<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="grc" n="urn:cts:greekLit:tlg0358.tlg002.1st1K-grc1"><div type="textpart" subtype="section" n="5"><head>5. Ὅτι τῇ ἑπταχόρδῳ λύρᾳ τὴν ὀγδόην ὁ Πυθαγόρας προσθεὶς
τὴν διὰ πασῶν συνεστήσατο ἁρμονίαν.</head><p>ε. Πυθαγόρας δὲ πάμπρωτος — ἵνα μὴ κατὰ συναφὴν
ὁ μέσος φθόγγος πρὸς ἀμφότερα τὰ ἄκρα ὁ αὐτὸς <lb n="15"/>
συγκρινόμενος διαφορουμένην παρέχῃ μόνην τὴν
διὰ τεσσάρων συμφωνίαν, πρός τε τὴν ὑπάτην καὶ
πρὸς τὴν νήτην, ποικιλωτέραν δὲ θεωρίαν ἐνορᾶν
ἔχωμεν καὶ τῶν ἄκρων αὐτῶν ἀλλήλοις τὴν κατακορεστάτην
συναποτελούντων συμφωνίαν τουτέστι τὴν διὰ <lb n="20"/>
πασῶν τὸν διπλάσιον ἔχουσαν λόγον, ὅπερ ἐκ τῶν δύο
τετραχόρδων συμβῆναι οὐκ ἐδύνατο, — παρενέθηκεν
<note type="footnote">2 κοιλιώσεις cf. 254. 10. 255, 18. 3 ἔκλυτον scil. ποιοῦσι
τὸν φθόγγον. εἰ γὰρ] τῇ γὰρ M4, τῇ RBM1. λειπονο-
νῆσαν B BM4, λειποτονῆσα U, λειποτονήσαντι R dicit Nic
machus: nam si longo cursu debilitatus minusque intensus
spiritus exit et aerem leniter ferit . .. 7 ἣν MB, ἢ R.
8 αὐτοὶ R M, αὐτόν B. κοίλοις] κώλοις libri. 9 διὰ ego,
εἰ libb , ἔστι coni. Meib. 10 εὔδηλον R. δῆλον MB. ταῦτα
πάντα οἰκ. MB. ποσότητος M. 14 συναφὴς M. 18 δὲ
om. B. 19 ἔχομεν M1. 21 διπλάσιον R in ras.</note>

<pb n="245"/>
ὄγδοόν τινα φθόγγον μεταξὺ μέσης καὶ παραμέσης
ἐνάψας καὶ ἀποστήσας ἀπὸ μὲν τῆς μέσης ὅλον τόνον,
ἀπὸ δὲ τῆς παραμέσης ἡμιτόνιον· ὥστε τὴν μὲν προτέραν
ἐν τῇ ἑπταχόρδῳ παραμέσην οὖσαν τρίτην ἔτι
<lb n="5"/> ἀπὸ νήτης καλεῖσθαί τε καὶ οὐδὲν ἧττον κεῖσθαι, τὴν
δὲ παρεντεθεῖσαν (p. 10) τετάρτην μὲν ἀπὸ τῆς νήτης
ὑπάρχειν, συμφωνεῖν δὲ πρὸς αὐτὴν τὴν διὰ τεσσάρων
συμφωνίαν, ἤνπερ καὶ ἡ ἐξ ἀρχῆς μέση πρὸς τὴν ὑπάτην
εἶχεν. ὁ δὲ μεταξὺ ἀμφοτέρων τόνος μέσης τε
<lb n="10"/> καὶ παρεντεθείσης, ὀνομασθείσης δὲ ἀντὶ τῆς προτέρας
παραμέσης, ὁποτέρῳ ἂν τετραχόρδῳ προστεθῇ, εἴτε τῷ
πρὸς τῇ ὑπάτῃ νητοειδέστερος, εἴτε τῷ πρὸς τῇ νήτῃ
βομβυκέστερος, τὴν διὰ πέντε συμφωνίαν ἀποδείξει,
σύστημα ἐκατέρων ὑπάρχουσαν αὐτοῦ τε τοῦ τετραχόρδου
<lb n="15"/> καὶ τοῦ προσγενομένου τόνου. ὥσπερ καὶ ὁ
τῆς διὰ πέντε λόγος ὁ ἡμιόλιος σύστημα εὑρίσκεται
ἐπιτρίτου τε ἅμα καὶ ἐπογδόου· ὁ ἄρα τόνος ἐπόγδοον.</p></div><div type="textpart" subtype="section" n="6"><head>6. Πῶς οἱ ἀριθμητικοὶ τῶν φθόγγων λόγοι ηὑρέθησαν.</head><p>Ϛ. Τὴν δὲ κατʼ ἀριθμὸν ποσότητα ταύτην ἥτε δι
<lb n="20"/> τεσσάρων χορδῶν ἀπόστασις ἥτε διὰ πέντε καὶ ἡ
κατʼ ἀμφοτέρων σύνοδον διὰ πασῶν λεγομένη καὶ
ὁ προσκείμενος μεταξὺ τῶν δύο τετραχόρδων τόνος
τρόπῳ τινὶ τοιούτῳ ὑπὸ τοῦ Πυθαγόρου καταληφθέντι
ἔχειν ἐβεβαιοῦτο. ἐν φροντίδι ποτὲ καὶ διαλογισμῷ
<note type="footnote">3 παρα R sup. lin. 4 τῇ MB, exc. Neap., τῷ R.
