XXXVI. οὕτως δὲ τῆς πόλεως ὑποφερομένης Θηραμένης ἀγανκτῶν1 ἐπὶ τοῖς γιγνομένοις τῆς μὲν ἀσελγείας αὐτοῖς παῄνει παύσασθαι, μεταδοῦναι δὲ τῶν πραγμάτων τοῖς βελτίστος. οἱ δὲ πρῶτον ἐναντιωθέντες, ἐπεὶ διεσπάρησαν οἱλόγοι πρὸς τὸ πλῆθος καὶ πρὸς τὸν Θηραμένην οἰκείως εἷχον οἱ πολλοί, φοβηθέντες μὴ προστάτης γενόμενος τοῦ δήμου καταλάυσῃ τὴν δυναστείαν καταλέγουσιν τῶν πολιτῶν τρισχιλίους ὡς μεταδώσοντες τῆς πολιτείας. Θηραμένης δὲ πάλιν ἐπιτιμᾷ καὶ τούτοις, πρῶτον μὲν ὅτι 2 βουλόμενοι μεταδοῦναι τοῖς ἐπιεικέσι τρισχιλίοις μόνοις μεταδιδόασι, ὡς ἐν τούτῳ τῷ πλήθει τῆς ἀρετῆς ὡρισμένης ἔπειθ᾿ ὅτι δύο τὰ ἐναντιώτατα ποιοῦσιν, βίαιόν τε τὴν ἀρχὴν καὶ τῶν ἀρχομένων ἥττω κατασκευάζοντες. 1 καθιλον ... αριου L*, corr. L4 2 διαμφιζβηδ(τ L2)ησεις L ιχον L* ε suprascr. L4 3 ανανφιζβητητον L 4 πολιτιαν L οιων L* corr. L4 ω .. εθελη L 5 καθαπαντας L* corr. L4 δυσνολιας L* corr. L4 6 αφιλον L η L 7 εδρον L*, corr. L4 τατ L*, corr. L4 8 τω δημω L*, ι bis add. L4 μοιλουντας L*, ε suprascr. L4 9 ανηρουν L ἔχαιρεν K-W, S 10 επι L 11 ενκρ- L εχον L*, corr. L4 12 ἀπέκτειναν] cf. Thuc. VIII 70; ἀπέκτεινον Bl,edd. cett. ουσιας L*, corr. L3 τω L*, ι add. L4 προεχοντες L*, corr. L4 13 υποεφαιρουμενοι L 14 ανηρ- L 16 πολεος L*, corr. L4 17 γινομενοις L παρηνει L 18 πρωτοι L 19 επι L* corr. L4 θηρομενην L*, corr. L4 20 γεναμενος L*, corr. L4 21 δισχιλιους L, sed cf. l. 23 22 πολειτιας L 23 επιικεσι L*, corr. L4 τρισχιλιος L*, corr. L4 24 τουτω τω *, ι bis add L4 επιθ Λ 25 ηντω L*, corr. L4 μετασκευαζοντες L*, corr. L2 22 Xen Hell. II 3,19 ὁ δ᾿ αὗ Θηραμένης καὶ πρὸς ταῦτα ἔλεγεν ὅτι ἄτοπον δοκοίη ἑαυτῷ γε εἷναι τὸ πρῶτον μὲν βουλομένους τοὺς βελτίστους τῶν πολιτῶν κοινωοὺς ποιήσασθαι τρισχιλίους, ὥσπερ τὸν ἀριθμὸν τοῦτον ἐχοντά τινα ἀνάγκην καλοῦς κὰγαθοὺς εἷναι, καὶ οὔτ᾿ ἔξω τούτων σπουδαίους οὔτ᾿ ἐντὸς τούτων πονηροὺς οἷόν τε εἴη γενέσθαι· ἔπειτα δ᾿, ἔφη, ὁρῶ ἔγωγε δύο ἡμᾶς τὰ ἐναντιώτατα πράττοντας, βιαίαν τε τὴν ἀρχὴν καὶ ἥττονα τῶν ἀρχομένων κατασκευαζομένους. οἱ δὲ τούτων μὲν ὠλιγώρησαν, τὸν δὲ κατάλογον τῶν πρισχιλίων πολὺν p. 16 μὲν χρόνον ὑπερεβάλλοντο καὶ παρ’ αὑτοῖς ἐφύλαττον τοὺς ἐγνεσμένους, ὃτε δὲ καὶ δόξειεν αὐτοῖς ἐξφέρειν τοὺς μὲν ἐξήλειφον τῶν <ἐγ>γεγραμμένων, τοὺς δ’ ἀντενέγραφον τῶν ἒξωθεν.

