρχὴν . . . λάχε vgl. V 15. Ἄρεος ἀνδροφόνοιο παγήσεται, ἀγλαόκαρπε· λώβην ἐκτίσεις, ἥν περ προέηκας ἑκοῦσα· αὐτὸς γὰρ μεγάθυμος ἀριστεύσει πολέμοισιν· ὃν Θρῄκη πτήξει καὶ Σικελίη, μετὰ Μέμφις, Μέμφις πρηνιχθεῖσα δι᾿ ἡγεμόνων κακότητα ἠδὲ γυναικὸς ἀδουλεύτου ὑπὸ δουρὶ πεσούσης· καὶ θεσμοὺς θήσει λαοῖς καὶ πάνθ᾿ ὑποτάξει· κῦδος ἔχων κρατερὸν σκήπτρων ἐπὶ πουλὺ κρατήσει· οὐ γὰρ ὑπερθήσει ὀλίγον χρόνον οὐδέ ποτ᾿ ἄλλος σκηπτοῦχος βασιλεὺς τούτου πλέον, οὐ μίαν ὥρην, Ῥωμαίων, ὅτι πάντα θεὸς κατένευσ᾿ ἐπὶ τούτῳ· καὶ δὴ καὶ καιροὺς ἐπεδείξατο ἐν χθονὶ δίῃ θεσπεσίους μεγάλους, ἐπὶ δ᾿ αὐτοῖς σήματ᾿ ἔδειξεν.

ἀλλ᾿ ὁπόταν ἀστὴρ πανείκελος ἠελίοιο λαμπρὸς ἀπ᾿ οὐρανόθεν προφανῇ ἐνὶ ἤμασι μέσσοις. καὶ τότε δὴ κρύφιος ἥξει λόγος Ὑψίστοιο σάρκα φέρων θνητοῖσιν ὁμοίιον· ἀλλὰ σὺν αὐτῷ αὐξήσει τὸ κράτος Ῥώμης κλεινῶν τε Λατίνων,] αὐτὸς δ᾿ αὖθ’ ὁ μέγας βασιλεὺς ἰδίης ὑπὸ μοίρης κατθάνεται παραδοὺς ἑτέρῳ βασιλήιον ἀρχήν.

καί τις δ᾿ αὖ μετὰ τοῦτον ἀνήρ, κρατερὸς αἰχμητής, ἄρξει πορφυρέην λώπην ἀμφειμένος ὤμοις, ὅς τε τριηκοσίων ἀριθμῶν κεραίην ἐπὶ πρώτην 20—23 vgl. V 16—19. — 21 δι’ ἡγεμόνων κακότητα vgl. III 366. — apologetisch: vgl. Tertullian. ad Scapul. 2 Christianus nullius est hostis nedum imperatoris, quem . . . salvum velit cum toto Romano imperio. Apol. 32. Melito (Euseb. h. eccles. IV 26, 7). — 39 (f.) = V 21 f. 19 ἀριστεύσει πολέμοισιν Alex. Friedlieb ἀριστεύουσι πολέμοις Ω | 20 ὃν V 16 Alex, ἡ Ω. — θρᾴκη V 16 ΦΨ. — μετὰ: καὶ V 16 φΨ | 21 δι᾿ Μόνων κακότητα vgl. in 366. — κακότητα Rzach aus V 17. XIII 53. κακότητος Ω | 22 ἀδουλώτου Rz. aus V 18. — ὑπὸ δουρὶ: ἐπὶ κῦμα V 18 ΦΨ | 23 = V 19. — θεσμοὺς Alex.? Rz. δεσμοὺς Ω | 24 σκήπτρων . . . κρατήσει = VIII 68. — πουλὺ Alex. πολὺ Ω | 25 ὑπερθήσει ὀλίγον χρόνον Ω ὑπερθήσειε βίου χρόνον Mdls. — οὐδέ ποτ’ ἄλλος Alex, οὐδ᾿ ὁπότ᾿ ἄλλοις Ω | 26 ὥραν VH | 27 κατένευσ᾿ Alex. κάτευσ᾿ VH κατεὐσ . . Q | 28—34 christlich, [ ] Gfick. | 28 ἐν χθονὶ δίῃ = III 83 | 30 f. vgl. II 35 | 31 ἤμασι μέσσοις vgl. I 374. — ἤματι Ω | 32 f. vgl. I 324 f. | 33 σάρκα φέρων Alex. σαρκοφάγων Ω σαρκοφόρος Mai | 34 κλεινῶν τε Λατίνων = V 1 ΦΨ | 35 ἰδίης ὑπὸ μοίρης = V. 77. 205. XIV 103 vgl. 148. 183. XI 228 | 36 βασιλήιον Alex. βασίλειον Ω | 37 = V. 124. — κρατερὸς αἰχμητής aus V. 124 Rz. κρατερός τ᾿ αἰχμητής Ω | 38 ἄρξει Alex. αὔξει Ω. — πορφυρέην . . . . ὤμοις vgl. III 389. — λώπην Alex. δὲ λαβὼν Ω (vgl. XI 216). — ἀμφείμενος VH ἀμφίμενος Q | 39 = V 21. — ὅς τε Alex. Friedl. ἐξολέσει Μήδους καὶ ἰοβόλους ἅμα Πάρθους· αὐτὸς δ᾿ ὑψίπυλον καθελεῖ πόλιν ἐν κράτεϊ ᾧ· καὶ πόλει Αἰυύπτου κακὸν ἔσσεται Ἀσσυρίοις τε Κόλχοις Ἡνιόχοις καὶ τοῖς παρὰ χεύμασι Ῥήνου Γερμανοῖς ναίουσιν ὑπὲρ ψαμαθώδεας ἀκτάς. αὐτὸς πορθήσει καὶ ὑψίπυλον μετόπισθεν ἐγγύθεν Ἠριδανοῖο πόλιν κακὰ μητιόωσαν. καὶ τότε δὴ πέσεται πληγεὶς αἴθωνι σιδήρῳ.

