Ἀλλὰ νῦν ἐπὶ τὸ συνέχον χωρῶμεν, τοῦτο δέ ἐστιν ἡ ἐργασία. ἐργασία τοίνυν οὕτως ἔστω. πρῶτον ἐγκώμιον διὰ βραχέων τοῦ εἰπόντος ἢ πράξαντος, εἶτα αὐτῆς 22 τῆς χρείας παράφρασις, εἶτα ἡ αἰτία, οἷον ῾Ἰσοκράτης ἔφησε τῆς παιδείας τὴν μὲν ῥίζαν εἶναι πικρὰν τὸν δὲ καρπὸν γλυκύνʼ. ἔπαινος ῾ Ἰσκράτης σοφὸς ἦν᾿ , καὶ πλατυνεῖς ἡρέμα τὸ χωρίον. εἶθʼ ἡ χρεία ῾ εἶπε τόδε᾿, καὶ οὐ θήσεις αὐτὴν ψιλὴν ἀλλὰ πλατύνων τὴν ἑρμηνείαν. εἶτα ἡ αἰτία ῾ τὰ γὰρ μέγιστα τῶν πραγμάτων ἐκ πόνων φιλεῖ κατορθοῦσθαι, κατορθωθέντα δὲ τὴν ἡδονὴν φέρει᾿. εἶτα κατὰ τὸ ἐναντίον ῾ τὰ μὲν γὰρ τυχόντα τῶν πραγμάτων οὐ δεῖται πόνων καὶ τὸ τέλος 1 πολλάκις LbPhgζ; ἐν λόγῳ Dox. II 305, 9 W. (Wc Vδ) | καὶ addit Dox. (Wc Vδ), cf. Prisc. 2 κατὰ om. Sc, Dox, cf. Sard. | τῷ om. Pζ | καὶ om. Lb | καὶ ἐν — 4 χρείαν om. Pg 3 in actu Prisc. 4 μὲν om. Pζ | τὸ πεποιηκὸς πρόσωπον ἔχει ἢ εἰρηκὸς Pζ, (τὸ om.; ἔχειν) Lb; τὸ πρόσωπον τὸ πεποιηκὸς εἰρηκέναι Phg; quoniam usus habet omnimodo personam, quae fecit vel dixit Prisc. 7 cf. Theon II 97 Sp. 8 ἀποφατικαί Phg 10. 11 hoc est ad operationem et ordinationem ad usus pertinen- tium capitulorum Prisc. 11 ἐργασία δὲ ἔστω . . τοιαύτη Dox. II 275, 23 W. 12 βραχέος Lb 13 fort. post αἰτία cetera ca- pita (20. 8, 2. 7) enumerata erant 14 ἔφη Aphth., Dox., Nic.; dicebat Prisc. 16 πλατύνεις Phgζ; producis vel producens Prisc. | εἶτα καὶ ἡ Dox. 17 πλατύνεις Pg ἀηδέστατον ἔχει, τὰ σπουδαῖα δὲ τοὐναντίον᾿. εἶτα ἐπ παραβολῆς ῾ ὥσπερ γὰρ τοὺς γεωργούς δεῖ πονήσαντας 23 περὶ τὴν γῆν κομίζεσθαι τοὺς καρπούς, οὕτω καὶ περὶ τοὺς λόγους᾿. εἶτα ἐκ παραδείγματος ῾Δημοσθένης 7 καθείρξας ἑαυτὸν ἐν οἰκήματι καὶ πολλὰ μοχθήσας ὕστερον ἐκομίζετο τοὺς καρπούς, στεφάνους καὶ ἀναρρήσεις᾿. ἔστι δὲ καὶ ἐκ κρίσεως ἐπιχειρῆσαι, οἷον ῾Ἡσίοδος μὲν γὰρ ἔφη τῶς δʼ ἀρετῆς ἱδρῶτα θεοὶ προπάροιθεν ἔθηκαν, ἄλλος δὲ ποιητής φησι τῶν πόνων πωλοῦσιν ἡμῖν πάντα τἀγάθ᾿ οἱ θεοί.᾿ ἐν δὲ τῷ τέλει παράκλησιν προσθήσεις, ὅτι χρὴ πείθεσθαι τῷ εἰρηκότι ἢ πεποιηκότι. — Τοσαῦτα πρὸς τὸ παρόν· τὴν δὲ τελεωτέραν διδασκαλίαν ὕστερον εἴσῃ.

