Περὶ μύθου.

Τὸν μῦθον πρῶτον ἀξιοῦσι προσάγειν τοῖς νέοις ,διότι 1 τὰς ψυχὰς αὐτῶν πρὸς τὸ βέλτιον ῥυθμίζειν δύναται· ἔτι οὖν αὐτοὺς ἁπαλοὺς ὄντας ἀξιοῦσι πλάττειν.

Φαίνονται δὲ τούτῳ χρησάμενοι καὶ οἱ ἀρχαῖοι, Ἡσίοδος 10 μὲν τὸν τῆς ἀηδόνος εἰπών, Ἀρχίλοχος δὲ τὸν τῆς ἀλώπεκος.

Ὀνομάζονται δὲ ἀπὸ τῶν εὑρόντων οἳ μὲν Κύπριοι, οἳ δὲ Λιβυκοί, οἳ δὲ Συβαριτικοί· πάντες δὲ κοινῶς 11 Lb Ρζ Ph, (1, 1—3, 1 et 21, 5 sq. multa evanuerunt) Pg AcOn (24, 2—26, 9. 7) 1 sic sic Ph ζχψ AiNbSc T; ἑρμογένους ῥήτορος προγυμνάσματα Lb; ἑρμογένους τοῦ τεχνογράφου προγυμνάσματα PφΟl; evan. Pg 3 Priscianus definitionem praefigit: fabula est oratio ficta verisi- mili dispositione imaginem exhibens veritatis (Nicolaus: μῦθος τοίνυν ἐστὶ λόγος ψευδὴς τῷ πιθανῶς συγκεῖσθαι εἰκονίζων τὴν ἀλήθειαν] ἀξιοῦσι πρῶτον Lb | cf. Plat. Reip. II 377 A | διότι Lb Ph ζ Ai, Dox.; ὡς ῥᾴδιον ϛ (Prisciani facile mera interpretatio est; cf. Dox. II 142,17 W.) 5 ἔτι οὖν Pζ, (οὖν evan) Lb; ? Pg; οὖν om. Ph; ἔτι δὲ καὶ Dox (Wc; καὶ om. Vδ); καὶ ἔτι ϛ | αὐτοὺς post ὄντας ϛ (γρ καὶ ἔτι ἁπαλοῖς οὖσιν αὐτοῖς Ρφχψ) | πλάττειν Finckh, cf. Plat. Reip. II 377 B, Hermog. p. 419,15 Sp.; τάττειν Lb Phg ζ Ai, Dox.; προτάττειν ς 6 καὶ om. ς | Hes. Op. 203; etiam Homerum nominant Theon II 73, 15 Sp. Philostr. mai. Imag. I 3 (II 298, 24 K.2) 7 Archil. fr. 86 Bergk 9 ὀνομάζεται Pζ 10 οἱ δὲ λιβυκοί Phg, Prisc., Dox., (λυβικοὶ) Lb; om. Pζ: οἱ δὲ τυρσηνοί ς | πάντως Ρζ | ult. δὲ om. Ρζ Αἰσώπειοι λέγονται, διότι τοῖς μύθοις Αἴσωπος ἔχρῆτο πρὸς τὰς συνουσίας.

Ὑπογραφὴν δέ τινα τοιαύτην ἀποδιδόασιν αὐτοῦ· ψευδῆ μὲν αὐτὸν ἀξιοῦσιν εἶνὰι, πάντως δὲ χρήσιμον 12 πρός τι τῶν ἐν τῷ βίῳ· ἔτι δὲ καὶ πιθανὸν εἶναι βούλονται. πῶς δʼ ἂν γένοιτο πιθανός; ἂν τὰ προσήκοντα πράγματα τοῖς προσώποις ἀποδιδῶμεν. οἶον περὶ κάλλους τις ἀγωνίζεται· ταὼς οὗτος ὑποκείσθω. δεῖ τινι 13 σοφόν τι περιτεθῆναι· ἀλώπηξ ἐνταῦθα. μιμούμενοι τὰ τῶν ἀνθρώπων πράγματα· ἐνταῦθα οἱ πίθηκοι.