6 τῆς om. MB. 8 ἡ om. B. 10 δὲ om M. 12 τῶ
om. MB. 13 βομβυδέστ. R. 14 ἑκατέρων R (ν in ras .),
ἑκατέρωσε MB. ἑκατέρωθεν exc. Neap. 16 τῆς B. om. M.
ὁ om. RB. 17 ἐπόγδοον RM1, ἐπόγδοος B 21 ὁ om. M.
23 καταληφθέντα M (et B?). 24 ἐβεβαιοῦτο R, ἐβε-
βαιώθη MB.</note>

<pb n="246"/>
συντεταμένῳ ὑπάρχων, εἰ ἄρα δύναιτο τῇ ἀκοῇ βοήθειάν
τινα ὀργανικὴν ἐπινοῆσαι παγίαν καὶ ἀπαραλόγιστον,
οἵαν ἡ μὲν ὄψις διὰ τοῦ διαβήτου καὶ διὰ
τοῦ κανόνος ἢ καὶ διὰ τῆς διόπτρας ἔχει, ἡ δʼ ἀφὴ
διὰ τοῦ ζυγοῦ ἢ διὰ τῆς τῶν μέτρων ἐπινοίας, παρά <lb n="5"/>
τι χαλκοτυπεῖον περιπατῶν ἔκ τινος δαιμονίου συντυχίας
ἐπήκουσε ῥαιστήρων σίδηρον ἐπʼ ἄκμονι ῥαιόντων
καὶ τοὺς ἤχους παραμὶξ πρὸς (p. 11) ἀλλήλους
συμφωνοτάτους ἀποδιδόντων πλὴν μιᾶς συζυγίας· ἐπεγίνωσκε
δʼ ἐν αὐτοῖς τὴν δὲ διὰ πασῶν καὶ τὴν διὰ <lb n="10"/>
πέντε καὶ τὴν διὰ τεσσάρων συνῳδίαν. τὴν δὲ μεταξύτητα
τῆς τε διὰ τεσσάρων καὶ τῆς διὰ πέντε ἀσύμφωνον
μὲν ἐώρα αὐτὴν καθʼ ἑαυτὴν, συμπληρωτικὴν
δὲ ἄλλως τῆς ἐν αὐτοῖς μείζονος. ἄσμενος δὴ ὡς κατὰ
θεὸν ἀνυομένης αὐτῷ τῆς προθέσεως εἰσέδραμεν εἰς <lb n="15"/>
τὸ χαλκεῖον καὶ ποικίλαις πείραις παρὰ τὸν ἐν τοῖς
ῥαιστῆρσιν ὄγκον εὑρὼν τὴν διαφορὰν τοῦ ἤχου, ἀλλʼ
οὐ παρὰ τὴν τῶν ῥαιόντων βίαν οὐδὲ παρὰ τὰ σχήματα
τῶν σφυρῶν οὐδὲ παρὰ τὴν τοῦ ἐλαυνομένου
σιδήρου μετάθεσιν, σηκώματα ἀκριβῶς ἐκλαβὼν καὶ <lb n="20"/>
ῥοπὰς ἰσαιτάτας τῶν ῥαιστήρων πρὸς ἑαυτὸν ἀπηλλάγη.
καὶ ἀπό τινος ἑνὸς πασσάλου διὰ γώνων ἐμπεπηγότος
τοῖς τοίχοις, ἵνα μὴ κἀκ τούτου διαφορά τις ὑποφαίνηται
ἢ ὅλως ὑπονοῆται πασσάλων ἰδιαζόντων παραλλαγή,
<note type="footnote">1 συντεταμένω lammblich vita Pyth. c. 26, ita corr vid. R.
συντεταγμένων M R1, συντεταγμένῳ B. 2 ὀργανικὴν om. M.