4 Γνώμη ἐστὶ λόγος κεφαλαιώδης ἐν ἀποφάνσει καθολικῇ ἀποτρέπων τι ἢ προτρέπων ἐπί τι ἢ ὁποῖον ἕκαστόν ἐστι δηλῶν· ἀποτρέπων μὲν ὡς ἐν ἐκείνῳ «οὐ χρὴ παννύχιον εὕδειν βουληφόρον ἄνδρα», προτρέπων δὲ ὡς ἐν ἐκείνῳ «χρὴ πενίην φεύγοντα καὶ ἐς μεγακήτεα πόντονῥιπτεῖν καὶ πετρῶν, Κύρνε, κατʼ ἠλιβάτων»· 25 ἢ τούτων μὲν οὐδέτερον ποιεῖ, ἀποφαίνεται δὲ περὶ 1 ἀηδέστερον Pg | δὲ σπουδαῖα Phg 5 ἐν om. Pζ | καὶ om. Pζ e cf. Dem. 18, 58 7 ἐπιχείρημα Pg 9 Hes. Op. 289 | μὲν (pro δʼ) Pζ 11 Epicharm. fr. 287 Kaibel | ἅκαντα τʼ ἀγαθὰ Phg, (τὰ ἀγ.) LbPζ 13 cf. 14, 14 | τοσαῦτα — 14 εἴσῃ om. Prisc 16 cf. Arist. Rhet. B 21. 1394 a 22 | ἀποφάνσει Dox. II 287, 30 W.; ἀποφάσει LbPhgζ 17 pr. ἢ LbPhg; καὶ Pζ 17. 18 ἔστιν ἕκαστον Pζ 18 δηλῶν om. Phg 19 Hom. B 24 21 Theogn. 175 | οὐ χρὴ Ph 23 οὐδέποτέ τι ποιεῖ Pg τῆς τοῦ πράγματος φύσεως, οἷον «τὸ γὰρ εὖ πράττειν παρὰ τὴν ἀξίαν ἀφορμὴ τοῦ κακῶς φρονεῖν τοῖς ἀνοήτοις γίνεται».

Ἔτι δὲ τῶν γνωμῶν αἳ μέν εἰσιν ἀληθεῖς, αἳ δὲ πιθαναί, αἳ δὲ ἀπλαῖ, αἳ δὲ συνεζευγμέναι, αἳ δὲ ὑπερβολικαί· ἀληθεῖς μὲν οἷον «οὐκ ἔστιν εὑρεῖν βίον ἄλυπον οὐδενί», πιθαναὶ δὲ οἷον «ὅστις δʼ ὁμιλῶν ἥδεται κακοῖς ἀνήρ,Lοὐπώποτʼ ἠρώτησα, γινώσκων ὅτιτοιοῦτός ἐστιν, οἷσπερ ἥδεται ξυνών», ἀπλαῖ δὲ οἷον 8«δύναται τὸ πλουτεῖν καὶ φιλανθρώπους ποιεῖν», συνεζευγμέναι δὲ οἷον «οὐκ ἀγαθὸν πολυκοιρανίη, εἷς κοίρανος ἔστω», ὑπερβολικαὶ δὲ οἷον «οὐδὲν ἀκιδνότερον γαῖα τρέφει ἀνθρώποιο»,

Ἡ δὲ ἐργασία παραπλησία τῆς χρείας, πρόεισι γὰρ 26 τοῖσδε· ἐγκωμίῳ τοῦ εἰρηκότος βραχεῖ, καθάπερ ἐν 1 Dem 1, 23 | cf. Π. εὑρ. 241, 20 Sp. 4 δὲ LbPζ; om. Phg, Prisc. 