Χρὴ δὲ αὐτοὺς ποτὲ μὲν ἐκτείνειν, ποτὲ δὲ συστέλλειν. πῶς δʼ ἂν τοῦτο γένοιτο; εἰ νῦν μὲν αὐτὸν ψιλὸν λέγοιμεν κατὰ ἀφήγησιν, νῦν δὲ λόγους πλάττοιμεν τῶν δεδομένων προσώπων· οἶον, ἵνα σοι καὶ ἐπὶ παραδείγματος 14 γένηται φανερόν, ῾ οἱ πίθηκοι συνελθόντες 1 διὸ ϛ | αἴσωπος LbPζ, Prisc.; om. Phϛ; ?Pg | ἐχρήσατο ὁ αἴσωπος Dox. II 164, 10 W. | ἐχρῆτο Pζ, (frequenter solebat . . . uti) Prisc.; ἐχρήσατο LbPφOl, (ex cr.) Ρχψ, cf. Theon II 73, 20 Sp.; ἐχρήσαντο PhgAiNbSc 3 ἀποδιδοασιν LbPhgAi; ἀποδε- δώκασιν ϛ; διδόασι περὶ Pζ αὐτοῦ (αὐτῷ Vδ) ἀποδιδόασιν Dox. 4 cf. Plat. l. l Plut. De glor. Ath. 4. Eustath. Antioch. p. 70, 23 Jahn (Rhein. Museum 62, 630) | δὲ (pro μὲν) Pζ 5 ἐν τῶ βίω LbPhgζAi; ἀναγκαίων ϛ δὲ LbPζ: om. Phg ς 6 δὲ (pro δʼ ἂν) Pζ | πιθαν|ὸ]ς Lb 7 τοῖς om. ς 8 ἀγωνίζεται ταῶνος· οὗτος Pgς | εἴδει ϛ | ταῶνος οὗτος ὑποκείσθω εἴδει Ward (saltem scribendum erat εἴδει, 〈δεῖ〉) 8. 9 τινι σοφόν τι Phgς, (om. τινι) Pζ; τι σοφὸν (omn τινι) Lb 9 παρατεθῆναι Pζ; cf. Sard., Dox. II 162, 4 W. π εριθεῖναι | ἀλώπηξ Walz ex Prisc. (oportet alicui astutiam tribuere: vulpecula est subicienda); ἀνουσ· Phς, (ανου certum) Pg; ἀνοῑσ LbPζ | ἐνταῦθα Phgς; πιθήκους LbPζ Pζ | μιμούμενοι ς; μιμούμενος (vix -νους) Pg; μιμούμεν [evan.] Ai; μιμουμένους LbPhζ, cf. Prisc. (imitatores aliquos hominum volumus ostendere: hic simiis est locus); 〈εἰσάγομεν〉 μιμουμέ- νους? 10 οἱ κιθηκοὶ Phg; οἱ πιθανοὶ ϛ ; ὑποθήσεις LbPζ 11 igitur Prisc. (pro δὲ) | cf. Theon II 74, 4 Sp. 12 γένοιτο τοῦτο Sard. (Wc f. 65v), Dox. II 176,4 W. | ψιλῶς ς 18 κατὰ ἀφήγησιν λέγομεν Dox. | πλάττομεν Sard. (Wc f. 65v), Dox. 14 σοι LbΡζ, Sard., Dox., cf. p. 12, 13; om. Phς; ? Pg 15 γένοιτο Ρζ ἐβουλεύοντο περὶ τοῦ χρῆναι πόλιν οἰκίζειν· καὶ ἐπειδὴ ἔδοξεν αὐτοῖς, ἤμελλον ἅπτεσθαι τοῦ ἔργου. γέρων 4 οὖν πίθηκος ἐπέσχεν αὐτοὺς εἰπών, ὅτι ῥᾷον ἁλώσονται περιβόλων ἐντὸς ἀποληφθέντες᾿. οὕτως ἂν συντέμοις. εἰ δὲ ἐκτείνειν βούλοιο, ταύτῃ πρόαγε· ῾οἱ πίθηκοι συνελθόντες ἐβουλεύοντο περὶ πόλεως οἰκισμοῦ. καὶ 15 δή τις παρελθὼν ἐδημηγόρησεν, ὅτι χρὴ καὶ αὐτοὺς πόλιν ἔχειν· ὁρᾶτε γάρ, φησίν, ὡς εὐδαίμονες διὰ τοῦτο οἱ ἄνθρωποι· καὶ οἶκον ἔχει ἕκαστος αὐτῶν καὶ εἰς ἐκκλησίαν οἱ σύμπαντες καὶ εἰς θέατρον ἀναβαίνοντες τέρπουσι τὰς ψυχὰς αὐτῶν θεάμασί τε καὶ ἀκούσμασι παντοδαποῖς᾿, καὶ οὕτω πρόαγε διατρίβων καὶ λέγων, ὅτι καὶ τὸ ψήφισμα ἐγέγραπτο, καὶ λόγον πλάττε καὶ παρὰ τοῦ γέροντος πιθήκου. Καὶ ταῦτα μὲν ταύτῃ.