XXXVII. ἢδη δὲ τοῦ χειμῶνος ἐνεστῶτος, καταλαβόντος Θρασυβούλου 1 μετὰ τῶν φυγάσων Φυλήν, καὶ κατὰ τὴν στρατιὰν ἣν ἐξήγαγον οἱ τριάκοντα κακῶς ἀποχωρήσαντες, ἒγνωσαν τῶν μὲν ἂλλων τὰ ὃπλα παρελέσθαι, Θηραμένην δὲ διαφθεῖραι τόνδε <τὸν> τρόπον. νόμους εἰσήνεγκαν εἰς βουλὴν δύο κελεύοντες | ἐπιχειροτονεῖν, ὦν ὁ μὲν εἶς αὐτοχράτορας Ρ. 17 ἐποίει τοὺς τριάκοντα τῶν πολιτῶν ἀποκτεῖναι τοὺς μὴ τοῦ καταλόγου μετέχοντας τῶν τρισχιλίων, ὁ δ’ ἓτερος ἐκώλυεοιvωἔι τῆς παρούσης πολιτείας ὃσοι τυγχάνουσιν τὸ ἐν Ἠετιωνείᾳ τεῖχος κατασκάψαντες ἢ τοῖς τετρακοσίοις ἐναντίον τι πράξαντες [ἢ] τοῖς κατασκευάσασι τὴν ἀλιγαρκίαν· ὦν ἐτύγχανεν ἀμφοτέρων κεκοινωνηκὼς ὁ Θηραμένης, ὣστε συνέβαινεν ἐπικυρωθέντων τῶν νόμων ἒξω τε γίγνεσθαι τῆς πολιτείας αὐτὸν καὶ τοὺς τριάκοντα κυρίους εἶναι θανατοῦντας. ἀναιρεθέντος δὲ Θηραμένους μένους τά τε ὃπλα παρείλοντο πάντων πλὴν τῶν τρισχιλίων καὶ ἐν τοὶς ἂλλοις πολὺ πρὸς ὠμότητα καὶ πονηρίαν ἐπέδοσαν. πρέσβεις <δὲ> εἰς Λακεδαίμονα τοῦ τε Θηραμένους κατηγόρουν καὶ βοηθεῖν αὑτοῖς ἠξίουν· ὦν ἀκούσαντες οἱ Λακεδαιμόνιοι Καλλίβιο ἀπέστειλαν ἀρμοστὴν καὶ στρατιώτας ὡς ἑπτακοσίους, οἳ τὴν ἀκρόπολιν ἐλθόντες ἐφρούρουν.