4 καὶ διὰ τῆς ego, νὴ δία διὰ (B add. τῆς) libb. et lambl.,
ἔχει lambl, ἔχεν RB, ἔσχεν M. 5 τοῦ om. M (hab. lambl.)
ἢ δία MB lambλ., ἢ καὶ δία R. 6 χαλκοτύπιον M solus.
7 σίδηρον M lambl., σιδηρῶν RB. 15 ἀμυνομένης R. 16 τὸν
et ὄγκον R, τῶν et ὄγκων M B Iambl. 20 ἐλαβών R, ἐκ-
βαλών M. 22 διὰ γώνων R, διαγων M1, διαγωνίου M4Β.
23 ἀποφαίνηται R.</note>

<pb n="247"/>
ἀπαρτήσας τέσσαρας χορδὰς ὁμοΰλους καὶ ἰσοκώλους,
ἰσοπαχεῖς τε καὶ ἰσοστρόφους ἑκάστην ἐφʼ
ἑκάστης ἐξήρτησεν, ὁλκὴν προσδήσας ἐκ τοῦ κάτωθεν
μέρους. τὰ δὲ μήκη τῶν χορδῶν μηχανησάμενος ἐκ
<lb n="5"/>παντὸς ἰσαίτατα, εἶτα κρούων ἀνὰ δύο ἅμα χορδὰς
ἐναλλὰξ συμφωνίας εὕρισκε τὰς προλεχθείσας, ἄλλην
ἐν ἄλλῃ συζυγίᾳ. τὴν μὲν γὰρ ὑπὸ τοῦ μεγίστου
ἐξαρτήματος τεινομένην πρὸς τὴν ὑπὸ τοῦ μικροτάτου
(p. 12) διὰ πασῶν φθεγγομένην κατελάμβανεν. ἦν δὲ
<lb n="10"/>ἡ μὲν δώδεκά τινων ὁλκῶν, ἡ δὲ ἕξ. ἐν διπλασίῳ δὴ
λόγῳ ἀπέφαινε τὴν διὰ πασῶν, ὅπερ καὶ αὐτὰ τὰ βάρη
ὑπέφαινε. τὴν δʼ αὖ μεγίστην πρὸς τὴν παρὰ τὴν
μικροτάτην (οὖσαν ὀκτὼ ὁλκῶν) διὰ πέντε συμφωνοῦσαν,
ἔνθεν ταύτην ἀπέφαινεν ἐν ἡμιολίῳ λόγῳ, ἐν
<lb n="15"/>ᾧπερ καὶ αἱ ὁλκαὶ ὑπῆρχον πρὸς ἀλλήλας· πρὸς δὲ
τὴν μεθʼ ἑαυτὴν μὲν τῷ βάρει, τῶν δὲ λοιπῶν μείζονα,
ἐννέα σταθμῶν ὑπάρχουσαν, τὴν διὰ τεσσάρων, ἀναλόγως
τοῖς βρίθεσι. καὶ ταύτην δὴ ἐπίτριτον ἄντικρυς
κατελαμβάνετο, ἡμιολίαν τὴν αὐτὴν φύσει ὑπάρχουσαν
<lb n="20"/>τῆς μικροτάτης, (τὰ γὰρ ἐννέα πρὸς τὰ ἓξ οὕτως ἔχει,)
ὅνπερ τρόπον ἡ παρὰ τὴν μικρὰν ἡ ὀκτὼ πρὸς μὲν
τὴν τὰ ἓξ ἔχουσαν ἐν ἐπιτρίτῳ ἦν, πρὸς δὲ τὴν τὰ
δώδεκα ἐν ἡμιολίῳ. τὸ ἄρα μεταξὺ τῆς διὰ πέντε καὶ
τῆς διὰ τεσσάρων τουτέστιν ᾧ ὑπερέχει ἡ διὰ πέντε
<lb n="25"/>τῆς διὰ τεσσάρων, ἐβεβαιοῦτο ἐν ἐπογδόῳ λόγῳ ὑπάρχειν,
ἐν ᾧπερ τὰ ἐννέα πρὸς τὰ ὀκτώ. ἑκατέρως τε
<note type="footnote">1 ἀπαρτίσας R. 2 ἰσοπαγεῖς MB. 11 τὰ om. B.
12 post ὑπέφαινε rep. τὴν διὰ πασῶν R. παρὰ τὴν μικρ.