Τὴν δὲ ἀπαγγελίαν βούλονται περιόδων ἀλλοτρίαν εἶναι γλυκύτητος ἐγγύς.

1 ἐβουλεύοντο Phg, Sard. (Wc), Dox. ; ἐβούλοντο Pζ: ἐβουλεύ- σαντο Lb, Sard. (Vω) περὶ om. Phg 2.3 sed vetus Prisc. 3 τις πίθηκος Lb | ῥᾷον ἂν Dox. 4 ἀπολειφθέντες Phg, Sard. (Vω) 5 πρόσαγε Ph, Dox.;? Pg; om. Prisc. 10 εἰ θέατρον Pζ | ἀνα- βαίνουσι τέρποντες Sard., Dox. 11 τε om. Sard 12 πρόσαγε Pg, m. 1Ph; proferes orationem Prisc. 13 γέγραπτο Ph: scriptum est Prisc. ς | πλάττε LbPζ: om. Phg | καὶ λέγε ς | καὶ LbPhg, Sard.; om. Pζ 14 τοῦ ante πιθήκου add. Phg Lb; om. Pζ, Sard. (Vω) | post πιθήκου Sard. (certe non ex Progymnasmatum exemplari pleniore): οἷον ὅτι πολλῶν ἡμῖν αἴτιος ἔσται κακῶν ὁ συνοικισ- μός· τρόπον γάρ τινα καὶ μαλακώτεροι γενησόμεθα· ἡ γὰρ ἂν ἡ δίαιτα καὶ τὸ τρυφᾶν ἐκλύειν [ἔμελλε Wc: om. Vω] πέφυκε μετὰ τῶν σωμάτων καὶ τὰς ψυχάς. ἔπειτα καὶ σπάνις τῶν ἐπιτηδείων τοῖς ἐν τῷ αὐτῷ συνηθροισμένοις ἀκολουθεῖ, ἐκ τούτου καὶ λιμὸς ἐπιγίνεται. οὐ μὴν οὐδὲ τὰ τῆς ἀσφαλείας ἡμῖν ὑπάρξει (ὑπάρξει ὑμῖν Wc)· εἰ γὰρ νῦν διεσπαρμένους ἡμᾶς (ὑμᾶς Vω) χειροῦνται οἱ ἄνθρωποι, πῶς οὐ ῥᾳδίως ἀποκεκλεισμένους λήψονται; καὶ τὸ δεινότατον (χαλεπώτατον Wc), παγγενῆ φθαρησόμεθα οὐδὲ σπέρμα τοῦ γένους καταλιπόντεςʼ 15 ἐπαγγελίαν Pg | cf. Theon II 74,10 Sp. | περίοδον Pg 16 εἶναι 〈καὶ〉 ?16

Ὁ δὲ λόγος ὁ τὴν ὠφέλειαν δεικνύς τὴν ἀπὸ τοῦ μύθου ποτὲ μὲν προταχθήσεται, ποτὲ δὲ ὑποταχθήσεται.

