Χρὴ δὲ οὕτως προάγειν· πρῶτα κατὰ τὴν ἐξέτασιν τοῦ ἐναντίου, εἶτα αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, εἶτα ἡ σύγκρισις, εἶτα ἡ γνώμη, εἶτα στοχαστικῶς τὸν παρελθόντα βίον ἀπὸ τοῦ παρόντος διαβαλεῖς, εἶτα ἐκβαλεῖς τὸν ἔλεον 30 τοῖς τελικοῖς κεφαλαίοις καλουμένοις καὶ ὑποτυπώσει τοῦ πράγματος· προοίμια γὰρ οὐκ ἔσται καθαρῶς ἐν τόπῳ, ἀλλὰ μέχρι τούτου σωθήσεται, οἷον, ἵνʼ ἐπὶ παραδείγματος γένηταί σοι φανερόν, ἔστω τόπος κατὰ ἱεροσύλου· 10 οὐκοῦν τὰ προοίμια οὐ τῇ ἐννοίᾳ ἀλλὰ τῷ τύπῳ τοιάδε· πάντας μὲν προσήκει μισεῖν, ἄνδρες δικασταί, τοὺς κακούργους, μάλιστα δὲ ὅσοι περὶ τοὺς θεοὺς τολμῶσιʼ, δεύτερον ῾ εἰ μὲν οὖν βούλεσθε τοὺς ἄλλους πονηροὺς ποιεῖν, ἐατέον καὶ τοῦτον· εἰ δὲ μή, κολαστέονʼ, τρίτον ῾ τῷ μὲν οὖν δοκεῖν ὁ κρινόμενος κινδυνεύει μόνος, τῇ δὲ ἀληθείᾳ καὶ ὑμεῖς οἱ δικάζον τες· τὸ γὰρ περὶ τοὺς ὅρκους πλημμελῆσαι οὐκ οἶδα 1 εἰ οὗτος ἱερόσυλος om. Pζ 2 vel vir fortis Prisc. 5 δὲ om. Pζ 6 προσάγειν Pg | πρῶτα LbPζ; om Phg, Prisc. 9 δια- βάλλεις Phg | ἐκβάλλεις Ph 10 καλουμένοις κεφαλαίοις Lb | ὑποτυπώσεις Phg 12 usque ad formulam quandam Prisc. (unde Veesenmeyer ci. μέχρι του τύπου) | ἵνʼ om. Pg 13 γενήσεταί Pg 14 οὐ om. Pζ Prisc.: principia igitur dicenda sunt usque ad formulam hoc modo) 15 τόπω Lb | πάντα Pζ 16 ὅσα Lb 17 οὖν om. Phg 17. 18 cf. Aesch. 1, 192 18 καὶ om. Prisc.; post 17 βούλεσθε ponere mavult Spengel | τοῦτο Ph 20 ἡμεῖς Lb, Dox. II 381, 16 W. 21 contemptio enim iurisiyrandi et fidei religionisque violatio nescio an minores debeat sacrilegio poenas Prisc. | ὅρκους οὓς ὑμεῖς ὠμόσατε Dox. | τῆσδε τῆς Dox. (Ld) εἰ φαυλοτέραν δίκην ἔχει τῆς παρανομίας᾿. εἶτα πρὶν ἐλθεῖν ἐπʼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, περὶ τοῦ ἐναντίου διαλεκτέον; ὅτι ῾ οἱ νόμοι τῆς τῶν θεῶν θεραπείας προὐνοήσαντο, βωμοὺς ἔστησαν, ἀναθήμασιν ἐκόσμησαν, θυσίαις ἐτίμησαν, πανηγύρεσι, προσόδοις᾿. εἶτα ἡ ἐπίκρισις 31 κατὰ τὴν ἐξέτασιν τῆς αἰτίας ῾ εἰκότως· τὸ μὲν 32 γὰρ τούτων εὐμενὲς διασῴζει τὰς πόλεις, εἰ δʼ ἑτέρως ἔχοιεν, ἀνάγκη ταύτας διαφθείρεσθαι᾿. καὶ πρόβαινε ἐπὶ τὸ προκείμενον ῾ τούτων οὕτως ἐχόντων οὗτος τί ἐτόλμησε;ʼ καὶ λέγε τὸ πεπραγμένον οὐχ ὡς διδάσκων ἀλλʼ ὡς δεινοποιῶν, καὶ ὅτι ῾ ὅλῃ τῇ πόλει ἐλυμήνατο, καὶ τοῖς κοινοῖς καὶ τοῖς ἰδίοις· καὶ δέος μέν, μὴ ἐπιλίπωσιν οἱ καρποί, δέος δέ, μὴ τῶν πολεμίων ἡττηθῶμενʼ καὶ ὅσα τοιαῦτα. ἐξῆς ἐπὶ τὰς συγκρίσεις πρόιθι ὅτι ῾τῶν ἀνδροφόνων χαλεπώτερος, τὸ δὲ διάφορον ἐκ τῶν πεπονθότων· οἳ μὲν εἰς ἀνθρώπους ἐτόλμησαν, ὃ δὲ εἰς θεοὺς παρῴνησε. τοῖς τυράννοις οὗτος παραπλήσιος, 33 κἀκείνοις οὐ πᾶσιν, ἀλλὰ τοῖς χαλεπωτάτοις· ἐκείνων γὰρ τοῦτʼ εἶναι δοκεῖ τὸ δεινότατον, ὅτι τῶν ἀναθημάτων ἅπτονται᾿. τὰς δὲ πρὸς τὸ ἔλαττον συγκρίσεις κατʼ ἐπιτίμησιν εἰσάξεις, ἐπειδήπερ εἰσὶ καθαιρετικαί· ῾οὐ δεινὸν τὸν μὲν κλέπτην διδόναι δίκην, τὸν δὲ ἱερόσυλον μή;᾿ ἔξεστι δέ σοι καὶ τὸν ἄλλον 11 βίον ἐκ τοῦ παρόντος διαβαλεῖν, ὡς ἀπὸ μικρῶν ἀρξάμενος ἐπὶ τοῦτο προὔβη τελευταῖον· ὥσθʼ ὁμοῦ καὶ 3 προνοήσαντες Dox. II 383, 7 W. 4 ἔστησαν καὶ Dox. | οὐσίαις LbPζ 5 ἡ om. Pgζ 9. 10 οὑτοσὶ ἐτόλμησε Pg 11 καὶ om. Prisc. 12 δέον Pg | ἐπιλείπωσιν Ph 13 δέον Pg; δέοι Ph 16 ἀνθρώπους LbPζ, cf. Dox. II 381,14 W.; ἄνον Phg 17 οἱ δὲ εἰς θεούς· Pg 17. 18 παραπλησίως Pg 19 ὅτε Ph 20 ἅπτωνται Ph 22 cf. Theon II 108,11 Sp. 23 δέ οἱ Pg 24 διαβάλλειν Phg | cf. Theon II 108, 17 sq. Sp. κλέπτην ἔχετε καὶ τοιχωρύχον καὶ μοιχόνʼ. ἐξετάσεις 34 δὲ καὶ τὴν γνώμην, ἀφʼ ἧς ἦλθεν ἐπὶ τοῦτο, ὅτι ῾ μὴ βουλόμενος γεωργεῖν ἀπὸ τοιούτων πλουτεῖν ἐθέλει᾿. εἰ δὲ λέγοις κατὰ ἀνδροφόνου, καὶ τὰ παρακολουθοῦντα ῾γυνὴ ἐν χηρείᾳ, παῖδες ὀρφανοί ᾿. χρῶ δὲ καὶ τῇ ἐκβολῇ τοῦ ἐλέου· ἐκβαλεῖς δὲ τὸν ἔλεον τοῖς τελικοῖς καλουμένοις κεφαλαίοις, τῷ νομίμῳ, τῷ δικαίῳ, τῷ συμφέροντι, τῷ δυνατῷ, τῷ πρέποντι, καὶ ὑπογραφῇ τοῦ ἀδικήματος ῾ μή μοι τὸν νῦν δακρύοντα θεωρεῖτε, ἀλλʼ ἐκεῖνον τὸν καταφρονοῦντα τῶν θεῶν, τὸν προσιόντα τοῖς ἀνακτόροις, τὸν ἀνασπῶντα τὰς θύρας, τὸν τῶν ἀναθημάτων ἁπτόμενον᾿. καὶ τελεύτα εἰς παράκλησιν ῾τί μέλλετε; τί βουλεύεσθε περὶ οὗ πάλαι κέκριται;ʼ — Ταῦτα ὡς ἐν τῷ παρόντι· τὴν δὲ τελεωτέραν μέθοδον ὕστερον εἴσῃ.