XXXVIII. μετὰ δὲ ταῦτα καταλαβόντων τῶν ἀπὸ Φυλῆς τὴν Μουνιχίαν 1 καὶ νικησάντων μάχῃ τοὺς μετὰ τῶν τρικκοντα βοηθήσαντας, ἐπαναχωρήσαντες μετὰ τὸν κίνδυνον οἱ ἐκ τοῦ ἂστεως καὶ συναθροισθέντες εἰς τὴν αγορὰν τῇ ὑστεραίᾳ τοὺς μὲν τριακοντα κατέλυσαν, αἱροῦνται δὲ δέκα τῶν πολιτῶν αὐτοκράτορας ἐπὶ τὴν τοῦ τολέμου κατάλυσιν. οἱ δὲ παραλαβόντες τὴν ἀρχὴν ἐφ’ ιἶς μὲν ῄρέθησαν οὐκ ἒπραττον, ἒπεμπον δ' εἰς Λακεδαίμονα 2 υπερβαλλοντο L εγνωφμενους L*, corr. L4 3 δοξιεν L*, corr. L4 εξηλιφον L*, corr. L4 εγγεγραμμένων H-L, K-W, Bl, S 5 χιμωνος L 6 στρατείαν K-W 7 παριεσθα L*, ε suprascr. et ι add. L4 8 διαφθιραι L ισηνενκαν ις L*, corr. L4 9 Ις L 10 ΑΠΟΚΤΙΝΑΙ L 12 πολιτιας L οσσοι τυνχανουσιν L ηετιωνια τιχος L*, corr. L4 13 ἢ del. Hude, edd. cett. 14 ov L*, corr. L4 ετυνχανεν L*, corr. L4 θηρομενης L*, corr. L4 15 γιγνεσται L*, corr. L4 πολιτιας L 16 ιναι L*, corr. L4 17 πριν L*, corr. L4 18 δὲ suppl. J. B. Mayor, al.; lacunam ante πρεσβεῖς indicant K-W, S 19 ις L*, corr. L4 τουσε L*, corr. L4 20 απεστιλαν L*, corr. L4 22 μουνυχιαν L 23 μαχη L 24 αστεος (pr. ουος) L*, corr. L4 συνασθροισθεντες L ις L*, corr. L4 25 τη υστεραια L δε om. L*, suprascr. L4 27 εν οις L ηρεθ- L ἒπεμπον] lectio non certa sed probabilis ις L*, corr. L 25 Lex. Bekk. quintum (BAv 236,1) s. v. δέκα: . . . . . μὴ ἀγνοῶμεν δέ, ὃτι ἓτεροί εἱ ιݲ, οὓς Ἀθηνῖ<οι> εἳλοντο μετὰ τὴν τῶν λ κατάλυσιν (κατασταθέντες Bekker). βοήειαν μεταπεμπόμενοι καὶ χρήματα θανειζόμενοι. χαλεπῶς δὲ ξερόντων 2 ὲπὶ τούτοις τῶν ἐν τῇ πολιτείᾳ, φοβούμενοι μὴ καταλυθῶσιν τῆς ἀρχῆς Ρ. 17 καὶ βουλόμενοι καταπλῆξαι τοὺς ἂλλους (ὅπερ ἐγένετο), συλλαβόντες οὐδενὸς ὂντα δεύτερον τῶν πολιτῶν ἀπέκτειναν, καὶ τὰ πράγματα βεβαίως εἶχον, συναγωνιζομένου Καλλιβίου τε καὶ τῶν Πελοποννησίων τῶν παρόντων καὶ πρὸς τούτοις ἐνίων τῶν ἐν τοῖς ἱππεῦσι. τούτων γάρ τινες μάλιστα τῶν πολιτῶν ἐσπούδαζον μὴ κατελθεῖν τοὺς ἀπὸ Φυλῆς. ὡς δ’ 3 οἱ τὸν Πειραιέα καὶ τὴν Μουνιχίαν ἒχοντες, ἀποστάντος ἃπαντος τοῦ δήμου πρὸς αὐτούς, ἐπεκράτουν τῷ πολέμῳ, τότε καταλύσαντες τοὺς δέκα τοὺς πρώτους αἱρεθέντας ἂλλους εἳλοντο δέκα τοὺς βελτίστους εἶναι δοκοῦντας, ἐφ’ ὦν συνέβη καὶ τὰς διαλύσεις Ι γενέσθαι καὶ κατελθεῖν τὸν δῆμον, συναγωνιζομένων p. 18 καὶ προθομουμένων τούτων. προειστήκεσαν δ’ αὐτῶν μάλιστα Ῥίνων τε ὁ Παιανιεὺς καὶ Φάυλλος ὁ Ἀχερδούσιος· οὖτοι γὰρ πρίν τε Παυσανίαν [τ'] ἀφικεσθαι θιεπεμποντο πρὸς τοὺς ἐν Πειραιεῖ καὶ συνεσπούδασαν τὴν κάθοδον. ἐπὶ πέρας γὰρ ἢγαγε τὴν εἰρήνην καὶ τὰς 4 διαλύσεις Παυσανίας ὁ τῶν Λακεδαιμονίων βασιλεὺς μετὰ τῶν δέκα διαλλακτῶν τῶν ὓστερον ἀφικομένων ἐκ Λακεδαίμονος, οὓς αὐτὸς ἐσπούσασεν ἐλθεῖν. οἱ δὲ περὶ τὸν Ῥίνωνα διά τε τὴν εὒνοιαν τὴν εἰς τόν δῆμον ἐπῃνέθησαν, καὶ λκβόντες τὴν ἐπιμέλειαν ἐν ὀλιγαρχίᾳ τὰς εὐθύνας ἒσοσαν ἐν δημοκρατίᾳ, καὶ οὐδὲν ἐνεκάλεσεν αὐτοῖς οὒτε τῶν ἐν ἂστει μεινάντων οὒτε τῶν ἐκ Πειραιέως κατελθόντων, ἀλλὰ διὰ ταῦτα καὶ στρατηγὸς εὐθὺς ῄρέθη Ῥίνων.