Φαίνονται δὲ καὶ οἱ ῥήτορες αὐτῷ χρησάμενοι ἀντὶ παραδείγματος.

Περὶ διηγήματος.

2 Τὸ διήγημα βούλονται εἶναι ἔκθεσιν πράγματος γεγονότος ἢ ὡς γεγονότος. ἔνιοι μέντοι τὴν χρείαν ἔταξαν πρὸ τούτου.

Διαφέρει δὲ διήγημα διηγήσεως, ὡς ποίημα ποιήσεως· ποίημα μὲν γὰρ καὶ διήγημα περὶ πρᾶγμα ἕν, ποίησις δὲ καὶ διήγησις περὶ πλείονα, οἷον ποίησις ἡ Ἰλιὰς καὶ ποίησις ἡ Ὀδύσσεια, ποιήματα δὲ ἀσπιδοποιία, νεκυομαντεία, μνηστηροφονία. καὶ πάλιν διήγησις μὲν ἡ ίστορία Ἡροδότου, ἡ συγγραφὴ Θουκυδίδου, διήγημα δὲ τὸ κατὰ Ἀρίονα, τὸ κατὰ Ἀλκμαίωνα.

Εἴδη δὲ διηγήματος βούλονται εἶναι τέτταρα· τὸ μὲν γὰρ εἶναι μυθικόν, τὸ δὲ πλασματικόν, ὃ καὶ δραματικὸν καλοῦσιν, οἷα τὰ τῶν τραγικῶν, τὸ δὲ ἱστορικόν, τὸ δὲ πολιτικὸν ἢ ἰδιωτικόν. ἀλλὰ νῦν ἡμῖν περὶ τοῦ τελευταίου ὁ λόγος.