ἄρξει δ᾿ αὐ μετέπειτ᾿ ἄλλος δολιοπλόκος ἀνήρ, τῶν τρισσῶν ἀριθμῶν ὅστις λάχεν, οὔνομα δ᾿ αὐτοῦ δηλώσει κεραίη· χρυσὸν δὲ πολὺν συναθροίσει· κοὐκ ἔσται πλούτου πολλοῦ κόρος, ἀλλά τ΄ ἀναιδῶς πλείονα συλήσας θήσει κατὰ γαῖαν ἄπαντα. εἰρήνη δ᾿ ἔσται, πολέμων δ’ ἀναπαύσεται Ἄρης. πολλὰ δὲ δηλήσει ἐπὶ μαντοσύνῃσι μέγιστον πειθόμενος, βιότου ζωῆς χάριν· αὐτὰρ ἐπ᾿ αὐτῷ ἔσται σῆμα μέγιστον· ἀπ᾿ οὐρανοῦ αἱματόεσσαι ῥεύσουσιν ψεκάδες καὶ] ἀπολλυμένου βασιλῆος. πολλὰ δὲ ποιήσει ἄνομα, περὶ δ᾿ αὐχένα θήσει ἄλγεα Ῥωμαίοις ἐπὶ μαντοσύναισι πεποιθώς· συγκλήτου δ᾿ ὀλέσει κεφαλάς. λιμὸς δὲ καθέζει 54. 59 vgl. Sueton: Caligula 57. Dio Cass. LIX 29, 3. — 56 f. vgl. II 20. XIV 89 f. — 60 Sueton: Calig. 26 Nihilo reverentior leniorve erga senatum. — λιμὸς: Euseb. Chron. II 152 öne: Ingens fames orbem terrarum obtinebat . . . ὥστε Ω. — κεραίην Alex. κεραὸν κεράην H) Ω. — Nach V. 39 ist ücke anzunehmen, vgl. V 22 | 40 ἰοβόλοις ἅμα Πάρθους vgl. XIV 66 | 41 vgl. V. 45. — κράτει Ω | 42 καὶ . . . ἔσσεται vgl. ΧΙ 45. — πόλει Αἰγύπτου Friedl. πόλει Αἰγύπτῳ Ω πάλιν Αἰγύπτῳ Rz. | 43 Κόλχοις .... 44 ... . ναίουσιν vgl. XI 176 | 43 Anf. vgl. XIV. 166. — καὶ . . . Ῥήνου vgl. V. 150. — παρὰ χεύμασι vgl. V 484. — παρὰ χεύμασι Alex. παραχεύμασι Ω. — Μου Alex. νείλου Ω. Derselbe Fehler auch in der Anthol. Pal. VII 741, 3: Mendelssohn | 44 ναίουσιν aus XI 176. XII 151 Alex, ἄγουσιν Ω. — ὑπὲρ ψ. ἀκτάς vgl. XIV 345. — ψαμαθώδεας Alex, ψαμμαθώδεασ Ω | 45 ὑψίπυλον ... 46 . . . πόλιν vgl. V. 41 | 46 μητιόωσαν Alex. μητιόωσα Ω | 47 πέσεται . . . . σιδήρῳ vgl. XIII 145 f. XII 248 f. XIII 20. 101 (XII 275. XIV 162.). — αἴθωνι Mai αἴθονι Ω | 48 Anf. = XI 195. — ἄλλος Alex. ἄλλοις Ω | 49 οὔνομα δ’ αὐτοῦ = XI 29 | 50 κεραίη Alex. κεράη Ω | 51 f. vgl. VIII 188 f. — 51 πολλοῦ Bur. πουλὺς πολλὺς Q) Ω | 52 (Anf. vgl. VIII 55. — ) συλήσας Alex. συλλήσας Ω 53 vgl. III 755 | 54 δηλήσει Alex. δηλώσει Ω. — μέγιστον 55 πειθόμενος Gutschmid μεγίστων | πευθόμενος Ω γοήτων | πειθόμενος Mdls. | 56 ἀπ᾿ οὐρανοῦ .... 57 . . ψεκάδες vgl. II 20. — αἱματόεσσαι Mai αἱματόεσσα Ω | 57 ῥεύσουσι Ω. — καὶ [ ] Gflck. vgl. XIV 52. I 86. κατ’ Rz. | 59 ἐπὶ Rz. ἐν Ω. — μαντοσύνῃσι Alex, aus V. 54 | 60 λιμὸς Alex. vgl. oben den Kommentar, λιομὸς Ω. Καμπανοὺς Θρᾷκάς τε Μακηδόνας Ἰταλιήτας· μούνη δ᾿ Αἴγυπτος θρέψει πολυπληθέα φῦλα. παρθενικὴν δὲ κόρην μυστήριον ἐξαπατήσας αὐτὸς ἄναξ ὀλέσει δολίως· τὴν δ’ αὖ πολιῆται ἀχνύμενοι θάψουσι· χόλον δ’ ἐπ᾿ ἀνάκτορι πάντες κατθέμενοι δολίως τοῦτον διαλωβάσονται. ἀνθούσῃ κρατερὸς Ῥώμῃ κρατεροῖσιν ολεῖται.

δὶς δεκάτου δ᾿ ἀριθμοῦ ἄρξει πάλι κοίρανος ἄλλος· καὶ τότε Σαυρομάταις πόλεμοι καὶ κήδεα λυγρά ἥξει καὶ Θρᾳξὶν καὶ ἀκοντισταῖσι Τριβαλλοῖς· καὶ πάντας Ῥωμαῖος Ἄρης διαδηλήσηται. σημεῖον δ᾿ ἔσται φοβερὸν τούτου κρατέοντος Ἰταλικῶν γαίης καὶ Παννονίων· περὶ δ᾿ αὐτάς νὺξ ἔσται σκοτόεσσα μέσῃ ἐνὶ ἤματος ὥρῃ καὶ λάινος ὑετὸς ἀπ᾿ οὐρανοῦ· αὐτὰρ ἔπειτα κοίρανος ἴφθιμός τε δικασπόλος Ἰταλιήων βήσεται εἰν Ἀίδαο δόμοις ἰδίης ὑπὸ μοίρης.

πεντήκοντ᾿ ἀριθμῶν πάλιν ἄλλος ἐλεύσεται ἀνήρ δεινὸς καὶ φοβερός· πολλοὺς δ’ αὐτὸς ἀπολέσσει ἐκ πασῶν πόλεων ὄλβῳ γεrαῶτας ἀρίστους δεινὸς ὄφις φύσεως ὁ βραχὺς λόγος, ὅς ποτε χεῖρας ἡγεμόνας τανύσει καὶ ὀλεῖ καὶ πολλὰ τελέσσει (67 ἀνθούσῃ Anspielung auf Roms Geheimnamen: vgl. Joh. Lydus: de mens, p. 85, 13 Bekk.?) — 78 —86 vgl. V 28 34. 61 Καμπανούς Alex. Καππανοὺς Ω Καππαδόκας Rz. — θρᾴκας Ω Θρῇκας Rz. 63 κόρην Alex. κάρην Ω. — μυστήριον Alex. μυστηρίων Ω | 65 δ’ ἐπ᾿ ἀνάκτορι Mein. δὲ πανάκτορι Ω | 67 so Wilamowitz, ἀ. κρατερῇ ’P. κρατεροῖς ὀλιεῖται Ω ἀνθούσης κρατερῆς Ρώμης κρατερός περ ὀλεῖται Alex, ἀνθούσης κρ. Ῥ. κρατεροῖς διολεῖται Mdls. | 68 πόλι κοίρανος Nauck. Mein. πολυκοίρανος Ω | 69 πόλεμοι . . . λυγρά vgl. V. 217 | 70 θρᾳξὶ Ω. — ἀκοντισταῖσι Τριβαλλοῖς Alex. ἀκοντιστὰς Τριβάλλους Ω | 71 Ῥωμαῖος Ἄρης = VII 46. — Ῥωμαῖος Alex, ῥιωμαίους Ω. — διαδηλήσηται Alex. διαδηλήσεται Ω | 72 vgl. XI 25 | 73 Παννονίων Alex. πανονίων Ω | 74 = IV 56. vgl. I 375 | 75 vgl. XIV 235. — καὶ λάινος Alex. κελαινὸς Ω (XIV 235 κελαινοὶ Ω). — ἀπ’ οὐρανοῦ Gffck. κἀπ᾿ οὐρανοῦ Ω ἀπὸ οὐρανοῦ Mdls. τότ’ ἀπ᾿ οὐρανοῦ Hartel | 77 βήσεται .... δόμοις = V. 146. XIV 184. — δόμοις ἰδίης Alex. vgl. V. 35. δόμοισι δίης Ω vgl. V. 175 | 78 vgl. V 28. — ἐλεύσεται . . . . . . 79 . . . πολλοὺς < Q. | 79 Anf. = XIV 173. vgl. XIII 165. — αὐτὸς QH Alex.? αὐτοὺς V ἀστοὺς Mein. | 81 Anf. = V 29. — 81. 82 so Ω; zu Grunde liegt V 29 f.: δ. ὄ. φυσῶν πόλεμον βαρύν, ὅς ποτε χ. ἧς γενεῆς τανύσας . . . .; wieviel der Verf. schon korrupt las, wieviel ätere Korruptel ist, kann man nicht unterscheiden. — 81 ὅς ποτε Alex, aus V 29. ὁπότε Ω. ἀθλεύων ἐλάων κετείνων καὶ μυρία τολμῶν· καὶ τμήξει τὸ δίκυμον ὄρος, λύθρῳ δὲ παλάξει. ἀλλ᾿ ἔσται καὶ ἄιστος ὀλοίιος Ἰταλίδαισιν ἐσάζων θεῷ αὐτόν, ἐλέγξει δῆμον ἑκόντα· εἰρήνη δ᾿ ἔσται βαθεῖα τούτου κρατέοντος. καὶ τρόμοι ἀνθρώπων· ὑπὸ Αὐσονίοισι δ᾿ ἀίξας εἶξεν ὕδωρ ἄτοπον ἀπ᾿ Ὠκεανοῖο ῥοάων·] ἀμφί ἑ παπταίνων θήσει δ᾿ ἀθλεύματα λαοῖς πολλὰ μάλ᾿ ἠδ᾿ αὐτὸς ἐναγώνιος ἀθλεύσειεν φωνῇ καὶ κιθάρῃ, νευρῇ μέλπων ἅμ ἀοιδήν· ὕστερον αὐ φύγεται λείψας βασιλήιον ἀρχήν, ὀλλύμενος δὲ κακῶς ἀποτίσεται, ὅσσα ἔοργεν.