XXXIX. ἐγένοντο δ’ αἱ διαλύσεις ἐπ’ Εὐκλείδου ἂρχοντος κατὰ τὰς 1 συνθήκας τάσδε. τοὺς βουλομένους Ἀθηναίων τῶν ἐν ἂστει μεινάντων ἐδοικεῖν ἒχειν Ἐλευσῖνα ἐπιτίμους ὂντας καὶ κυρίους καὶ αὐτοκράτορας ἑαυτῶν καὶ τὰ αὑτῶν παρπουμένους. τὸ δ’ ἱερὸν εἶναι κοινὸν ἀμφοτέρων, ἐπιμελεῖσθαι 2 δὲ Κήρυκας καὶ Εὐμολπίσας κατὰ τὰ πάτρια. μὴ ἐξεῖναι δὲ μήτε τοῖς Ἐλευσινόθεν εἱς τὸ ἂστυ μήτε τοῖς ἐκ τοῦ ἂστεως Ἐλευσινάδε ἰέναι πλὴν μουτηρίοις ἑκατερους. συντελεῖν δὲ ἀπὸ τῶν προσιόντων εἰς τὸ 1 δανιζομενοι L χαλεξως L*, corr. L4 2 τη L*, ι add. L2? πολιτια L μη . . . βουλουενοι (3) bis scr. L*, corr. L? 4 απεκτιναν L 5 πελοποννησων L 6 παραντων L*, corr. L4 7 ος L*, corr. L4 8 πιραια L*, corr. L4 μουνυχιαν L αποστατος L*, corr. L4 9 αυτην L, corr. BI, cett. τω πολεμω L 10 ιλοντο L*, corr. L4 δοκουντες L*, corr. L4 11 διαλυσις L 12 προιστηκεσαν L 13 ρινον L*, corr. L4 παινιευς L*, corr. L2? αχερδους υιος L, corr. Bywater, cett. 13. 14 πριν η παυσανιαν τ αφ- L, corr. Richards, Herwerden 14 πιραι L*, corr. L4 αφικνομενους L 15 ιρηνην L*, corr. L4 17 οὓς] ις L*, corr. L4 18 τη bis L*, corr. L4 επηνεθ- L 19 post επιμελειαν, τας ευδ scripsisse videtur L2, sed inter scribendum delevisse 20 αστι μιναντων L*, corr. L4 21 πειραιως L*, corr. L4 ηρεθηινων L*, Ρ ins. L2 22 διαλυσις L*, corr. L4 23 αθηναιων om. L*, suprascr. L4 deh H-L, K-W μιναντων L*, corr. L4 24 αυτοκρατορες L* corr. L4 27 ελευσεινοθεν L ις L*, corr. L4 αστεος L*, corr. L4 ελευσεινασε L 28 in marg. δ εισιεν|ετει ι dubium est) scr. L4 quod interpretatus sum δ εἰσὶ ἐν ἒτει (sc.μυστήρια), Wn. autem (quem secuti sunt K-W3, BI3) δ εισιεν runt (sc. Ἐλευινάδ’ εἰσιέναι), ετε autem ad ἐκατέρους (neque autem quo sensu liquet, neque hae litterae prope ἑκατέρους scriptae sunt) πλὴν] πριν L ις L*, corr. L4 συμμαχικ[]ον καθάπερ τοὺς ἄλλους Ἀθηναίους. ἐὰν δέ τινες τῶν ἀπιόντων 3 οἰκίαν λαμβάνωνσιν Ἐλευσῖνι, συμπείθειν τὸν κεκτημένον· ἐὰν δὲ μὴ p.l8 συμβαίνωσιν ἀλλήλοις, τιμητὰς