9. Μαρτυρία τῶν εἰρημένων ἀπὸ τοῦ Φιλολάου. θ. Ὅτι δὲ τοῖς ὑφʼ ἡμῶν δηλωθεῖσιν ἀκόλουθα καὶ
οἱ παλαιότατοι ἀπεφαίνοντο, ἁρμονίαν μὲν καλοῦντες
τὴν διὰ πασῶν, συλλαβὰν δὲ τὴν διὰ τεσσάρων (πρώτη
γὰρ σύλληψις φθόγγων συμφώνων), διʼ ὀξειᾶν δὲ τὴν
διὰ πέντε (συνεχὴς γὰρ τῇ πρωτογενεῖ συμφωνίᾳ τῇ
διὰ τεσσάρων ἐστὶν ἡ διὰ πέντε ἐπὶ τὸ ὀξὺ προχω
ροῦσα), σύστημα δὲ ἀμφοτέρων (p. 17) συλλαβᾶς τε
καὶ διʼ ὀξειᾶν ἡ διὰ πασῶν (ἐξ αὐτοῦ τούτου ἁρμονία
κληθεῖσα, ὅτι πρωτίστη ἐκ συμφωνιῶν συμφωνία ἡρμόσθη)
δῆλον ποιεῖ Φιλόλαος ὁ Πυθαγόρου διάδοχος
οὕτω πως ἐν τῷ πρώτῳ φυσικῷ λέγων. ἀρκεσθησόμεθα
γὰρ ἑνὶ μάρτυρι διὰ τὴν ἔπειξιν, εἰ καὶ πολλοὶ περὶ
τοῦ αὐτοῦ τὰ ὅμοια πολλαχῶς λέγουσιν. ἔχει δὲ οὕτως
ἡ τοῦ Φιλολάου λέξις. ,,ἁρμονίας δὲ μέγεθος
συλλαβὰ καὶ διʼ ὀξειᾶν. τὸ δὲ διʼ ὀξειᾶν μεῖζον τᾶς
συλλαβᾶς ἐπογδόῳ. ἔστι γὰρ ἀπὸ ὑπάτας εἰς μέσαν
συλλαβὰ, ἀπὸ δὲ μέσας πότι νεάταν διʼ ὀξειᾶν, ἀπὸ
δὲ νεάτας ἐς τρίταν συλλαβά, ἀπὸ δὲ τρίτας ἐς ὑπάταν
διʼ ὀξειᾶν. τὸ δʼ ἐν μέσῳ τρίτας καὶ μέσας ἐπόγδοον,
ἁ δὲ συλλαβὰ ἐπίτριτον, τὸ δὲ διʼ ὀξειᾶν ἁμιόλιον, τὸ
 1 ὑπὸ τῶν sq. om. R — ὑπὸ τῶν. 2 post μέσωον add.
ἴσον R2. τὸ RB, τῷ M. ἐννεάκις R. 6 συλλαβὴν M.
τὴν om. M1. 7 διʼ ὀξειᾶν Stob. ecl. l, 21, 7, Böckh Philo
laus p. 66, διʼ ὀξεῖαν R, διοξεῖαν M, διοξείας om. δὲ B. sic
et infra, nisi διʼ ὀξεῖα B. 12 ὅτι δὲ πρ. B. 13 ὁ Φιλόλ.
MB 15 πολλοὶ τὰ ὅμοια περὶ αὐτοῦ πολλαχῇ MB. 17 τοῦ
om. R. 18 τῆς συλλαβῆς R. 20 συλλαβὰν M. μέσσας
et lin. 22. 21 συλλαβή R. Haec interpretatur Boeckh Philo-
laus p. 68. 23 ἡμιόλιον MB. 

 
διὰ πασᾶν δὲ διπλόον. οὕτως ἁρμονία πέντε ἐπογδόων
καὶ δυοῖν διέσεσιν. διʼ ὀξειᾶν τρί’ ἐπόγδοα καὶ δίεσις,
συλλαβὰ δὲ δύʼ ἐπόγδοα καὶ δίεσις — μεμνῆσθαι
δὲ δεῖ, ὅτι τρίτην νῦν καλεῖ τὴν ἐν τῇ ἑπταχόρδῳ
 παραμέσην, πρὸ τῆς τοῦ διαζευγνύντος τόνου παρενθέσεως
τῆς ἐν ὀκταχόρδῳ. ἀπεῖχε γὰρ αὕτη τῆς παρανεάτης
τριημιτόνιον ἀσύνθετον, ἀφʼ οὗ διαστήματος ἡ
μὲν παρεντεθεῖσα χορδὴ τόνον ἀπέλαβε, τὸ δὲ λοιπὸν
ἡμιτόνιον μεταξὺ τρίτης καὶ παραμέσης ἀπελείφθη ἐν
 τῇ διαζεύξει. εὐλόγως οὖν ἡ πάλαι τρίτη διὰ τεσσάρων
ἀπεῖχε τῆς νήτης, ὅπερ (p. 18) διάστημα νῦν ἀπέλαβεν
ἡ παραμέση ἀντʼ ἐκείνης. οἱ δὲ τοῦτο μὴ
συνιέντες αἰτιῶνται ὡς οὐκ ὄντος δυνατοῦ ἐν ἐπιτρίτῳ
λόγῳ εἶναι τρίτην ἀπὸ νήτης. ἄλλοι δὲ οὐκ ἀπιθάνως
 τὸν παρεντεθέντα φθόγγον οὐχὶ μεταξὺ μέσης καὶ
τρίτης ἐντεθῆναί φασιν, ἀλλὰ μεταξὺ τρίτης καὶ παρανεάτης·
καὶ αὐτὸν μὲν τρίτην ἀντʼ ἐκείνης ἐπικληθῆναι,
τὴν δὲ πάλαι τρίτην παραμέσην ἐν τῇ διαζεύξει γενέσθαι.
τὸν δὲ Φιλόλαον τῷ προτέρῳ ὀνόματι τὴν παραμέσην
 1 ἐπογδόω R. 2 διέστοιν R. διʼ ὀξειᾶν — δίεσις om.
R M, add. M4. 3 συλλαβὰ δʼ δύ᾿ R. 5 παραθέσεως M.
6 παρανεάτας M. 7 τρι addit Meibom, probat Boeckh.
Βildung der Weltseele p 88 = Ges. kleine Schriften III 170.
6 ἀπελείφθη legit in R Stud., ἀπελήφθη Franz et Neap.;
item MB. ad nomen λεῖμμα revocat Böckh Phil. p. 71 not. 3.
16 τρίτας M. 18 πάλιν τρ. M. 19 πρώτῳ M, 
 Δίεσις est veterum Pythagoreorum semitonium. Adra-
stus ap. Theonem de mus 12, p. 55 H. Macrobius in som-
nium Sc. lI 1, 23. — De lyrae septem vel octo chordis cf. p 81.
Ὑπάτη παρνπάτη λιχανός Μέση πάλαι τρίτη παρανεάτη νεάτη
e f g a h d' e'
mi2, fa2 sol2 la si2 re2 mi2 

 
τρίτην καλέσαι καίτοι διὰ τεσσάρων οὖσαν ἀπὸ
τῆς νήτης.