Παραπλησίως δὲ καὶ τὰ ἄλογα ζῷα κατὰ τὸ ἐγχωροῦν. καὶ γὰρ ἀπὸ τοῦ τόπου, ἐν ᾧ γίνεται, ἐγκωμιάσεις. εἰς δὲ τὴν τοῦ γένους χώραν ἐρεῖς, τίνι θεῶν ἀνάκειται, οἷον ἡ γλαῦξ τῇ Ἀθηνᾷ, ὁ ἵππος τῷ Ποσειδῶνι. ὁμοίως δὲ ἐρεῖς, πῶς τρέφεται, ποταπὸν τὴν ψυχήν, ποταπὸν τὸ σῶμα, τίνα ἔργα ἔχει, ποῦ χρήσιμα, πόσος ὁ χρόνος τοῦ βίου. καὶ συγκρινεῖς δὲ καὶ ὅλως τοῖς ἐμπίπτουσι τῶν τόπων χρήσῃ.

Τὰ δὲ πράγματα ἐγκωμιάσεις ἀπὸ τῶν εὑρόντων, οἷον τὴν θηρατικὴν Ἄρτεμις εὗρε καὶ Ἀπόλλων· ἀπὸ τῶν χρησαμένων, ὅτι ἥρωες αὐτῇ ἐχρῶντο· μέθοδος δὲ ἀρίστη ἐπὶ τῶν τοιούτων ἐγκωμίων, ὅσα περὶ πραγμάτων, τὸ τοὺς μετιόντας αὐτὰ σκοπεῖν, ὁποῖοί τινές 41 εἰσι καὶ τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα, οἷον οἱ θηρῶντες ἀνδρεῖοι, εὔτολμοι, ὀξύτεροι τὰς φρένας, ἐρρωμένοι τὰ σώματα. — Ἐντεῦθεν οὐκ ἀγνοήσεις, ὅπως θεοὺς ἐγκωμιαστέον. ἰστέον δέ, ὅτι τὰ εἰς θεοὺς ὕμνους κλητέον.

Καὶ μὴν καὶ τὰ φυτὰ παραπλησίως ἀπὸ τοῦ τόπου, 1 Herod. 1, 67 | περὶ LbPhζ, Sard.; ἐπὶ Pg 2 τοῦ ὀρέστου Pg | ὁ om. Pg, Sard. 4 ἃς scripsi, cf. Prisc. quas; ἣν codd. | ἀφη- γῆται Pζ 5 παραπλησίως — τὰ om. Lb | καὶ om. Pζ 7 cf. 15,19 9. 10 ποταπὸν sic codd.; cf. 18, 12. 13 11 ὁ Pg; om. LbPhζ 12 τῶν τόπων ς; τῶι τόπωι LbPhgζ; Prisc.: omnibus accidentibus locis (cf. 30, 11) 14 οἷον ὅτι Nic. | εὗρε καὶ LbPζ, Sard.; εὗρεν· (om. καὶ) Phg | cf. Xenoph. Cyneg. 1,1 | καὶ ἀπὸ vulg., cf. Prisc. 15 χρησμῶν Pg; χρησμένων Ph | οἱ ἥρωες Phg 18 οἷον εἰ οἱ Lb 20 ἐντεῦθεν — 22 κλητέον suspecta; cf. 15, 4 20 sq. cf. Alex. III 4, 14—6, 9 Sp. 21 cf. Theon II 109, 24.; Plat. Reip. X 607 A 23 ὡς ἀπὸ Pg ἐν ᾧ φύεται· ἀπὸ τοῦ θεοῦ, ἀνάκειται, ὡς ἡ ἐλαία τῇ Ἀθηνᾷ· ἀπὸ τῆς τροφῆς, οἷον πῶς τρέφεται. καὶ εἰ μὲν πολλῆς ἐπιμελείας δέοιτο, τοῦτο θαυμάσεις, ἂν δὲ ὀλίγης, καὶ τοῦτο. ἐρεῖς δὲ ὡς ἐπὶ σώματος τὴν ἀναδρομήν, τὸ κάλλος, εἰ ἀειθαλές, ὡς ἡ ἐλαία· εἶτα τὸ χρήσιμον, ᾧ μάλιστα ἐνδιατρίψεις. τὰς δὲ συγκρίσεις πανταχοῦ παραληπτέον.