R lambl. (cf. lin. 21), παραμικρ. MB. 18 ἐπίριτον ἄντικρυς
i. e 9 : 12. 24 ᾧ] ὧπερ R 26 ἑκατέρως M nigro colore (M1)2
et lambl., ἑκατέρων RB, M livido colore, Uen.</note>

<pb n="248"/>
ἡ διὰ πασῶν σύστημα ἠλέγχετο τῆς διὰ πέντε καὶ διὰ
τεσσάρων ἐν συναφῇ, ὡς ὁ διπλάσιος λόγος ἤτοι ἡμιολίου
τε καὶ ἐπιτρίτου, οἷον δώδεκα ὀκτὼ ἓξ, ἢ ἀναστρόφως
τῆς διὰ τεσσάρων καὶ διὰ πέντε, ὡς τὸ διπλασίον
ἐπιτρίτου τε (p. 13) καὶ ἡμιολίου, οἷον δώδεκα <lb n="5"/>
ἐννέα ἓξ ἐν τάξει τοιαύτῃ. τυλώσας δὲ καὶ τὴν χεῖρα
καὶ τὴν ἀκοὴν πρὸς τὰ ἐξαρτήματα καὶ βεβαιώσας πρὸς,
αὐτὰ τὸν τῶν σχέσεων λόγον, μετέθηκεν εὐμηχάνιος
τὴν μὲν τῶν χορδῶν κοινὴν ἀπόδεσιν τὴν ἐκ τοῦ διαγωνίου
πασσάλου εἰς τὸν τοῦ ὀργάνου βατῆρα, ὃν <lb n="10"/>
χορδότονον ὠνόμαζε, τὴν δὲ ποσὴν ἐπίτασιν ἀναλόγως
τοῖς βάρεσιν εἰς τὴν τῶν κολλάβων ἄνωθεν σύμμετρον
περιστροφήν. ἐπιβάθρφ τε ταύτῃ χρώμενος καὶ οἷον
ἀνεξαπατήτῳ γνώμονι εἰς ποικίλα ὄργανα τὴν πεῖραν
λοιπὸν ἐξέτεινε, λεκίδων τε κροῦσιν καὶ αὐλοὺς καὶ <lb n="15"/>
σύριγγας καὶ μονόχορδα καὶ τρίγωνα καὶ τὰ παραπλήσια,
καὶ σύμφωνον εὕρισκεν ἐν ἅπασι καὶ ἀπαράλλακτον
τὴν διʼ ἀριθμοῦ κατάληψιν. ὀνομάσας δὲ
ὑπάτην μὲν τὸν τοῦ ἓξ ἀριθμοῦ κοινωνοῦντα φθόγγον,
μέσην δὲ τὸν τοῦ ὀκτὼ, ἐπίτριτον αὐτοῦ τυγχάνοντα, <lb n="20"/>
παραμέσην δὲ τὸν τοῦ ἐννέα, τόνῳ τοῦ μέσου
ὀξύτερον καὶ δὴ καὶ ἐπόγδοον, νήτην δὲ τὸν τοῦ
δώδεκα, καὶ τὴς μεταξύτητας κατὰ τὸ διατονικὸν γένος
συναναπληρώσας φθόγγοις ἀναλόγοις οὕτως τὴν ὀκτάχορδον
ἀριθμοῖς συμφώνοις ὑπέταξε, διπλασίῳ ἡμιολίῳ <lb n="25"/>
ἐπιτρίτῳ καὶ τῇ τούτων διαφορᾷ ἐπογδόῳ.</p><note type="footnote">1 post ἠλέγχετο omnes ἤτοι, quod transposui post λόγος.
6 δὲ om. MB. 9 ἀπόδοσιν R. 11 χονδρότονον B. 12 κολο-
βων R. ἄνωθεν, erat enim chordοtonon in inferiore, paxilli
in superiore parte lyrae. 13 ἐπιστροφήν R. 14 τὴν π. λ.
R lambl, λ. τὴν π. MB. 17 ἀπαράληπτον MB. 19 μὲν
om. M. 24 συναπληρώσας M.</note></div><div type="textpart" subtype="section" n="7"><pb n="249"/><head>7. Περὶ τῆς κατὰ τὸ διάτονον γένος διαιρέσεως τοῦ διὰ πασῶν.</head><p>Z. Τὴν δὲ πρόβασιν ἀνάγκῃ τινὶ (p. 14) φυσικῇ ἀπὸ
τοῦ βαρυτάτου ἐπὶ τὸ ὀξύτατον κατὰ τοῦτο τὸ διατονικὸν
γένος οὕτως εὕρισκε. (τὸ γὰρ χριωματικὸν
καὶ ἐναρμόνιον γένος αὖθίς ποτε ἐκ τούτου διετράνωσεν
ὡς ἔσται ποτὲ δεῖξαί σοι.) ἀλλὰ τό γε διατονικὸν
τοῦτο γένος τοὺς βαθμοὺς καὶ τοὺς προόδους τοιαύτας
τινὰς φυσικῶς ἔχειν φαίνεται· ἡμιτόνιον, εἶτα τόνος,
εἶτα τόνος. καὶ τουτέστι διὰ τεσσάρων σύστημα δύο
τόνων καὶ τοῦ λεγομένου ἡμιτονίου. εἶτα προσληφθέντος
ἄλλου τόνου τουτέστι τοῦ μεσεμβληθέντος ἡ
διὰ πέντε γίνεται, σύστημα τριῶν τόνων καὶ ἡμιτονίου
ὑπάρχουσα. εἶθʼ ἑξῆς τούτῳ ἡμιτόνιον καὶ τόνος καὶ
τόνος, ἄλλο διὰ τεσσάρων τουτέστιν ἄλλο ἐπίτριτον.