τὸν μέτα τρεῖς ἄρξουσιν, ἐπωνυμίῃσι λαχόντες ἑβδομήκοντ᾿ ἀριθμὸν δύο κοίρανοι, εἷς δ᾿ ἐπὶ τούτοις στοιχείου τριτάτου· καὶ ἐπ᾿ ἄλλυδις ἄλλος ὀλεῖται Ἀρηι κρατερῷ ὑπὸ στρατιῆς παλαμάων.

εἶτά τις εὐσεβέων ηξει ὀλέτης μέγας ἀνδρῶν κοίρανος, ὀμβριμόθυμος ἀνήρ, ἐγχέσπαλος Ἄρης, ἑπτάκις ὃς δεκάτην κεραίην δείκνυσι πρόδηλον· Φοινίκην ὀλέσει καὶ Συρίαν ἐξολοθρεύσει· ἥξει καὶ ῥομφαία ἐπὶ Σολυμηίδα γαῖαν 88. 89 vgl. V 20. 27. — 92 vgl. V 141. — 95 —101 vgl. V 35 —37. — 99 εὐσεβέων vgl. III 573. 84 τμήξει aus V 32 ΦΨ Friedl. τμήσει Ω | 85 ἄιστος aus V 33 ΦΨ Rz. δισσὸς Ω — Ἰταλίδαισιν Gfick. Ἰταλίδῃσιν Alex.) ἰταλίδεσσιν QV ἰταλίδεσιν H εἶτ’ ἀναλύσει Mdls. aus einer anderen Recension von V 33 εἶτ᾿ ἀνακάμψει) | 86 δῆμον ἑκόντα Ω verlesen aus V 34 δ’ οὔ μιν ἐόντα ΦΨ, vgl. V. 162 | 87 vgl. III 755. — δὲ βαθεῖ᾿ ἔσται Mdls. (vgl. XI 237). — τούτου κρατέοντος = XI 25 | 88. 89 [ ] Gffck., die Verse sind aus V 26. 27 an falscher Stelle hier eingesetzt. — 88. 89 ὑπὸ αὐξονίοισι δ’ ἀίξας | ἵξεθ᾿ ὕδωρ ἄτοπον ἀπ᾿ ὠκεανοῖο ῥοάων Ω verlesen aus V 26. 27 daher auch nur Αὐσονίοισι zu bessern, ὑπὸ Αὐσονίοισι δ’ ἀίξας | ἵξεθ᾿ ὕδωρ ἄτοπον ἀπὸ Ὠκ. ῥ. Alex. Vgl. sonst zu V 27 | 90 ἑ Gffck. δὲ Ω Ausgg. | 91 ἀναλώνιος ἀθλεύσειεν vgl. II 38. — ἐναγώνιος Alex, ἐνάγων Ω | 93 βασιλήιον Alex. Friedl. βασίλειον Ω | 94 vgl. V 191 | 95 Anf. = V 51. — τὸν Alex, τὸν δὲ Ω vgl. V. 176 | 96 Anf. vgl. XIII 157. — ἀριθμῶν? vgl. V. 49 | 97 ἐπ᾿ . . . ὀλεῖται vgl. XI 249. — ἐπάλλυδις Ω | 98 Anf. vgl. V. (226.) 249. 275. XIV 51. — Ἄρηι Friedl. ἄρη Ω. — καὶ + nach κρατερῷ Bur. vgl. XIV 51 | 99 vgl. V 63. — τις Alex, τὸ Ω. — ὀλετὴρ Rz. | 100 ὀμβριμόθυμος ἀνήρ = XI 108. — ἐγχέσπαλος Alex. ἀγχίπαλος Ω | 101 = V 37. — ἑπτάκις . . . πρόδηλον Gffck. ἑπτάκι τῳ δεκάδες κέραι δείξουσι πρόδηλον Ω ἑπτάκι τῷ δεκάδας κεραῖαι δείξ. πρ. Alex. | 102 Συρίαν Alex. Λυδίαν Ω | 103 ῥομφαία ἐΠὶ Σολυμηίδα Alex. ῥομφαῖα ἐπ ἰεροσολυμηίδα ἐπὶ ἱεροσολυμηίδα Q) Ω. ἄχρις ἐπ΄ ἐσκατίας καμπῆς Τιβεριάδος ἅλμης. αἰαῖ, Φοινίκη, ὅσα τλήσεαι ἡ βαρυπενθής· *σφικτῇσι τροπαίησι*, καὶ πᾶν ἔθνος σε αἰσῖ, επ᾿ Ἀσσυρίους ἥξεις καὶ νήπια τέκνα ὄφει δουλεύοντα παρ᾿ ἀνδράσι δυσμενέεσσιν σύν τ᾿ ἀλόχοις καὶ παντὶ βίω̣, πλοῦτος δ᾿ ἀπολεῖται· όργὴ γάρ τε θεοῦ ἐπελεύσεται ἡ βαρυπενθής, ὅττι μιν οὐκ ἐφύλαξαν ἐὸν νόμον, ἀλλ’ ἐπὶ πᾶσιν εἰδώλοις ἐλάτρευσαν ἀεικελίῃς τέχνῃσιν. πολλοὶ δ᾿ αὐ πόλεμοί τε μάχαι τ᾿ ἀνδροκτασίαι τε λιμοὶ καὶ λοιμοὶ ἀκαταστασίαι τε πολήων. εἰς δὲ τὸ τέρμα βίου γεραρὸς βασιλεὺς ·μεγάθυμος αὐτὸς ἀριστεύων πέσεται στρατιῆς ὑπ᾿ ἀνάγκης.

ἄρξουσιν μετέπειτ᾿ ἄλλοι δύο φῶτες ἄνακτες στέργοντες μνήμην πατέρος μεγάλου βασιλῆος πολλὰ δὲ κυδιάοντες ἐν ἀγχιπάλοισι μαχηταῖς. ἔσται δ᾿ εἷς τούτων ἐσθλὸς καὶ κοίρανος ἀνήρ, τοὔνομα δὲ σχήσει τριακοσίων· ἀτὰρ οὑτος καππέσεται δολίως καὶ] ἐνὶ στρατιῇσι τανυσθείς, βληθεὶς δ᾿ ἐν δαπέδῳ Ῥώμης ἀμφήκεϊ χαλκῷ. καί τις δ᾿ αὐ μετὰ τοῦτον ἀνήρ, κρατερὸς αἰχμητής. τετράδος ἐκ κεραίης ἄρξει μεγάλης βασιλείης, ὃν πάντες στέρξουσι βροτοὶ κατ᾿ ἀπείρονα γαῖαν.