7 Menandri fr. 411, III p. 120 Kock | οὐδενὶ LbPg, Aphth., Nic., Sard.; οὐδενός Phζ (cf. Prisc. vita hominis); ἐν οὐ- δενί Pφ Nb; om. Sc 8 οἷον om. Lb 9 Eurip. fr. 812 N.2 | ἀνὴρ LbPζ, Nic., Sard.; ξυνὼν Phg 11 ἐστιν ἕκαστος οἷσπερ ς, Aphth., Sard., Dox. ἥδεται Pζ (de hac ῾ v. l.᾿ in Aphthonii codd.: Dox. II 302, 18 W.) 13 Menandri fr. 19, III p.9 Kock 14 δὲ om. Prisc. 15 Hom. B 204 | εἷς βασιλεύς add. Lb; om. Phgζ, Prisc, Aphth. (praeter Ld); cf. Sard.: . . μία μέν ἐστιν ἡ λέγουσα «οὐκ ἀγαθὸν πολυκοιρανίη», εἶτα ἑτέρα «εῖς κοίρανος ἔστω», εἶτα ἄλλη «εἷς βασιλεύς», 16 ὑπερβολικὸν Pζ | δὲ Pgζ; om. LbPh, Prisc. 17 Hom. σ 130 18 ⌊τῆς⌉ς Pζ; τῇ τῆς Spengel; cf. Prisc. meditationi usus | γὰρ LbPζ, Prisc.; om. Phg 19 ἐγ- κώμια . . βραχέα Phg | ἐν om. Ph χρείᾳ, κατὰ τὸ ἀπλοῦν, κατὰ τὴν αἰτίαν, κατὰ τὸ ἐναντίον, κατὰ τὸ ἐνθύμημα, κατὰ παραβολήν, κατὰ παράδειγμα, κατὰ κρίσιν. ἔστω δὲ ἡ γνώμη ὡς ἐν παραδείγματι «οὐ χρὴ παννύχιον εὕδειν βουληφόρον ἄνδρα». οὐκοῦν ἐπαινέσεις διὰ βραχέων τὸν εἰρηκότα. εἶτα κατὰ τὸ ἀπλοῦν, τοῦτο δʼ ἔστι τὸ παραφράσαι τὴν γνώμην, οἷον ῾ διʼ ὅλης νυκτὸς οὐ προσήκει ἄνδρα ἐν βουλαῖς ἐξεταζόμενον καθεύδειν᾿. κατὰ τὴν σἰτίαν ῾ δεῖ μὲν γὰρ ἀεὶ διὰ φροντίδος εἶναι τὸν ἡγούμενον, ὕπνος δὲ βουλὴν 27 ἀφαιρεῖται᾿. κατὰ τὸ ἐναντίον· ἐναντίον δʼ ἔστι βασιλεῖ μὲν ἰδιώτης, τῷ δὲ ἐγρηγορέναι τὸ καθεύδειν· πῶς ἂν οὖν λαμβάνοιτο; ‘εἰ τὸν ἰδιώτην οὐδὲν δεινὸν διʼ ὅλης νυκτὸς καθεύδειν, εὔδηλον, ὡς τὸν βασιλέα προσῆκον ἀγρυπνοῦντα φροντίζειν.᾿ κατὰ παραβολὴν ‘ὥσπερ γὰρ οἱ κυβερνῆται ἐγρηγορότες ὑπὲρ τῆς κοινῆς διατελοῦσι σωτηρίας, οὕτω προσήκει καὶ τοὺς ἡγεμόνας’. κατὰ παράδειγμα καὶ γὰρ Ἕκτωρ νυκτὸς οὐ καθεύδων ἀλλὰ φροντίζων κατάσκοπον ἐπὶ τὰς ναῦς ἔπεμπε Δόλωνα᾿. ὕστατος δέ ἐστι τόπος ὁ κατὰ κρίσιν. τὸ δὲ τέλος παράκλησιν ἐχέτω.