ὥστε ἐν μὲν τῇ ἀρχαιοτέρᾳ τῇ ἑπταχόρδῳ πάντας ἐκ
τοῦ βαρυτάτου τοὺς ἀπʼ ἀλλήλων τετάρτους τὸν διὰ
τεσσάρων ἀλλήλοις διόλου συμφωνεῖν, τοῦ ἡμιτονίου
κατὰ μετάβασιν τήν τε πρώτην καὶ τὴν μέσην καὶ τὴν
τρίτην χώραν μεταλαμβάνοντος κατὰ τὸ τετράχορδον.
ἐν δὲ Πυθαγορικῇ τῇ ὀκταχόρδῳ, ἤτοι κατὰ συναφὴν
συστήματι ὑπαρχούσῃ τετραχόρδου τε καὶ πενταχόρδου,
ἢ κατὰ διάζευξιν δυοῖν τετραχόρδων τόνῳ χωοριζομένων
ἀπʼ ἀλλήλων, ἀπὸ τῆς βαρυτάτης ἡ προχώρησις ὑπάρξει,
ὥστε τοὺς ἀπʼ ἀλλήλων πέμπτους πάντας φθόγγους
τὴν διὰ πέντε συμφωνεῖν ἀλλήλοις, τοῦ ἡμιτονίου
<note type="footnote">6 ἔσται RB, ἐνέσται M lambl. 9 τὸ διὰ τ B. 11 μεσεμ-
βληθ. lambl., μεσεμβοληθ. MB, προσεμβληθ. R. ἡ δπ. γ.
σύστημα RM1 Iambl., τὸ δπ τ σύστημα B M4, ἡ δπ. γ. συμ-
φωνία M5. 13 ὑπάρχον B 14 ἐπίτρ. ἄλλο inv. 16 τοὺς
om. M. 18 καὶ τὴν τρίτην om. M 1. 21 συστήματα M.
τε Rlambl., om. MB. 22 δυείν R. 25 συμφωνεῖν corr.
ex συμφωνίαν M.</note>

<pb n="250"/>
προβάδην εἰς τὰς τέσσαρας χώρας μεταβαίνοντος,
πρώτην δευτέραν τρίτην τετάρτην.</p></div><div type="textpart" subtype="section" n="8"><head>(p. 15) 8. Ἐξήγησις τῶν ἐν Τιμαίῳ ἁρμονικῶς εἰρημένων.</head><p>η. Χρήσιμον δʼ ἐστὶν ἐνταῦθα γινομένους τὴν
Πλατωνικὴν εὐκαίρως διαπτύξαι λέξιν, ἣν ἐν τῇ ψυχογονίᾳ.<lb n="5"/>
προηνέγκατο εἰπὼν ,,ὥστε ἐν ἑκάστῳ διαστήματι
δύο εἶναι μεσότητας, τὴν μὲν ταὐτῷ μέρει τῶν
ἄκρων αὐτῶν ὑπερέχουσαν καὶ ὑπερεχομένην, τὴν δὲ
ἴσῳ μὲν κατʼ ἀριθμὸν ὑπερέχουσαν, ἴσῳ δὲ ὑπερεχομένην.
ἡμιολίων δὲ καὶ ἐπιτρίτων διαστάσεων διάστασιν <lb n="10"/>
τῷ τοῦ ἐπογδόου λείμματι συνεπληροῦτο.“</p><p>Διάστημα μὲν γὰρ διπλάσιον ὁ δώδεκα πρὸς τὰ
ἓξ, μεσότητες δὲ δύο, ὅ τε ἐννέα ἀριθμὸς καὶ ὁ ὀκτώ.