Καὶ μὴν καὶ πόλεως ἐγκώμιον ἐκ τούτων οὐκ ἂν χαλεπῶς μεταχειρίσαιο· ἐρεῖς γὰρ καὶ περὶ γένους, ὅτι 14 42 αὐτόχθονες, καὶ περὶ τροφῆς, ὡς ὑπὸ θεῶν ἐτράφησαν, καὶ περὶ παιδείας, ὡς ὑπὸ θεῶν ἐπαιδεύθησαν. ἐξετάσεις δὲ ὡς ἐπὶ ἀνθρώπου, ποδαπὴ τούς τρόπους ἡ πόλις, ποδαπὴ τὴν κατασκευήν, τίσιν ἐπιτηδεύμασιν ἐχρήσατο, τίνα κατέπραξε.

8 Ἡ σύγκρισις παρείληπται μὲν καὶ ἐν τόπῳ κοινῷ κατὰ σύγκρισιν ἡμῶν αὐξόντων τὰ ἀδικήματα, παρείληπται δὲ καὶ ἐν ἐγκωμίῳ κατὰ σύγκρισιν ἡμῶν αὐξόντων τὰ χρηστά, παρείληπται δὲ· καὶ ἐν ψόγῳ τὴν αὐτὴν παρεχομένη δύναμιν. ἐπεὶ δὲ οὐ τῶν φαύλων τινὲς καὶ 2 et a pastu Prisc., cf. Sard. | τῆς om. Pζ | οἷον om. Prisc 5 εἶτα LbPζ; εἰ Phg 5. 6 εἰ τῶ χρήσιμον Pg, (εἴ τῳ) ς; et quid utile habeat Prisc. | διατρίψεις Pζ 7 ληπτέον Pg 8 urbium laudes Prisc. | cf. [Dion.] ΙΙ 1 p. 275, 19 sq. Us. 11 ἐξεταστέον Phg 12 δὲ om. Pζ | πο⌊τ ex δ⌉απὴ Lb: cf. 17, 9 12. 13 ἡ πόλις om. Prisc. 15 om. Pζ 16 Prisc. incipit: conparatio est vel similium vel diversorum vel minorum ad maiora vel ma- iorum ad minora collatio; definitio a nostro rhetore aliena saltem ante p. 19, 3 ponenda erat | cf. 13, 14 18 ἐν om. LbPg | cf. 17, 3 19 παρείληπται — 20 δύναμιν suspecta; ψόγος comme- moratus non est nisi 15,9 | ἐν om. Pg 20 ἐπεὶ Pζ, (ει ex parte evan.) Lb: ἐπειδὴ Phg | οὐ Pζ; om. LbPhg; Prisc.: doctissimi oratorum | τινές: cf. Theon II 112, 20 Sp. αὐτὴν καθʼ αὐτὴν ἐποίησαν γύμνασμα, μικρὸν περὶ αὐτῆς λεκτέον.