καὶ τότε γ᾿ ἄμπαυσις πολέμου κατὰ κόσμον ἅπαντα 107—109 vgl. III 268—270. — 113 f. vgl. IV 68 f. — 122 vgl. Ζ. Domitian. 2. Dio Cass. LXVI 26, 2. (IV Esr. 11, 35.) 104 Anf. vgl. 12. — ἐπ᾿ ἐσχατίης Alex, ἐπεσχατίας Ω. — Τιβεριάδος ἅλμης Alex. τιβερίδος ἄλλης Ω | 105 τλήσεαι Alex. τλήσεται Ω. — ἡ βαρυπενθής = XI 137 | 106 σφικτῇσι τροπαίησι Ω σφιγχθήσῃ τε πέδῃσι Bur. σφιγχθήσῃ στροφείοις Gffck. | 107 αἲ αἲ Alex, αἰν᾿ Ω. — ἥξεις Rz. ἥξει Ω Ι 109 πλοῦτος δ᾿ ἀπολεῖται vgl. II 18 | 110 τε Ω σε Rz. — ἡ βαρυπενθής vgl. V. 105 | 111 ὅττι Alex. ὅτι Ω. — μιν Ω μὲν Friedlieb, — ἐὸν Alex, νέον Ω | 112 ἀεικελίῃσι Friedl. | 113 vgl. XI 260 | 114 ἀκαταστασί VH | 115 Anf. = V. 204. — εἰς Alex, elq Ω. 1 116 στρατιῆς: κρατερῆς Alex. | 117 = XIV 21. — ἄρξουσι Ω. — μετέπειτ᾿ ἄλλοι Alex. μετέπειτα Ω | 119 ἀντιπάλοισι Rz. | 120 εἷς: ἐκ Mdls. | 121 Anf. vgl. XI 23. — σχήσειε Alex. — ἀτὰρ Alex, αὐτὰρ Ω | 122 Anf. vgl. XIII 80. — δολίως .... τανυσθξείς vgl. XIV 57. — δολίως καὶ καὶ [ ] Gffck.) ἐνὶ στρατιῇσι Alex. δολίως κελαινῇ στρατιήσι Ω | 123 Anf. vgl. V. 215. — ἀμφήκεϊ Alex. ἀμφίκει Ω | 124 = V. 37 | 125 Anf, = V 40. — κεραίης Rz. κερέας Ω κεραίας Alex. — μεγάλης βασιλείης = II 347 | 126 κατ’ ἀπείρονα γαῖαν = III 694 | 127 γ᾿ ἄμπαυσις Alex, Friedl, γαμπεύσεις Ω. — ἄμπαυσις πολέμου vgl. III 205. — κατὰ κόσμον ἅπαντα = II 25. ἔσται. ἀτὰρ τούτῳ κεν ἀφ’ ἑσπερίης μέχρις ἠοῦς πάντες δουλεύσουσιν ἑκούσιοι οὐδ᾿ ὑπ᾿ ἀνάγκης, καὶ πόλεις αὐτόματοι ὑποχείριοι ἠδ’ ὑπόδουλοι ἔσσονται. μάλα γάρ μιν ἐπ᾿ αὐτῷ κῦδος ἐποίσει οὐράνιος Σαβαώθ, θεὸς ἄφθιτος αἰθέρι ναίων. καὶ τότε Παννονίην καὶ Κελτίδα γαῖαν ἅπασαν μειώσει λιμὸς καὶ ἐπ᾿ ἀλλήλοισιν ὀλέσσει. ἔσσεται Ἀσσυρίοις, οὕσπερ παρακλύζει Ὀρόντης, κτίσματα καὶ κόσμος καὶ εἴ που τι* μεῖζον ὁρᾶται. καὶ τούτους βασιλεὺς στέρξει μέγας ἠδ᾿ ἀγαπήσει ἔξοχα τῶν ἄλλων πολιητῶν· ἀλλὰ μὲν αὐτός δέξεται ὠτειλὴν μεγάλην ἐν στήθεϊ μέσσῳ, εἰς τὸ τέλος βιότου δολίως ληφθεὶς ὑφ᾿ ἑταίρου εἴσω ἐνὶ ζαθέῳ μεγάλῳ βασιληίδος οἴκῳ καππέσεται τρωθείς· μετὰ δ᾿ αὐτὸν κοίρανος ἔσται πεντήκοντ’ ἀριθμῶν γεραρὸς βροτός, ὃς περὶ πάντα πολλοὺς ἐξολέσει Ῥώμης *ἀστούς τε ἀλλ᾿ ὀλιγαρχήσει· διὰ γὰρ πρότερον βασιλῆα βήσεται εἰν Ἀίδαο δόμοις τρωθεὶς μετόπισθεν.

αὐτίκ᾿ ἔπειτ᾿ ἄλλος βασιλεὺς κρατερός τ᾿ αἰχμητής ὅς τε τριηκοσίων ἀριθμῶν λάχεν ἔντυπον ἀρχήν, ἄρξει καὶ Θρᾳκῶν γαίην πολυποίκιλον οὐσαν ἐκπέρσει καὶ τοὺς ἐπὶ ἔσχατα βάρβαρα Ῥήνου Γερμανοὺς ναίοντας ὀιστοβόλους τ᾿ Ἴβηρας.

(130 ὑποχείριοι ἠδ’ ὑπόδουλοι: vgl. Theophil, ad Antol. ΙΙ 18, 5 ὑπέταξεν <ὁ θεὸς> αὐτῷ <τῷ ἀνθρώπῳ> ὑποχείρια 128 ἀτὰρ Alex. αὐτὰρ Ω. — τούτῳ Alex, τοῦτο Ω | 130 καὶ πόλεις αὐτό ματοι Alex. vgl. XI 199. καὶ πόλις αὐτόματοι Ω αὐτόματοι δὲ πόλεις Mdls. — ἠδ’ Alex. δ’ δ᾿ Ω | 131 ἔσονται Ω | 132 θεὸς . . . ναίων = V 298 | 134 ἐπ᾿ . . . . ὀλέσσει vgl. XI 249 | 135 οὕσπερ π. Ὀρόντης vgl. XIII 132. — οὕσπερ παρακλύζει Mein. ὥσπερ παρ’ ἐκβλύζετ᾿ Ω Ι 136 κτίσματα Rz. κτίσμασι Ω. — καὶ εἴ που τι Ω καὶ εἴ ποτε Gfick. καὶ εἴ που Mdls. | 138 πολιητῶν Gutschm. Fehr πολλοί τινες Ω | 139 στήθεϊ Alex. Friedl. στήθεσι Ω | 140 βιότου Alex. βιότου τε Ω. — δολίως . . . ἑταίρου vgl. XI 221. — ὑφ᾿ Mai ὑπ᾿ Ω | 141 ξαθέῶ QV | 142 μετὰ .... ἔσται = V 39. — αὐτοῦ QH Ι 143 πεντήκοντα . . . βροτός = V 41. — πεντήκοντα QH. — ἀριθμῶν Alex. ἀριθμὸν Ω | 144 ἀστούς ἀστεύτους V ἀστάτους H) τε πολίτας Ω ἀστοὺς πολιήτας Nauck | 145 διὰ ... βασιλῆα vgl. XIII 80. 88 | 146 βήσεται . . . δόμοις = V. 77 147 αὐτὰρ ἔπειτ’ Rz. — βασιλεὺς κρατερός τ’ Wilam. βασιλεὺς ἴστ’ Ω. | 148 vgl. V 42. — 148 Anf. = V 21. — ἀριθμῶν Alex. ἀριθμὸν Ω vgl. V. 143 | 149 Θρῃκῶν Rz. | 150 vgl. V. 43. — ἐπὶ ἔσχατα πείρατα Μου Mdls. — ῥήνουσ VH | 151 ὀιστοβόλους τ᾿ Ἴβηρας vgl. XIV 175. — ὀιστοβ. τ᾿ Ἴρηρας Alex. οἰστροβόλους δ’ ἴβηρας δίβηρας aus δήβηρας H) Ω vgl. XIII 62.