ἑλέσθαι τρεῖς ἑκάτερον, καὶ ἥντιν᾿ ἄν οὗτοι τάξωσιν τιμὴν λαμβάνειν. Ἐλευσινίων δὲ συνοικεῖν οὕς ἄν οὗτοι βούλωνται. τὴν δ᾿ ἀπογραφὴν εἷναι τοῖς βουλομένοις ἐξοικεῖν, τοῖς μὲν ἐπιδημοῦσιν ἀφ᾿ 4 ἧς ἄν ὀμόσωσιν τοὺς ὅρκους δ[έκ]α ἡμερῶν, τὴν δ᾿ ἐξοίκησιν εἴκοσι, τοῖς δ᾿ ἀποδημοῦσιν ἐπειδὰν ἐπιδημήσωσιν κατὰ ταὐτὰ. μὴ ἐξεὶναι δὲ ἄρχειν 5 μηδεμίαν ἀρχὴν τῶν τῷ ἄστει τὸν Ἐλευσῖνι κατοικοῦντα, πρὶν ἄν ἄπογράψηται πάλιν ἐν τῷ ἄστει κατοικεῖν. τάς δὲ | δίκας τοῦ φόνου εἷναι p. 19 κατὰ τὰ πάτρια, εἴ τίς αὐτοχειρίᾳ ἢ ἔτρωσεν. τῶν δὲ 6 παρεληλυθότων μηδενὶ πρὸς μηδένα μνηικακεῖν ἐξεῖναι πλὴν πρὸς τοὺς τριάκοντα καὶ τοὺς δέκα καὶ τοὺς ἕνδεκα καὶ τοὺς τοῦ Πειραιέως ἄρξαντας, μηδὲ πρὸς τούτους, ἐὰν διδῶσιν εὐθύνας. εὐθύνας δὲ δοῦναι τοὺς μὲν ἐν πειραιεῖ ἄρξαντας ἐν τοῖς ἐν Πειραιεῖ, τοὺς δ᾿ ἐν τῷ ἄστει ἐν τοῖς τὰ τιμήματα παρεχομένοις. εἷθ᾿ οὕτως ἐξοικεῖν τοὺς ἐθέλοντας. τὰ δὲ χρήματα ἅ ἐδανείσαντο εἰς τὸν πόλεμον ἑχατέρους ἀποδοῦναι χωρίς.

XL. γενομένων δὲ τοιούτων τῶν διαλύσεων, καὶ φοβουμένων ὅσοι 1 μετὰ τῶν τριάκοντα συνεπολέμησαν, καὶ πολλῶν μὲν ἐπινοούντων ἐξοικεῖν ἀναβαλλομένων δὲ τὴν ἀπογραφὴν εἰς τὰς ἐσχάτας ἡμέρας, ὅπερ εἰώθασιν ποιεῖν ἅπαντες, Ἀρχῖνος συνιδὼν τὸ πλῆθος καὶ βουλόμενος κατασχεῖν αὐτοὺς ὑφεῖλε τὰς ὑπολοίπους ἡμέρας τῆς ἀπογραφῆς, ὥστε συναναγκασθῆναι μένειν πολλοὺς ἄκοντας ἕως ἐθάρρησαν. καὶ δοκεῖ τοῦτό τε 2 πολιτεύσασθαι καλῶς Ἀρχῖνος καὶ μετὰ ταῦτα γραψάμενος τὰ ψήφισμα τὸ Θρασυβούλου παρανόμων, ἐν ᾦ μετεδίδου τῆς πολιτείας πᾶσι τιῖς ἐκ Πειραιέως συγκατελθοῦσι ὧν ἔνιοι φανερῶς ἧσαν δοῦλοι, καὶ τρίτον, ἐπεί τις 2 cuta; L*, corr. L2 ελευσεινι L συνπειθειν L 3 συνβαινωσιν L εκατερων L, corr. Bury, al. 4 λαμβανεν L*, corr. L4 βουλονται L 5 ιναι L*, corr. L4 6 ομωσωσιν L δεκα H-L, K-W ικοσι L*, corr. L4 7 αποδημουσι L επιδαν L 8 τω L*, add. L4 asti L*, corr. L4 8. 