Πρόεισι τοίνυν κατὰ τοὺς ἐγκωμιαστικοὺς τόπους· συγκρίνομεν γὰρ καὶ πόλιν πόλει, ἀφʼ ὧν οἱ ἄνδρες, καὶ γένος γένει καὶ τροφὴν τροφῇ καὶ ἐπιτηδεύματα καὶ πράξεις καὶ τὰ ἐκτὸς καὶ τρόπους θανάτων καὶ τὰ μετʼ ἐκεῖνα. — Ὁμοίως δὲ εἰ καὶ φυτὰ συγκρίνοις, ἀντεξετάσεις 43 τοὺς δόντας θεούς, τοὺς τόπους, ἐν οἷς φύεται, τὸ ἥμερον, τὴν χρείαν τῶν καρπῶν καὶ τὰ ἐξῆς. — Ὁμοίως δὲ εἰ καὶ πράγματα συγκρίνοις, ἐρεῖς τοὺς πρώτους ἀψαμένους τῶν πραγμάτων καὶ τοὺς μετιόντας παραθήσεις ἀλλήλοις, ποιότητα ψυχῆς, ποιότητα σώματος. ταὐτὸν δέ σοι καὶ περὶ πάντων κείσθω θεώρημια.

Ἐνίοτε μὲν οὖν κατὰ τὸ ἴσον προάγομεν τὰς συγκρίσεις, ἴσα δεικνύντες, ἃ παραβάλλομεν, ἢ διὰ πάντων ἢ διὰ πλειόνων· ἐνίοτε δὲ θάτερον προτίθεμεν, ἐγκωμιάζοντες κἀκεῖνο, οὗ τοῦτο προτίθεμεν· ἐνίοτε δὲ 44 τὸ μὲν ψέγομεν ὅλως, τὸ δὲ ἐπαινοῦμεν, οἷον εἰ λέγοις σύγκρισιν δικαιοσύνης καὶ πλούτου. γίνεται δὲ καὶ πρὸς τὸ βέλτιον σύγκρισις, ἔνθα ἀγὼν τὸν ἐλάττονα 1 προγύμνασμα Lb | μικρὸν LbPhgζ; etam Prisc.; μικρὸν· καὶ Pφ 3 procedentes . . conparamus Prisc. 4 cf. 15, 19 7 fort. ἐκείνους; quae eam (sc. mortem) sunt consecuta Prisc.; cf. 16, 23 | καὶ τὰ φυτὰ (om. εἰ) Phg | cf. 17,23 8 τοὺς δόντας τοὺς θεοὺς Pζ; praesidentia eis numina Prisc. 9 ἥμερον LbPζ, Sard.; ἡμερώτερον Phg 10 πράγματι Pζ | cf. 17, 13 | συγκρίνεις Phg 10—13 dices, qui primi eas invenerunt, et eos conferes, praeterea qualitatem animi et corporis Prisc. 12 παραθήσεις δὲ Pg (μετ- ιόντας, παραθήσεις δὲ ἀλλήλοις ποιότητα vulg. ) | cf. 17, 17 18 κεῖσθαι Pζ 14 μὲν om. Phg | ⌊ὀὺν⌉ Ph 15 ἢ LbPζ; τῆι Phg 16 πλειόνων LbPζ, Sard.; τῶν πλειόνων Pg; τῶν πλείστων Ph 16 et 17 προστίθεμεν Ph 17 ἐνίοτε — 18 ἐπαινοῦμεν LbPζ; om. Phg 18 λέγεις Pζ 19 δικαιοσύνη Pζ 20 βέλ- τιστον Ph ἴσον τῷ κρείττονι δεῖξαι, οἷον εἰ σύγκρισιν λέγοις Ἡρακλέους καὶ Ὀδυσσέως. ἀπαιτεῖ δὲ τὸ τοιοῦτο βίαιον ῥήτορα καὶ δεινότητα, δεῖται δὲ καὶ γοργότητος ἡ ἐργασία πανταχοῦ διὰ τὸ δεῖν ταχείας ποιεῖσθαι τὰς μεταβάσεις.