ἀλλʼ ὁ μὲν ὀκτὼ κατὰ τὴν ἁρμονικὴν ἀναλογίαν
μεσιτεύει τόν τε ἓξ καὶ τὸν δώδεκα, ὑπερέχων μὲν <lb n="15"/>
τοῦ ἓξ τρίτῳ αὐτοῦ τοῦ ἓξ, ὑπερεχόμενος δὲ ὑπὸ τοῦ
ιβ ῇ τρίτῳ αὐτοῦ τοῦ ιβ· διόπερ ταὐτῷ μέρει ἐν αὐτοῖς
τοῖς ἄκροις θεωρουμένῳ ὑπερέχειν τε καὶ ὑπερέχεσθαι
τὴν ὀκτὼ μεσότητα εἶπεν οἷα δὴ ἁρμονικῆς ὑπάρχουσαν
ἀναλογίας. ὡς γὰρ ὁ μέγιστος ὅρος πρὸς τὸν <lb n="20"/>
ἐλάχιστον διπλάσιος, οὕτω καὶ ἡ τοῦ μεγίστου παρὰ
<note type="footnote">6 προσηνέγκατο R. 10 διαστάσεων διάστασιν Μ, δια-
στάσεων διαστασῶν R, ἡμ. δὲ διαστ. καὶ ἐπιτρίτωυν καὶ ἐπογ-
δόων γενομένων ἐκ τούτων τῶν δεσμῶν ἐν ταῖς πρόσθεν δια-
στάσεσι Β cum Platonis Τimaeo c. 8, p. 36a. 11 ἐπογδόου
λείμματι M, ἐπογδόου λήμματι R, ἐπ. λείμματι τὰ ἐπίτριτα
πάντα B. ἐπ. διαστήματι τὰ ἐπίτριτα πάντα Plato, (an scrbd.
ἐπ. καὶ τῷ λ .?) 12 τὸ δώδ. R. 16 ὑπὸ om. MB. 18 τοῖς
ἴσοις R.</note>
<note type="footnote">7 Ἁρμονικὴ ἀναλογία: 6 8 12. maximus numerus 12 tertia
sua parte superat medium 8, minimus 6 eadem sua parte 1/3
cedit medio illi 8. itaque hic eadem exremorum parte et
cedit et superatur. cf. p. 124.</note>

<pb n="251"/>
τὸν μέσον διαφορὰ τετρὰς οὖσα πρὸς τὴν τοῦ μέσου
παρὰ τὸν ἐλάχιστον δυάδα οὖσαν· καὶ αὗται γὰρ ἐν
διπλασίῳ λόγῳ τετρὰς πρὸς δυάδα. ἴδιον δὲ τῆς τοιαύτης
μεσότητος τὸ συντεθέντων τῶν ἄκρων ἀλλήλοις
<lb n="5"/>καὶ ὑπὸ τοῦ μέσου πολυπλασιασθέντων διπλάσιον ἀποτελεῖσθαι
τὸ γινόμενον τοῦ ὑπὸ τῶν ἄκρων γινομένου
(p. 16) προμήκους. ὀκτάκις γὰρ ἡ τῶν ἄκρων σύνθεσις
τουτέστι τὰ ὀκτωκαίδεκα ποιεῖ τὸν ρμδ, ὅς ἐστι
διπλάσιος τοῦ ὑπὸ τῶν ἄκρων προμήκους, τοῦτʼ ἔστι
<lb n="10"/>τοῦ o β. ἡ δὲ ἑτέρα μεσότης, ἡ ἐννέα, κατὰ τὴν παρα-
μέσην τεταγμένη, ἐν ἀριθμητικῇ μεσότητι ἐνθεωρεῖται
πρὸς τὰ ἄκρα τῷ αὐτῷ ἀριθμῷ (τρία) ὑπερεχομένη
μὲν ὑπὸ τοῦ δώδεκα, ὑπερέχουσα δὲ τὰ ἕξ. ἴδιον δὲ καὶ
ταύτης τὸ διπλάσιον εἶναι τὴν σύνθεσιν τῶν ἄκρων αὐτοῦ
<lb n="15"/>τοῦ μέσου, καὶ τὸ μεῖζονὑπάρχειν τὸ ἀπὸ τοῦ μέσου
τετράγωνον (οἷον τὸ α) τοῦ ὑπὸ τῶν ἄκρων προμήκους
(τουτέστι τοῦ ο β) ὅλῳ τῷ ὑπὸ τῶν διαφορῶν τετραγώνῳ,
τουτέστι τῷ τρὶς θ αὕτη γὰρ ἡ διαφορά.