9 απογραψη ψηται L*, corr. L4 9 τωι om. L*, suprascr. L4 ασιτ L*, corr. L4 πονου L*, φονου suprascr. L4 10 ι L*, corr. L4 συτοχιρα εκτισι ο τρωσας L*, ε ad χιρ et τισ add. L4. idem οτ del. οτ del. et ιτ suprascr. αὐτοχειριᾳ ἔκτεινεν ἢ ἔτρωσεν K-W; eadem, sed αὐτόχειρ, van Leeuwen, Bl, S 11 παρεληλευ- L (ε post η fortasse del. L2) 12 πιραιαιως L*, πιραιεως L4 αρξαντες L*, corr. L4 14 πιραιι L*, πιραιει L4 (bis) αρξαντας repetivit L*, del. L4 δ᾿ om. L*, suprascr. L4 τω αστι L*, corr. L4 15 ειουτως L*, corr. L2? εξοικεν L*, corr. L4 ante εθελοντας suprascr. L4? δ, pro quo μὴ coni. Bl 16 εδανισαντο L ις L*, corr. L4 17 τοιευτων L*, corr. L4 φοβου|νων L*, με suprascr. L4 19 αναγραφην L, corr. Jackson, al. ις L*, corr. L4 ιωθαισιν L*, corr. L4 21.22 συνανανκασθηναι L*, corr. L4 24 ω L*, ι add. L2? πολιτιας L 24. 25 πιραιοις L*, -εως L4 25 δουλον L*, corr. L2? επι L*, corr. L4 12 Lex Bekk. quintum (BA 235,31) δέκα τίνες εἰσίν: δέκα ἧσάν ἐμ Πειραεῖ, οἱ ἄρξαντες κατὰ τὴν τυραννίδα τῶν τριάκοντα. ἀλλὰ καὶ προσέταξαν αὐτοῖς εὐθύνας τῆς ἀρχῆς δοῦναι. ἤρχατο τῶν κατεληλυθότων μνησικακεῖν ἀπαγαγών τοῦτον ἐπὶ τὴν βουλὴν p.19 καὶ πείσας ἄχριτον ἀποκτεῖναι, λέγων ὅτι νῦν δείζουσιν εἰβούλονται τὴν δημοκρατίαν σῲζειν καὶ τοῖς ὅρκοις ἐμμένειν· ἀφέντας μὲν γὰρ τοῦτον προτρέφειν καὶ τοὺς ἄλλους, ἐὰν δ’ άνέλωσιν, παράδειγμα ποιήσειν ἅπασιν. ὅπερ καὶ συνέπεσεν· ἀποθανόντος γὰρ οὐδεὶς πώποτε ὕστερον ἐμνησικάκησεν. ἀλλὰ δοκοῦσιν κάλλιστα δὴ καὶ πολιτικώντατα ἁπάντων καὶ ἱδίᾳ καὶ κοινῇ 3 χρήσασθαι ταῖς προγεγενημέναις συμφοραῖς· οὐγὰρ μόνον τὰς περὶ τῶν προτέρων αἰτίας ἐξήλειφαν, ἀλλὰ καὶ τὰ χρήματα Λαζκεδαιμονίοις, οἱ πριάκοντα πρὸς τὸν πόλεμον ἔλαβον, ἀπέδοσαν κοινῇ, κελευουσῶν τῶν συνθηκῶν ἑκατέρους ἀποδιδόναι χωρὶς τούς τ’ ἐκ τοῦ ἄστεως καὶ τοὺς ἐκ τοῦ Πειραιέως, ἡγούμενοι τοῦτο πρῶτον ἄρχειν δεῖν τῆς ὁμονοίας· ἐν δὲ ταῖς ἄλλαις πόλεσιν οὐχ οἷον ἔτι προστιθέασιν τῶν οἰκείων οἱ δημοκρατήσαντες, ἀλλὰ καὶ τὴν | χώραν ἀνάδαστο[ν] ποιοῦσιν. διελέθησαν δὲ καὶ πρὸς p.20 τοὺς ἐν Ἐλευσῖνι κατο] ικήσαντας ἔτει τρίτῳ μετὰ τὴν ἐξοίκησιν, ἐπὶ 4 Ξε[ναι]νέτου ἄρχοντος.