Εἰσὶ δὲ αἳ μὲν ἠθικαί, αἳ δὲ παθητικαί, αἳ δὲ μικταί· ἠθικαὶ μέν, ἐν αἷς ἐπικρατεῖ διόλου τὸ ἦθος, οἷον τίνας ἂν εἴποι λόγους γεωργὸς πρῶτον ἰδὼν ναῦν· παθητικαὶ δέ, ἐν αἷς διόλου τὸ πάθος, οἷον ποίους ἂν εἴποι λόγους Ἀνδρομάχη ἐπὶ Ἕκτορι· μικταὶ δὲ αἱ σύνοδον ἔχουσαι ἤθους καὶ πάθους, οἷον τίνας 16 ἂν εἴποι λόγους Ἀχιλλεὺς ἐπὶ Πατρόκλῳ· καὶ γὰρ τὸ πάθος διὰ τὴν τοῦ Πατρόκλου σφαγὴν καὶ τὸ ἦθος, ἐν ᾧ περὶ τοῦ πολέμου βουλεύεται.

Ἡ δὲ ἐργασία κατὰ τοὺς τρεῖς χρόνους πρόεισι· καὶ ἄρξῃ γε ἀπὸ τῶν παρόντων, ὅτι χαλεπά· εἶτα ἀναδραμῇ 21, 5 — 25,6 multa evanuerunt Pg 1 αὐτὸς Phζ; αὐτὸν LbPg | ὑπόκειται Pg; ὑποκέκτηται Pζ 2 ad alios Prisc. 3 ἀπὸ — 5 στρατηγὸς om. Ph 4 ἄλλον LbPζ; ἄλλους Pg, Prisc. | οἷον om. Prisc. | τίνας LbPζ; ποίους Pg 5 τὴν om. Lb 6 πρέπον· ⌊II—III⌉ τοῖς Ph 9 ἀνιωμένου LbPζ; δὲ λυπουμένου Ph;? Pg 11—16 sic Lb (et Pζ, at ann. l. 12); primum παθητικαὶ μὲν — ἕκτορι, tum ἠθικαὶ δὲ — ναῦν Phg, Prisc. (Aphth. II 45, 6 Sp.: τῶν δὲ ἠθοποιιῶν αἳ μέν εἰσι παθητικαί, αἳ δὲ ἠθικαί … καὶ παθητικαὶ μὲν κτλ.) 11 διό- λου Lb; ὅλου Pζ; om. Phς 12 γεωργὸς — 14 λόγους om. Pζ | πρώ- τως Ph ; πρῶτος Pg 14 cf. 20, 8 15 τὸ συναμφότερον ἔχουσαι καὶ (καὶ om. Vc) ἦθος καὶ πάθος Aphth. (PahVcAcBa; καὶ ἦθος καὶ πάθος om. Pc) | ἤθους καὶ πάθους LbPζ: om. Phg, Prisc. 16 τῶ πατρόκλω Pζ 18 βούλεται Lb 20 γε LbPhg; τε Pζ 47 πρὸς τὰ πρότερα, ὅτι πολλῆς εὐδαιμονίας μετέχοντα· εἶτα ἐπὶ τὰ μέλλοντα μετάβηθι, ὅτι πολλῷ δεινότερα τὰ καταληψόμενα.

Ἔστω δὲ καὶ σχήματα καὶ λέξεις πρόσφοροι τοῖς ὑποκειμένοις προσώποις.

Ἔκφρασίς ἐστι λόγος περιηγηματικός, ὥς φασιν, ἐναργὴς καὶ ὑπ᾿ ὄψιν ἄγων τὸ δηλούμενον.