αὐτίκ᾿ Ἰουδαίοις κακὸν ἔσσεται ἄλλο μέγιστον, Φοινίκη δ ἐπὶ τοῖς πίεται φόνον ὀμβρήεντα· τείχη δ᾿ Ἀσσυρίων πέσεται πολλοῖς πολεμισταῖς. καὶ πάλιν ἐξολέσει τούτους θυμοφθόρος ἀνήρ. ἔσσονται δ᾿ ἤπειτα θεοῦ κρατέοντος ἀπειλαί, σεισμοὶ καὶ λιμοὶ μεγάλοι κατὰ γαῖαν ἅπασαν καὶ νιφετοὶ παρὰ καιρόν, ἀτὰρ μαλεροί τε κεραυνοί. καὶ τότε δὴ βασιλεὺς ὁ μέγας διὰ μῶλον Ἄρηος Κελτὸς ὀρειοβάτης σπεύδων ἔπὶ δῆριν ἀγῶνος μοῖραν ἀεικελίην οὐ φεύξεται, ἀλλὰ καμεῖται· ὂν κόνις ἀλλοτρίη κρύψει νέκυν, οὔνομα δ᾿ εἵη ἄνθεος οὔνομ᾿ ἔχουσα· μετ᾿ αὐτὸν δ᾿ ἄλλος ἀνάξει ἀργυρόκρανος ἀνήρ, τοῦ δ᾿ ἔσσεται οὔνομα πόντου, ἀρχὴν στοιχείου προφέρων, τετρασύλλαβος Ἄρης. οὑτος καὶ ναοὺς πόλεσιν πάσαις ἀναθήσει κόσμον ἐποπτεύων ἰδίῳ ποδί, δῶρα κομίζων, χρυσόν τ΄ ἤλεκτρόν τε πολὺν πολλοῖσι παρέξει· οὑτος καὶ μαγικῶν μυστήρια πάντα καθέξει ἐξ ἀδύτων· καὶ μὴν πολὺ φέρτερον ἀνθρώποισιν θήσει κοιρανέοντα . . . . . . . κεραυνός· εἰρήνη μακρὰ δὲ γενήσεται, ὁππόταν ἔσται αὑτος ἄναξ· ἔσται δὲ καὶ ἀγλαόφωνος ἀοιδός 160—164 vgl. V 43—47. — 164 —170 öse ächung 52—56. — 170 f. vgl. Spartian: Hadr. 14, 3 sed in monte Casio, cum videndi ortus gratia nocte ascendisset imbre orto fulmen decidens bostiam et victimarium sacrificanti adflavit. — 173 vgl. Spart, a. a. Ο. 14. 16, 26. 152 αὐτίκ’ Alex, αὐτίκα καὶ Ω — ἄλλο: ἀλλὰ aus III 486. VIII 160 Mdls. | 153 vgl. III 392. — ὀμβρίεντα V ὀμβριόεντα H | 154 τείχεα Rz. | 156 vgl. IIl 71. — ἔσσονται Alex, ἔσονται Ω. — δ’ ἢπειτα Alex, δήπειτα VH δ’ ἔπειτα Q δὴ ἔπειτα Rz. δ᾿ ἄρ’ ἔπειτα Mdls. | 157 λιμοὶ Q λοιμοὶ V λοιμοὶ H. — κατὰ γ. ἅπασαν = III 755 | 158 ἀτὰρ Alex. αὐτὰρ Ω, vgl. auch XIV 1.52 | 159 διὰ ... Ἄρηος = XI 147 | 160 ὀρειοβάτης aus V 43 Alex. ἀρειοβάτης Ω — δῆριν aus V 43 Alex. δειρὶν Ω. — ἀγῶνος : ἑῴαν V 43 | 161 μοίρην Q. — καμεῖται aus V 44 (Alex.) Rz. φανεῖται Ω θανεῖται Alex. | 162 ὃν κόνις aus V 45 Alex, εἰκόνες Ω. — ἀλλοτρίη Friedl. ἀλλότριον Ω. — οὔνομα δ’ εἴη korrumpiert aus ἀλλὰ Νεμείης V 45, vgl. V. 81 | 163 vgl. auch VIII 52. — 163 οὔνομα VH. - δ’ ἄλλος Mai δὲ ἄλλος Ω | 164 ἀργυρόκρανος aus V 47 Alex, ἀργεὺς κεῖνος Ω. — τοῦ: τῷ aus V 47 Rz. | 165 τετρασύλλαβος vgl. XIV 18. — Am Rande in H: ἀδριανὸς | 166 οὑτος Nauck vgl. V. 169. θύτους Ω. — πόλεσι Ω | 167 | vgl. VIll 53 f. | 168 τε < VH. — πολλοῖσι Alex. πολλοῖς Ω Ι 169 vgl. VIII 56 Ι 170 μιν Alex. | 171 κοιρανέοντα Lücke in Ω θεοῦ μεγάλοιο + Gffck. | 172 vgl. III 755. — μακρὰ Gffck. Bur. δὲ μακρὰ Ω | 173 οὗτος Alex, οὗτος δ’ Ω. καὶ νομίμων μέτοχος θεμιστοπόλος τε δίκαιος· αὐτὸς δ᾿ αὖ πέσεται μοίρῃ ἰδίῃ καταλύσας.

τὸν μέτα τρεῖς ἄρξουσιν, ὁ δὲ τρίτος ὀψὲ κρατήσει τρεῖς δεκάδας κατέχων· αὐτὰρ μονάδος πάλι πρώτης ἄλλος ἄναξ ἄρξει· μετὰ δ᾿ αὐτὸν κοίρανος ἄλλος ἐκ δεκάδων ἑπτά· τοῖς οὐνόματ' ἔσσεται ἐσθλά. αὐτοὶ δ' αὐτ᾿ ὀλέσουσι πολυστίκτους ἀνθρώπους, Βρεττανοὺς Μαύρους, μεγάλους Δάκας Ἄραβάς τε. ἀλλ᾿ ὁπόταν τούτων ὁ νεώτατος ἐξαπολεῖται, δὴ τότε Παρθίᾳ πάλιν ἐπελεύσεται Ἄρης δεινός, ὁ πρὶν τρώσας, καὶ εἰς τέλος ἐξαλαπάξει. καὶ τότε δ᾿ αὐτὸς ἄναξ πέσεται δολίου ὑπὸ θηρός γυμνάζων παλάμας· πρόφασις δ᾿ αὕτη θανάτοιο.