δύναται δέ τις καὶ τὴν τρίτην μεσότητα τὴν κυριώτερον
<lb n="20"/>ἀναλογίαν λεγομένην ἐν ἀμφοτέροις ἐπιδεῖξαι
τοῖς μέσοις ὅροις, τῷ θ καὶ τῷ η. ἀνὰ γὰρ τὸν
αὐτὸν λόγον ὑπάρχει ιβ πρὸς n ὡς θ πρὸς ς, ἡμιόλιον
<note type="footnote">2 δ. ὑπάρχουσαν M. 4 τὸ om. B, τῶν M. συνθέτων M1.
5 πολλαπλασ. B. 8 τῶν ὀκτ. B. 10 ἡ (ad ἐννέα) om. R.
10 μέσην B1, παρα add. B2. 11 ἐνθεωρῆται R. 12 τῶν
τρία B, τῷ τρία M, τρία R 13 τὴν ἓβ M. 14 αὐτοῦ τε
τοῦ M. 15 ἀπὸ B2. 17 διαφόρων RM. 18 τουτὶ M.
Υ θ M. τρία ἐννέα B, τρὶς (rep.) R. 20 post ἀναλογίαν 4 litt.
erasae M. 21 τῷ (η) om. M. 22 ἡμιόλιοι, om. γὰρ M B.</note>
<note type="footnote">4 6 + 12 = 18. 18 .8 = 144. 6 12 = 72. 2 .72 = 144.
15 μεῖζον ὑπάρχειν· 81 superat (μζ. ὑπ ) 72 numero 9 =3. 3.</note>

<pb n="252"/>
γὰρ ἀμφότεροι. καὶ τὸ ὑπὸ τῶν ἄκρων πρόμηκες ἴσον
τῷ ὑπὸ τῶν μέσων, τὸ δωδεκάκις Ϛ τῷ ἐννάκις η.</p></div><div type="textpart" subtype="section" n="9"><head>9. Μαρτυρία τῶν εἰρημένων ἀπὸ τοῦ Φιλολάου.</head><p>θ. Ὅτι δὲ τοῖς ὑφʼ ἡμῶν δηλωθεῖσιν ἀκόλουθα καὶ
οἱ παλαιότατοι ἀπεφαίνοντο, ἁρμονίαν μὲν καλοῦντες
τὴν διὰ πασῶν, συλλαβὰν δὲ τὴν διὰ τεσσάρων (πρώτη
γὰρ σύλληψις φθόγγων συμφώνων), διʼ ὀξειᾶν δὲ τὴν
διὰ πέντε (συνεχὴς γὰρ τῇ πρωτογενεῖ συμφωνίᾳ τῇ
διὰ τεσσάρων ἐστὶν ἡ διὰ πέντε ἐπὶ τὸ ὀξὺ προχω
ροῦσα), σύστημα δὲ ἀμφοτέρων (p. 17) συλλαβᾶς τε
καὶ διʼ ὀξειᾶν ἡ διὰ πασῶν (ἐξ αὐτοῦ τούτου ἁρμονία
κληθεῖσα, ὅτι πρωτίστη ἐκ συμφωνιῶν συμφωνία ἡρμόσθη)
δῆλον ποιεῖ Φιλόλαος ὁ Πυθαγόρου διάδοχος
οὕτω πως ἐν τῷ πρώτῳ φυσικῷ λέγων. ἀρκεσθησόμεθα
γὰρ ἑνὶ μάρτυρι διὰ τὴν ἔπειξιν, εἰ καὶ πολλοὶ περὶ
τοῦ αὐτοῦ τὰ ὅμοια πολλαχῶς λέγουσιν. ἔχει δὲ οὕτως
ἡ τοῦ Φιλολάου λέξις. ,,ἁρμονίας δὲ μέγεθος
συλλαβὰ καὶ διʼ ὀξειᾶν. τὸ δὲ διʼ ὀξειᾶν μεῖζον τᾶς
συλλαβᾶς ἐπογδόῳ. ἔστι γὰρ ἀπὸ ὑπάτας εἰς μέσαν
συλλαβὰ, ἀπὸ δὲ μέσας πότι νεάταν διʼ ὀξειᾶν, ἀπὸ
δὲ νεάτας ἐς τρίταν συλλαβά, ἀπὸ δὲ τρίτας ἐς ὑπάταν
διʼ ὀξειᾶν. τὸ δʼ ἐν μέσῳ τρίτας καὶ μέσας ἐπόγδοον,
ἁ δὲ συλλαβὰ ἐπίτριτον, τὸ δὲ διʼ ὀξειᾶν ἁμιόλιον, τὸ
<note type="footnote">1 ὑπὸ τῶν sq. om. R — ὑπὸ τῶν. 2 post μέσωον add.