Γίνονται δὲ ἐκφράσεις προσώπων τε καὶ πραγμάτων καὶ καιρῶν καὶ τόπων καὶ χρόνων καὶ πολλῶν ἑτέρων· προσώπων μέν, ὡς παρʼ Ὁμήρῳ «φολκὸς ἔην, χωλὸς δʼ ἕτερον πόδα»· πραγμάτων δὲ οἷον ἔκφρασις πεζομαχίας καὶ ναυμαχίας· καιρῶν δὲ οἷον εἰρήνης, πολέμου· τόπων δὲ οἷον λιμένων, αἰγιαλῶν, πόλεων· χρόνων δὲ οἷον ἔαρος, θέρους, ἑορτῆς. — Γένοιτο δʼ ἄν 48 τις καὶ μικτὴ ἔκφρασις, ὡς παρὰ τῷ Θουκυδίδῃ ἡ νυκτομαχία· ἡ μὲν γὰρ νύξ καιρός τις, ἡ δὲ μάχη πρᾶξις.

Ἐπιχειρήσομεν δὲ τὰ μὲν πράγματα ἐκφράζοντες ἀπὸ τῶν προγεγονότων καὶ ἐν αὐτοῖς γινομένων καὶ ἐπισυμβαινόντων· 2 ἐπὶ LbPhζ, Sard.; εἰς Pg 6 sq. cf. [Dion.] II 1 p. 372, 4 sq. Us. 7. 8 περιηγηματικὸς ἐναργῶς ὑπ᾿ ὄψιν ἄγων τὸ δη- λούμενον Theon II 118, 7 Sp. (cf. Aphth.) 7 ἐνεργὴς Pζ 8 τὸ γινόμενον Phϛ 10 καὶ καιρῶν LbPζ; om. Phς; ? Pg 11 φολκὸς Lb, Hom. B 217; φοξὸς Ph (mg.: ὀξυκέφαλος, i. e. Hom. B 219), Pζ; φοξὸς ἔην κεφαλήν, χωλὸς Theonis codices ΙΙ 118, 13 Sp. et Sard. 18 καὶ ναυμαχίας LbPζ, Prisc., cf. Aphth.; om. Ph | καὶ — οἷον om. ς 14 τόπων — πόλεων om. ς | λιμένων — 15 οἷον om. Ph 14. 15 χρόνων LbPζ: καιρῶν ϛ 16 ἔμφασις Pg | τῷ om. Theon II 119, 3 Sp. 17 Thuc. 3, 22 | καιρός ἐστιν Theon 19 ἐπιχειρίσ⌊ο ex ω⌉μεν Ph 20 καὶ τῶν ἐν . . καὶ τῶν ἐπι- συμβαινόντων Dox. II 519, 6 W. | καὶ ἐπισυμβαινόντων om. Pζ; vel aguntur Prisc. (Aphth.: καὶ ὅσα ἐκ τούτων ἐκβαίνειν φιλεῖ) οἷον εἰ πολέμου λέγοιμεν ἔκφρασιν, πρῶτον μὲν τὰ πρὸ τοῦ πολέμου ἐροῦμεν, τὰς στρατολογίας, τὰ ἀναλώματα, τοὺς φόβους, εἶτα τὰς συμβολάς, τὰς σφαγάς, τοὺς θανάτους, εἶτα τὸ τρόπαιον, εἶτα τοὺς παιᾶνας τῶν νενικηκότων, τῶν δὲ τὰ δάκρυα, τὴν δουλείαν. — Ἐὰν δὲ τόπους ἐκφράζωμεν ἢ χρόνους 49 ἢ πρόσωπα, ἕξομέν τινα καὶ ἐκ τῆς διηγήσεως καὶ ἐκ τοῦ καλοῦ ἢ χρησίμου ἢ παραδόξου λόγον.

Ἀρεταὶ δὲ ἐκφράσεως μάλιστα μὲν σαφήνεια καὶ ἐνάργεια· δεῖ γὰρ τὴν ἑρμηνείαν διὰ τῆς ἀκοῆς σχεδὸν τὴν ὄψιν μηχανᾶσθαι. ἔτι μέντοι συνεξομοιοῦσθαι τὰ τῆς φράσεως ὀφείλει τοῖς πράγμασιν· ἂν ἀνθηρὸν τὸ πρᾶγμα, ἔστω καὶ ἡ λέξις τοιαύτη, ἂν αὐχμηρὸν τὸ 50 17 πρᾶγμα, ἔστω καὶ ἡ λέξις παραπλησία.