τὸν μέτα γ᾿ ἄλλος ἀνὴρ ἄρξει σοφὰ πολλά τε εἰδώς τοὔνομ' ἔχων #x23D4; – πρώτου κρατεροῦ βασιλῆος ἐκ μονάδος πρώτης· ἔσται δ᾿ ἀγαθός τε μέγας τε· πολλὰ δ᾿ ἂν ἐκτελέσῃ κρατερὸς μεγάλοισι Λατίνοις μνήμης εἵνεκα πατρός· ἐς αὐτίκα τείχεα Ῥώμης κοσμήσει χρυσῷ τε καὶ ἀργύρῳ ἠδ᾿ ἐλέφαντι ἔν τ᾿ ἀγοραῖς ναοῖς τε μολὼν σὺν φωτὶ κραταιῶ. καί ποτε Ῥωμαίοισιν ἀνασταχυώσεται ἕλκος δεινότατον πολέμοις· χώρην δὲ μιν* ἐξαλαπάξει πᾶσαν Γερμανῶν, ὁπόταν μέγα σῆμα θεοῖο οὐρανόθεν προφανῇ καί τ᾿ ἄνδρας χαλκοκορυστάς 176 = V 51. — 196 —200 im Anschluss an heidnische Tradition: vgl. Vita Marci 24 Fulmen de caelo precibus suis contra hostium machinamentum extorsit suis pluvia impetrata, cum siti laborarent. (Themistios: Orat. XV p. 191b ἀνασχὼν τὼ χεῖρε ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν οὐρανόν, ταύτῃ, ἔφη, τῇ χειρὶ προὐτρεψάμην σε καὶ ἱκέτευσα τὸν ζωῆς δοτῆρα ᾗ ζωὴν οὐκ ἀφειλόμην· καὶ οὕτω κατῄδεσε τὸν θεὸν τῇ εὐχῇ ὡστε ἐξ αἰθρίας ἧκον νεφέλαι ὑδροφοροῦσαι τοἴς στρατιώταις.) Vgl. Harnack: Sitzungsberichte der Preussischen Akademie 1894, 835 — 882. (Geffcken: Neue Jahrbücher f. Philologie 1898, S. 253 ff.) 174 τε + nach μέτοχος Alex. | 175 Anf. vgl. XI 193. — μοίρῃ . . . καταλύσας vgl. (V. 35) VIII 414. — ἰδίῃ Alex, δίῃ Ω vgl. V. 77 | 176 = V 51. — τὸν Alex. τὸν δὲ Ω vgl. V. 95 | 177 αὐτὰρ Alex, ἀτὰρ Ω. — πάλι πρώτης Alex. πάλιν πρώτη Ω | 179 τοῖς δ’ οὔνοματ᾿ aus V 47. XII 164 Rz. | 181 Ἀραβίους τε Wilam. | 183 παρθία πάλιν VH παρθενία πάλιν Q Παρθίᾶ πόλιν αὐτ᾿ Mein. | 186 αὕτη Alex, αὐτῇ Ω αὐτῷ Fiiedl. | 187 ἄρξει σοφὰ πολλά τε Ω Ausgg. ἄ. σοφὰ μήδεα Mdls. σοφὸς ἄρξει πολλά τε? | 188 Anf. = V. 270. — Nach εχων keine ücke in Ω· ἐσθλὸν + Mdls. καὐτὸς Alex. | 192 vgl. XIII 66. XIV 131. 211 | 193 μολῶν Ω | 194 τότε Gutschm. — ἀνασταχυώσεται ἕλκος vgl. III 382 | 195 195 μιν Ω δὲ μὲν Alex. | 197 καί τ’ Alex, καὶ τότ᾿ Ω. τρυχομένους σώσειε δι᾿ εὐσεβίην βασιλῆος· αὐτῷ γὰρ θεὸς οὐράνιος μάλα πάνθ᾿ ὑπακούσει· εὐξαμένῳ βρέξει παρακαίριον ὄμβριον ὕδωρ. ἀλλ’ ὁπόταν δὴ ταῦτα τελειωθῇ ἅπερ εἶπον, καὶ τότε δὴ βασιλεία κλυτὴ μεγάλοιο ἄνακτος εὐσεβέος λείψει περιτελλομένοις ἐνιαυτοῖς· εἰς δὲ τὸ τέρμα βίου τὸν ἐὸν γόνον ἀμφαναδείξας εἰς βασίλει᾿ ἀνιόντα θανεῖτ᾿ ἴδίης ὑπὸ μοίρης ξανθῷ κοιρανέοντι λιπὼν βασιλήιον ἀρχήν, ὃς δεκάδων ἕξει δύο τοὔνομα, πατρὸς ἑοῖο ἐκ γενετῆς βασιλεὺς γεγαὼς διαδέξεται ἀρχήν. αὑτος ἀνὴρ ἕξει περισσοτέρῳ τε λογισμῷ πάντα, μάλα μεγάθυμον ὑπέρβιον Ἡρακλῆα ζηλώσει καὶ ὅπλοισιν ἀριστεύσει κρατεροῖσιν ἔν τε κυνηγεσίαισι καὶ ἱππείαισι μέγιστον κῦδος ἔχων σφαλερῶς δὲ βιώσεται οἰόθεν οἶος. σῆμα δὲ τοι ἔστιν φοβερὸν τούτου κρατέοντος· έν δαπέδῳ Ῥώμης ἔσται νεφέλη ὀμίχλη τε, ὡς ἕτερον μὴ ὁρᾶν μερόπων τὸν πλησίον αὐτοῦ. καὶ τότε δὴ πόλεμοί τε ὁμοῦ καὶ κήδεα λυγρά, ὁππόταν αὐτὸς ἄναξ ἐρωτομανής, ὁ μεμηνώς ἥξει ἐπαισχύνων τὸ ἐὸν γένος ἐν λεχέεσσιν αὐσχρὸς ἀβουλεύτοις ἐπ᾿ οὐχ ὁσίοις ὑμεναίοις. δὴ τότε χηροσύνῃ κρυφθεὶς μέγας οὔλιος ἀνήρ 215 Lampridius: Commodus 16, 2 et repentina caligo ac tenebra in circo kalendis Januariis oborta: Bur. — 216 vgl. Exod. 10, 23 (Mdls.). 199 ὐποθήσει Ω | 200 εὐξαμένῳ Alex, εὐξάμενος Ω. — ὑπακούσει) . . . βρέξαι Wilam. — παρακαίριον Alex, παρὰ καιρὸν Ω | 201 vgl. VIII 299. ΧΙ 172 | 202 βασιλεία κλυτὴ Alex. κλυτὴ βασιλεία Ω | 203 περιτελλομένοις ἐνιαυτοῖς = XIV 159. vgl. III 289 | 204 Anf. = V. 115. — τὸν τὸν γόνον Mein. τὸν νέον γόνον Ω | 205 εἰς βασίλει᾿ ἀνιόντα nach Hartel ἐς βασιλεῖ ἀν.) Gffck. εἰς βασίλειον ναίοντα Ω. — θανεῖτ’ Alex. θανάτῳ Ω. — ἰδίης v. μοίρης = V. 35 | 206 βασιλήιον Alex, βασίλειον Ω | 207 ὃς Alex, ὡς Ω. — ἕξει Alex. ἒξ ἢ Ω | 208 ἀρχήν Alex. ἄρης Ω | 210 μάλα Wilam. | 212 ἱππείαισι Alex. ἱππίαισι Ω | 213 οἱόθεν οἵοθεν) Ω | 214 Anf. = XIV 98. vgl. XI 25. — τοι Rz. οἱ Ω | 215 Anf. vgl. V. 123. — νεφέλη Gflfck. Bur. μεγάλη Ω Ῥώμης σκοτίη) μεγάλη ὀμίχλη τε) Mdls. | 217 vgl. V. 69. — πόλεμοί Alex. Friedl. πόλεμόν Ω | 218 ἐρωτομανής: ὁ ἐρωτομανής Mdls. | 219 τὸ ἐὸν γένος aus Lamprid. Commod. 5, 8 sororibus . . . constupratis Bur. τὸ νέον γ. Ω Ausgg. | 220 ἀβουλεύτοισιν Alex. αἰσχρῶς) δουλεύων ἐπὶ) Mdls. | 221 χηροσύνῃ: κηρὶ σὺν ᾗ Bur. — οὔλιμος (vgl. Hesych: οὔλιμος· ὀλέθριος) Alex. οὐλαμὸς Ω οὔλιος Mdls.? μῆνιν ὑποσχόμενος *κακὰ χώσεται* ἐν ἀνὴρ ἀνδροφόνος δολίαις μοίραισι πεδηθείς.

ἴσθι τότε Ῥώμης ὀλοὸν χρόνον ἐγγὺς ἐόντα ζήλου κοιρανίης ἕνεκεν· πολλοὶ δ᾿ ἀπολοῦνται Παλλαδίοισι δόμοισιν ὑπ᾿ Ἄρηος παλαμάων. καὶ τότε χηρεύσει Ῥώμη καὶ πάντ᾿ ἀποτίσει, ὅσσα πάρος μούνη πολέμοις πολλοῖσιν ἔδρασεν.

κλαίει μοι κραδίη, κλαίει δέ μοι ἔνδοθεν ἠτορ· ἐξότε γὰρ πρῶτος βασιλεύς, ὑψαύχενε Ῥώμη, εἶς νόμον ἐσθλὸν ἔθηκεν ἐπιχθονίοις ἀνθρώποις καὶ λόγος ἀθανάτου μεγάλου θεοῦ ἤλυθεν ἐς γῆν,] ἐννεακαιδεκάτης βασιληίδος ἄχρι τελευτῆς δὶς ἑκατὸν δὶς εἴκοσι δὶς δύο πληρωθείη πρὸς τοῖς ἓξ μησὶν ἐτέων χρόνος· εἶτα γενέθλην χήρην εἰκοστὸς βασιλεύς, ὅτε σοῖσι μελάθροις φασγάνῳ αἷμα χέῃ βεβολημένος ὀξέι χαλκῷ, ὀγδοήκοντ᾿ * ἀριθμὸν ἔτεος* στοιχεῖον ὃ δηλοῖ οὔνομα καὶ βαρὺ γῆρας ἔχων· χήρην δὲ ποιήσει εἰν ὀλίγῳ καιρῷ, ὁπόταν πολλοὶ πολεμισταί πολλοὶ πρηνισμοί τε φόνοι τ᾿ ἀνδροκτασίαι τε . οὐλόμεναί τ᾿ ἴριδες καὶ ὀιζύες εἵνεκα νίκης κοιρανίης, πολλοί τ᾿ ἐπιμὶξ ἐπιμὶξ τε καὶ ἄνδρες ἐν δαπέδῳ πολέμοισι δαϊζόμενοι πεσέονται.