ἴσον R2. τὸ RB, τῷ M. ἐννεάκις R. 6 συλλαβὴν M.
τὴν om. M1. 7 διʼ ὀξειᾶν Stob. ecl. l, 21, 7, Böckh Philo
laus p. 66, διʼ ὀξεῖαν R, διοξεῖαν M, διοξείας om. δὲ B. sic
et infra, nisi διʼ ὀξεῖα B. 12 ὅτι δὲ πρ. B. 13 ὁ Φιλόλ.
MB 15 πολλοὶ τὰ ὅμοια περὶ αὐτοῦ πολλαχῇ MB. 17 τοῦ
om. R. 18 τῆς συλλαβῆς R. 20 συλλαβὰν M. μέσσας
et lin. 22. 21 συλλαβή R. Haec interpretatur Boeckh Philo-
laus p. 68. 23 ἡμιόλιον MB.</note>

<pb n="253"/>
διὰ πασᾶν δὲ διπλόον. οὕτως ἁρμονία πέντε ἐπογδόων
καὶ δυοῖν διέσεσιν. διʼ ὀξειᾶν τρί’ ἐπόγδοα καὶ δίεσις,
συλλαβὰ δὲ δύʼ ἐπόγδοα καὶ δίεσις — μεμνῆσθαι
δὲ δεῖ, ὅτι τρίτην νῦν καλεῖ τὴν ἐν τῇ ἑπταχόρδῳ
<lb n="5"/>παραμέσην, πρὸ τῆς τοῦ διαζευγνύντος τόνου παρενθέσεως
τῆς ἐν ὀκταχόρδῳ. ἀπεῖχε γὰρ αὕτη τῆς παρανεάτης
τριημιτόνιον ἀσύνθετον, ἀφʼ οὗ διαστήματος ἡ
μὲν παρεντεθεῖσα χορδὴ τόνον ἀπέλαβε, τὸ δὲ λοιπὸν
ἡμιτόνιον μεταξὺ τρίτης καὶ παραμέσης ἀπελείφθη ἐν
<lb n="10"/>τῇ διαζεύξει. εὐλόγως οὖν ἡ πάλαι τρίτη διὰ τεσσάρων
ἀπεῖχε τῆς νήτης, ὅπερ (p. 18) διάστημα νῦν ἀπέλαβεν
ἡ παραμέση ἀντʼ ἐκείνης. οἱ δὲ τοῦτο μὴ
συνιέντες αἰτιῶνται ὡς οὐκ ὄντος δυνατοῦ ἐν ἐπιτρίτῳ
λόγῳ εἶναι τρίτην ἀπὸ νήτης. ἄλλοι δὲ οὐκ ἀπιθάνως
<lb n="15"/>τὸν παρεντεθέντα φθόγγον οὐχὶ μεταξὺ μέσης καὶ
τρίτης ἐντεθῆναί φασιν, ἀλλὰ μεταξὺ τρίτης καὶ παρανεάτης·
καὶ αὐτὸν μὲν τρίτην ἀντʼ ἐκείνης ἐπικληθῆναι,
τὴν δὲ πάλαι τρίτην παραμέσην ἐν τῇ διαζεύξει γενέσθαι.
τὸν δὲ Φιλόλαον τῷ προτέρῳ ὀνόματι τὴν παραμέσην
<note type="footnote">1 ἐπογδόω R. 2 διέστοιν R. διʼ ὀξειᾶν — δίεσις om.
R M, add. M4. 3 συλλαβὰ δʼ δύ᾿ R. 5 παραθέσεως M.
6 παρανεάτας M. 7 τρι addit Meibom, probat Boeckh.
Βildung der Weltseele p 88 = Ges. kleine Schriften III 170.
6 ἀπελείφθη legit in R Stud., ἀπελήφθη Franz et Neap.;
item MB. ad nomen λεῖμμα revocat Böckh Phil. p. 71 not. 3.
16 τρίτας M. 18 πάλιν τρ. M. 19 πρώτῳ M,</note>
<note type="footnote">Δίεσις est veterum Pythagoreorum semitonium. Adra-
stus ap. Theonem de mus 12, p. 55 H. Macrobius in som-
nium Sc. lI 1, 23. — De lyrae septem vel octo chordis cf. p 81.
Ὑπάτη παρνπάτη λιχανός Μέση πάλαι τρίτη παρανεάτη νεάτη
e f g a h d' e'
mi2, fa2 sol2 la si2 re2 mi2</note>

<pb n="254"/>
τρίτην καλέσαι καίτοι διὰ τεσσάρων οὖσαν ἀπὸ
τῆς νήτης.</p></div></div></body></text></TEI>