Σχήματα δὲ διηγημάτων ἔστιν ε΄· ὀρθὸν ἀποφαντικόν, 5 2 ποτὲ — ὁτὲ Lb 3 δὲ om. Lb 6 cf. Cic. De inv. I 27 Theon II 78, 15 Sp. 7 ἔνιοι: cf. Theon II 64, 30 Sp. (Dox. II, 192, 14 W. cod. Vat. 901: οἱ δὲ περὶ Θέωνα καὶ Ἁρποκρατίωνα τὴν χρείαν ἔταξαν πρὸ τοῦ διηγήματος κτλ.) | μέντοι Phζ; μὲν LbPg 10 cf. Merx ad Lucil. v. 338 | γὰρ LbPζ; om. Phg 11 ἡ om. Ph 12 ποίημα Pg 15 ἀρίωνα LbPζ (cf. Her. 1, 23); ὠρίωνα Pg, (alt. ω ex ο) Ph | Thuc. 2,102 16 narrationum Prisc. 17 πλαστικὸν Ph | δραμα|τουρ del.⌉⌊τι ex γι]κὸν Ph 19 ἢ ἰδιωτικόν non no- minat Dox. II 199,13 (201, 30) W. | οὐ περὶ Ph 20 τελευταίου πο- λιτικοῦ διηγήματος Pζ, (διηγηματικοῦ) Lb 21 sq. cf. p. 245. 246 Sp. | σχήματα δὲ διηγημάτων ἔστιν LbPζ, (εἰσὶν) Dox. II 216, 4 W.; γυμνάσια δέ ἐστιν Phg | ad 19—20 cf. Prisc.: nunc autem de ea, quae ad exercitationem pertinet, dicimus; quam variis proferre modis solemus | ε΄ Pζ; om. LbPhg, Dox, Prisc. | ἀποφατικὸν Phg ἀποφαντικὸν ἐγκεκλιμένον, ἐλεγκτικόν, ἀσύνδετον, συγκριτικόν. ὀρθὸν μὲν οὖν ἀποφαντικόν, οἷον ῾Μήδεια ἦν Αἰήτου θυγάτηρ· αὕτη προὔδωκε τὸ χρυσόμαλλον δέραςʼ· ὀρθὸν δὲ καλεῖται, διότι παρʼ ὅλον τὸν λόγον ἢ τὸν πλείω τηρεῖ τὴν πτῶσιν τὴν ὀνομαστικήν. ἀποφαντικὸν δὲ ἐγκεκλιμένον, οἷον ῾ Μήσειαν 18 τὴν Αἰήτου θυγατέρα λόγος ἐρασθεῖσαν Ἰάσονοςʼ καὶ τὰ ἑξῆς· ἐγκεκλιμένον δὲ λέγεται, διότι καὶ τὰς ἄλλας πτώσεις προσίεται. ἐλεγκτικὸν δέ ἐστι σχῆμα τόδε, οἷον ῾τί γὰρ οὐκ ἔδρασε Μήδεια δεινόν; οὐκ ἠράσθη μὲν Ἰάσονος, προὔδωκε δὲ τὸ χρυσόμαλλον δέρας, ἀπέκτεινε δὲ τὸν ἀδελφὸν Ἄψυρτον;ʼ καὶ τὰ ἑξῆς. ἀσύνδετον δὲ γίνεται ὧδε, οἷον ῾ Μήδεια ἡ Αἰήτου θυγάτηρ Ἰάσονος ἠράσθη, προὔδωκε τὸ χρυσόμαλλον δέρας, τὸν ἀδελφὸν Ἄψυρτον ἐφόνευσε᾿ καὶ τὰ ἐξῆς. συγκριτικὸν δέ ἐστι τὸ τοιοῦτο ῾ Μήσεια ἡ Αἰήτου θυγάτηρ ἀντὶ μὲν τοῦ σωφρονεῖν ἠράσθη, ἀντὶ δὲ τοῦ φυλάττειν τὸ χρυσόμαλλον δέρας προὔδωκεν, ἀντὶ δὲ τοῦ σῴζειν τὸν ἀδελφὸν Ἄψυρτον ἐφόνευσενʼ. — Τὸ μὲν οὖν ὀρθὸν 19 ἱστορίαις πρέπει, σαφέστερον γάρ· τὸ δὲ ἐγκεκλιμένον 1 ἀποφατικὸν Pg; om. Ph 2 ἀποφατικὸν Phg 3 ἦν scripsi, cf. Prisc. fuit; ἡ LbPhgζ, Dox | ⌊γὰρ del.⌉ πρόυδοκε Ph 4 vellus et sequentia Prisc. 6 ἀποφατικὸν δὲ κεκλιμένον Phg | οἷον Lb, Dox., Prisc.; om. Phgζ 7 θυγατέρα Lb, Dox.; om. Phgζ 9 προΐεται Ph | τὸ σχῆμα τόδε Pζ | οἷον om. Pg 10 ἔδρα- κες Pζ | ἠράσθην Pζ | μὲν om. Dox. 11 οὐ ante προὔδωκε add. LbPζ, Dox. ; om. Phg, Prisc. δὲ om. Lb, Dox.; | οὐκ ante ἀπέκ- τεινε add. LhPζ: om. Phg, Dox., Prisc. | ἀπέκτειν|evan.⌉ τὸν Ph 12 δὲ om. Prisc. | ἄψυρτον LbPζ, Dox.; om. Phg, Prisc. 18 οἷον LbPζ; om. Phg, Dox., Prisc. | ἡ om. Pζ 18. 14 ἰάσονος ἠράσθη Pζ; om. LbPhg, Dox., Prisc. 14 τὸν ἀδελφὸν Pζ, Prisc.; om. LbPhg, Dox. 16 ἐστι LbPζ. Dox., Prisc; om. Phg 17. 18 sic Pζ; ἀντὶ — 18 προὔδωκεν post 19 ἐφόνευσεν (ἀπέκτεινεν Lb) LbPhg, Dox., Prisc. 19 ἄψυρτον Pζ: om. LbPhg, Dox., Prisc. | historiae Prisc. μᾶλλον ἀγῶσι. τὸ δὲ ἐλεγκτικὸν ἁρμόττει τοῖς ἐλέγχοις, τὸ δὲ ἀσύνδετον τοῖς ἐπιλόγοις· παθητικὸν γάρ.