καὶ τότε δ᾿ ἄλλος ἀνὴρ ἥξει δεκάτου ἀριθμοῖο 222 μῆνιν ὑποσχόμενος: Dio Cass. LXXII 21. Herodian I 17. — 227. 228 vgl. VIII 129. 130. 222 κακὰ χώσεται Ω καταχώσεται Alex. κατακείσεται Gffck. Ι 223 μοίρεσι VH | 224 vgl. III 348. — χρόνον Alex. θρόνον Ω μόρον Nauck φθόρον Bur. | 225 Anf. vgl. V. 251. (242. XIII 19. 144.) | 226 ὑπ᾿ Ἄ. παλαμάων vgl. V. 98 | 227 καὶ πάντ᾿ ἀποτίσει | 228 vgl. V 191 f. | 229 ἔνδοθεν ἦτορ = III .8 | 230 ὑψαύχενε Ῥώμη aus VIII 37 Alex. ὑψαυχένου Ῥώμης Ω | 231 εἷς νόμον Wilam. οἷς νόμον Ω ὃς νόμον Alex, vgl. III 768. σοι νόμον . . . ἐπιχθονίοις τ᾿ ) Rz. | 232 [ ] Gffck. vgl. V. —34. — ἤλυθεν Rz. ἦλθεν Ω | 234 ἐείκοσι Rz. — πληρωθείη 235 πρὸς τ. ἓξ μ. ἐτέων (Gutschm. Mdls.) χρόνος Bur. πληρώσειεν πρὸς τοῖς ἓξ μησὶν ἕτερον χρόνον Ω | 235 γενέθλην Ω. Danach muss 1 V. fehlen, der weiter von der γενέθλη, dem dies natalis Roms (Hist. Aug. Pertin. 12, 8) redete | 236 μελάθροις Alex. μαλάθροις Q μαλάχροις VH | 237 χέῃ Alex, χέει Ω χεεῖ Bur. | 238 vgl. XI 190. — ἀριθμὸν ἔτεος Ω ὀγδώκοντ᾿ ) ἀριθμῶν ἕτερον Alex. ἀριθμῶν ἐτέων Gffck. | 241 vgl. XI 260 | 242 ὀιζύες Alex ὐυζύος Ω | 244 Anf. vgl. V, 215. 123. — πολέμοισι δαϊζόμενοι Alex. πολέμοισιν ἀεξόμενοι Ω παλάμῃσι δαϊζόμενοι Mdls. — πεσσέονται Ω | 245 ἥξει: ἄρξει Rz. οὐνόματος σημεῖον ἔχων καὶ πολλὰ ποιήσει ἄλγεα καὶ στοναχάς, πολλοὺς δέ τοι ἐξαλαπάξει· ὠκύμορος δ᾿ αὐτὸς πάλιν ἔσσεται ἠδὲ πεσεῖται Ἄρηι κρατερῷ βληθεὶς αἴθωνι σιδήρῳ.

ἄλλος πεντήκοντ᾿ ἀριθμῶν ἥξει πολεμιστής κοιρανίης ἕνεκεν ἀπ᾿ ἀντολίης ἐπεγερθείς· μέχρι δὲ καὶ Θρῄκης ἥξει πολεμήιος Ἄρης· καὶ φύγεται μετέπειτα καὶ εἰς Βιθυνῶν πέδον ἥξει καὶ Κιλίκων δάπεδον· ταχὺ δ᾿ αὐτὸν χάλκεος Ἄρης Ἀσσυρίοις πεδίοις θυμοφθόρος ἐξαλαπάξει.

καὶ τότε κρατῆσαι* δολίως ἐπιτήδεια εἰδώς ἀνὴρ ποικιλόμητις αφ᾿ ἑσπερίης ἐπεγερθείς, οὔνομα δὲ σχήσει διακοσίων ἀριθμοῖο σημεῖον· πολὺ μᾶλλον ὑπὲρ βασιληίδος ἀρχῆς συστήσει πόλεμον, κατ᾿ Ἀσσυρίων ἀνθρώπων συλλέξας πᾶσαν στρατιήν, καὶ πάντ᾿ ὑποτάξει. Ῥωμαίοις δ᾿ ἄρξει τὸ μέγα κράτος· ἐν φρεσὶ δ᾿ αὐτοῦ πολλὴ μηχανίη, ὀλοόφρονος Ἄρεος ὀργή· δεινὸς ὄφις πόλεμόν τε βαρύς, ὃς πάντας ὀλέσσει ὑψηλοὺς γεγαῶτας ἐπιχθονίους ἀνθρώπους, ἐσθλοὺς δὲ κτείνας πλούτου χάριν, οἷά τε ἀστήρ, συλήσας χθόνα πᾶσαν ἀπολλυμένων ἀνθρώπων, θήσει ἐπ᾿ ἀντολίην· καὶ πᾶς δόλος ἔσσεται αὐτοῖς. 248 vgl. XI 191 | 249 vgl. XIII 146. XII 275. 98. XIV 51 (115). — Ἄρηι Alex. ἄρη Ω. — αἴθωνι σιδήρῳ = V. 275. 287. XIII 20. 101. — αἴθωνι Mai αἴθονι VH, Q hier schadhaft | 250 ἀριθμὸν VH. — ἥξει: ἄρξει Rz.? vgl. V. 245 | 251 Anf. vgl. V. 225. — ἀπ᾿ ἀντολίης ἐπεγερθείς vgl. V. 257. — ἀπ᾿: ἀπὸ Alex. | 252 πολεμήιος Alex, πολέμιος Ω | 254 ταχὺ .... 255 vgl. XIV 19 f. 56 f. | 256 καὶ τότε κρατῆσαι Ω καὶ τότε δ’ αὖτ᾿ ἄρξει Mdls. vgl. XIV 27. 116. 224. — ἐπιτήδεια Ω ἀπατήλια aus Homer: Od. ξ 288 Mdls. | 257 vgl. V. 251 | 258 Anf. vgl. XI 23. — σχήσειε Alex. — ἀριθμοῖο Alex. ἀριθμοίων Ω | —261 Interpunktion von Wilam. | 259—299 < Q, gleich XIII 7; Ω also nur = VH | 259 ὑπὲρ βασιληίδος ἀρχῆς = XIII 6. XIV 73. 77. — βασιληίδος Mai βασιλῆος Ω | 260 πόλεμον Alex. πολέμων Ω. — κατὰ Alex. | 261 καὶ πάντ᾿ ὑποτάξει = V. 23. V 19 | 262 δ’ ἄρξει τὸ μέγα κράτος Wilam. δ’ ἄρξειε μέγα κράτος Ω δείξειε μ. κρ. Mdls. δ’ ἄρξειε ἀνὰ κρ. Rz. | 263 μηχανίη Alex, μηχανὴ Ω. — Ἄρεος Mai Ἄρηος Ω | 264 Anf. = V 29. — πόλεμόν Alex. πόλεμός Ω | 266 ἐσΜοὺς δὲ κτείνας Alex. ἐσθλοὺς καί τινας Ω. — ἀστήρ nicht in δράστης zu ändern, stammt aus Kopie früh korrupter Lesart von IV 119 Ω | 267 Alex. συλλήσας Ω. — ἀπολλυμένων ἀνθρώπων = V. 284. VII 123. — Nach V. 267 1 V. ausgefallen, in dem u. a. κακὰ πολλὰ stand, vgl. XI 69. 70 | 268 Anf. vgl. XI 70. — θήσει Ω ἄξει Ludw. θήσετ’ Bur. βήσετ᾿ Rz., doch vgl. V. 267. — καὶ . . . . ἔνθ᾿ ὅτε νηπίαχος Καῖσαρ σὺν τῷ βασιλεύσῃ τοὔνομ᾿ ἔχων βριαροῖο Μακηδονίοιο ἄνακτος στοιχείου ἀρχομένου· περὶ δ' αὐτοῦ μῶλος ἀπάξας* ἐκρύγεται δόλον αἰπὺν ἐπερχομένου βασιλῆος ἐν κόλποις στρατιῆς· ὁ δὲ βαρβαρικοῖσιν ἐθισμοῖς ἄρχων ἐξαπίνης, ὁ νεωκόρος, εξαπολεῖται Ἄρηι κρατερῷ δμηθεὶς αἴθωνι σιδήρῳ· τὸν καὶ τεθνηῶτα λαὸς διαδηλήσηται.

καὶ τότε δὴ βασιλεῖς Περσῶν ἐπαναστήσονται κ . . . . . . . . Ῥωμαῖος Ἄρης Ῥωμαῖον ἄνακτα. καὶ Φρυγίη σεισμοῖσι πολυμῆλη στοναχήσει. αἰαῖ λαοδίκεια, αἰαῖ Ἱεράπολι τλήμων· ὑμᾶς γὰρ πρώτας ποτ᾿ ἐδέξατο γαῖα χανοῦσα. Ρώμης . . . . . . . πελώρια Αὐσ . . . . . . . . πάνθ᾿ ὅσα . . . . . . . οἰμώζει . . . . . . . ἀπολλυμένων ἀνθρώπων Ἄρεος ἐν παλάμῃσι· κακὴ δέ σοι ἔσσεται αἶσα ἀνδρῶν· αὐτὰρ <ἔπει>τα καὶ ἀντολίης δι᾿ ὁδοῖο σπεύδων Ἰταλίην κατιδεῖν αἴθωνι σιδήρῳ γυμνωθεὶς πέσε<ται> διὰ μητέρα

ὧραι γὰρ πάντα . . . . . . . . . . τάρτη* δ᾿ ἄλλο καθέξει 276 vgl. XIV 169. — 277 vgl. XIII 13. 110. — 280 vgl. III 471. V 290. 318. αὐτοῖς = III 191. — αὐτοῖς: αὐτῷ Alex.? Rz., doch scheint der Passus gedankenlos aus III 191 einfach übernommen. — Nach V. 268 ücke angenommen | 269 Anf. vgl. XI 35. — ἔνθ᾿ ὅτε Alex. ἢν δ’ ὅτε Ω | 270 Anf. = V. 188. — Μακηδονίοιο ἄνακτος = XI 233. — μακεδονίοιο H 271 Anf. vgl. XI 142. — μῶλος ἀπάξας Ω μῶλον ἀπάξας Alex. μῶλον ἐπάξας Rz. μῶλος ὑπάρξει· Gffck. vgl. Homer, Ilias P 397: περὶ δ᾿ αὐτοῦ μῶλος ὀρώρει. | 275 vgl. XIV 161. XII 98. —Ἄρηι Alex. ἄρη Ω. — δμηθεὶς Rz. τμηθεὶς Ω vgl. XIV 162 ταμείς. — αἴθωνι σιδήρῶ = V. 249. — αἴθωνι Mai αἴθονι Ω | 276 vgl. XIV 169. — τεθνηῶτα Mai τεθνηότα Ω. — διαδηλήσηται Alex. διαδηλήσεται Ω vgl. XIII 29 | 277 vgl. XIII 13. 110 | 278 κ . . . . . . . . V < H, das vor ücke von 7 — 8 Buchst, hat. καὶ λείψει Bur. — Ῥμωαῖος Ἄρης = VII 46 | 279 πολυμήλη Alex. πολυμήλης Ω | 280 Anf. = V 290. — Ἱεράπολι Alex, ἱερᾶ πόλει Ω | 281 γαῖα χανοῦσα = VIII 241 | 282 Nach Ῥώμης. ohne ücke πελώρια αὐσ V, vor ῥώμης ücke von 4—5, nach Αὐσ ücke von 7 — 8 Buchst. H | 283. 284 πάνθ᾿ οἰμώξει ἀπολλυμένων ἀνθρώπων ohne ücke Ω, ücke angenommen von Alex. 2 und änzt <πρόσθεν ἔρεξεν ἀναιδέα θυμὸν ἔχουσα> | οἰμώξει <πολύδακρυς> ἀνθρώπων = V. 267 | 285 σοι: τοι Rz. | 286 ἔπειτα Alex . . . . . . . τα V, . . . . (4 Buchst, τῳ H | 287 αἴθωνι σιδήρῳ = V. 249. — αἴθωνι Alex, αἴθονι Ω | 288 πέσεται Alex, πέσε ... (3 Buchst, in H) Ω. — ἀγείρας Alex, ἀγε . . . (Zeilenende in H) ασ ... . (4 Buchst, in H) Ω | 289 Vor ὧραι ücke von 4 Buchst, in H. — πάντα . . . . . . . (ca. 10 Buchst, in H) τάρτη Ω παντοῖαι· ἑκάστη Alex. * αἰθομένου . . . . . . . * τὸ δ᾿ οὐχ ἅμα πάντες ἴσασιν· οὐ γὰρ πάντων πάντα· μόνοι δ᾿ ἐπὶ τέρψιν ἔσονται, οἳ θεὸν ἀσκήσουσι καὶ εἰδώλων ἐλάθοντο.

νῦν δέ, ἄναξ κόσμου, βασιλεῦ πάσης βασιλείας ἄψευστ᾿ ἀθάνατε — σὺ γὰρ εἰς ἐμὸν ἠτορ ἔθηκας αὐδὴν ἀμβροσίην — παῦσον λόγον· οὐδὲ γὰρ οἶδα, αἷα λέγω· σὺ γὰρ εἶ έν ἐμοὶ ὁ τὰ πάντ’ ἀγορεύων. βαιὸν δ᾿ ἄμπαυσόν με καὶ ἱμερόεσσαν ἀοιδήν κάτθες ἐμῆς κραδίης· κέκμηκε γὰρ ἔνδοθεν ἦτορ θεσπεσίων ἐπέων, προλέγον βασιληίδας ἀρχάς.

293 ff. vgl. III 1—7. — 295 οὐδὲ ... 296 οἷα λέγω vgl. II 4 f.290 Vor αἰθομένου ücke von ca. 7 — 8 Buchst, in H, nach αἰθ. ücke in V. αἰσθομένοισιν τέρμα Gflfck. — οὐκ Ω | 291 ἐπὶ τέρψιν ἔσονται Alex. ἐπίτερψιν ἔσ. V ἐπιτέρψιν ἔσ. H 1 293 δέ Alex, δ’ Ω. — βασιλεῦ . . . βασιλείης vgl. II 347. — βασιλεῦ Alex. βασιλεὺς Ω | 295 αὐδὴν Alex, ἀοιδὴν Ω vgl. XI 322. — λόγον Rz. λόγοι Ω (danach Lücke von 2 Buchst, in H). — οὐδὲ γὰρ οἶδα 296 οἱα vgl. II 4 f. I 296 εἶ ἐν Friedl. εἶεν Ω αἰὲν Alex. | 297 βαιὸν δ’ ἀμπαυσον vgl. I 250. — ἄμπαυσον Alex, ἂν παῦσον Ω. — ἱμερόεσσαν ἀοιδήν = XI 324 | 298 κατάθες H. — ἐμῇ κραδίῃ? — κέκμηκε . . . ἦτορ = III 3 | 299 θεσπεσίων ἐπέων vgl. 11 3. — προλέγον Alex. προλέγων Ω Bur. — βασιληίδας ἀρχάς Alex, βασιληίδος ἀρχῆς Ω.