Καὶ μὴν καὶ συνθήκῃ τῶν ὀνομάτων εὐκράτῳ
καὶ μέσῃ χρηστέον, οὔτε ἄγαν ἀφιστάντα καὶ
ἀπαρτῶντα—τραχὺ γάρ—οὔτε ῥυθμῷ παρ' ὀλίγον
ὡς οἱ πολλοί συνάπτοντα· τὸ μὲν γὰρ ἐπαίτιον,
τὸ δὲ ἀηδὲς τοῖς ἀκούουσι.
 Τὰ δὲ πράγματα αὐτὰ οὐχ ὡς ἔτυχε συνακτέον,
ἀλλὰ φιλοπόνως καὶ ταλαιπώρως πολλάκις περὶ
τῶν αὐτῶν ἀνακρίναντα, καὶ μάλιστα μὲν παρόντα
καὶ ἐφορῶντα, εἰ δὲ μή, τοῖς ἀδεκαστότερον
ἐξηγουμένοις προσέχοντα καὶ οὓς εἰκάσειεν ἄν τις
ἥκιστα πρὸς χάριν ἢ ἀπέχθειαν ἀφαιρήσειν ἢ
προσθήσειν τοῖς γεγονόσιν. κἀνταῦθα ἤδη καὶ
στοχαστικός τις καὶ συνθετικὸς τοῦ πιθανωτέρου
 ἔστω. καὶ ἐπειδὰν ἀθροίσῃ ἅπαντα ἢ τὰ πλεῖστα,
πρῶτα μὲν ὑπόμνημά τι συνυφαινέτω αὐτῶν καὶ
σῶμα ποιείτω ἀκαλλὲς ἔτι καὶ ἀδιάρθρωτον· εἶτα
ἐπιθεὶς τὴν τάξιν ἐπαγέτω τὸ κάλλος καὶ χρωννύτω
τῇ λέξει καὶ σχηματιζέτω
 σχηματιζέτω Solanus: χρηματιζέτω MSS. 
 καὶ ῥυθμιζέτω.
 Καὶ ὅλως ἐοικέτω τότε τῷ τοῦ Ὁμήρου Διὶ ἄρτι
μὲν τὴν τῶν ἱπποπόλων Θρῃκῶν γῆν ὁρῶντι, ἄρτι


 

δὲ τὴν Μυσῶν—κατὰ ταὐτὰ
 ταὐτὰ early editions: ταῦτα MSS. 
 γὰρ καὶ αὐτὸς
ἄρτι μὲν τὰ Ῥωμαίων ἴδιᾳ ὁράτω καὶ δηλούτω
ἡμῖν οἷα ἐφαίνετο αὐτῷ ἀφ' ὑψηλοῦ ὁρῶντι, ἄρτι
δὲ τὰ Περσῶν, εἶτ' ἀμφότερα εἰ μάχοιντο. καὶ
ἐν αὐτῇ δὲ τῇ παρατάξει μὴ πρὸς ἓν μέρος ὁράτω
μηδὲ ἐς ἕνα ἱππέα ἢ πεζόν—εἰ μὴ Βρασίδας τις
εἴη προπηδῶν ἤ Δημοσθένης ἀνακόπτων τὴν
ἐπίβασιν· ἀλλὰ
 ἀλλὰ add. Fritzsche. 
 ἐς τοὺς στρατηγοὺς μὲν τὰ
πρῶτα, καὶ εἴ τι παρεκελεύσαντο, κἀκεῖνο ἀκηκούσθω,
καὶ ὅπως καὶ ᾗτινι γνώμῃ καὶ ἐπινοίᾳ
ἔταξαν. ἐπειδὰν δὲ ἀναμιχθῶσι, κοινὴ ἔστω ἡ
θέα, καὶ ζυγοστατείτω τότε ὥσπερ ἐν τρυτάνῃ τὰ
γιγνόμενα καὶ συνδιωκέτω καὶ συμφευγέτω. καὶ
πᾶσι τούτοις μέτρον ἐπέστω, μὴ ἐς κόρον μηδὲ
ἀπειροκάλως μηδὲ νεαρῶς, ἀλλὰ ῥᾳδίως ἀπολυέσθω·
καὶ στήσας ἐνταῦθά που ταῦτα ἐπ'
ἐκεῖνα μεταβαινέτω, ἢν κατεπείγῃ· εἶτα ἐπανίτω
λυθείς, ὁπόταν ἐκεῖνα καλῇ· καὶ πρὸς πάντα
σπευδέτω καὶ ὡς δυνατὸν ὁμοχρονείτω καὶ μεταπετέσθω
ἀπ' Ἀρμενίας μὲν εἰς Μηδίαν, ἐκεῖθεν δὲ
ῥοιζήματι ἑνὶ εἰς Ἰβηρίαν, εἶτα εἰς Ἰταλίαν, ὡς
μηδενὸς καιροῦ ἀπολείποιτο.
 Μάλιστα δὲ κατόπτρῳ ἐοικυῖαν παρασχέσθω τὴν
γνώμην ἀθόλῳ καὶ στιλπνῷ καὶ ἀκριβεῖ τὸ κέντρον
καὶ ὁποίας ἂν δέξηται τὰς μορφὰς τῶν ἔργων
τοιαῦτα καὶ δεικνύτω αὐτά, διάστροφον δὲ ἢ
παράχρουν ἢ ἑτερόσχημον μηδέν. οὐ γὰρ ὥσπερ
οἱ ῥήτορες
 οἱ ῥήτορες Fritzsche: τοῖς ῥήτορσι MSS. 
 γράφουσιν, ἀλλὰ τὰ μὲν λεχθησόμενα
ἔστιν καὶ εἰρήσεται· πέπρακται γὰρ ἤδη· δεῖ δὲ



 

τάξαι καὶ εἰπεῖν αὐτά. ὥστε οὐ τί εἴπωσι ζητητέον
αὐτοῖς ἀλλ’ ὅπως εἴπωσιν. ὅλως δὲ, νομιστέον
τὸν ἱστορίαν συγγράφοντα Φειδίᾳ χρῆναι ἢ Πραξιτέλει
ἐοικέναι ἢ Ἀλκαμένει ἤ τῳ ἄλλῳ ἐκείνων—οὐδὲ
γὰρ οὐδ’ ἐκεῖνοι χρυσὸν ἢ ἄργυρον ἢ ἐλέφαντα
ἢ τὴν ἄλλην ὕλην ἐποίουν, ἀλλ’ ἡ μὲν ὑπῆρχε καὶ
προϋπεβέβλητο Ἠλείων ἢ Ἀθηναίων ἢ Ἀργείων
πεπορισμένων, οἱ δὲ ἔπλαττον μόνον καὶ ἔπριον
τὸν ἐλέφαντα καὶ ἔξεον καὶ ἐκόλλων καὶ ἐρρύθμιζον
καὶ ἐπήνθιζον τῷ χρυσῷ, καὶ τοῦτο ἦν ἡ τέχνη
αὐτοῖς ἐς δέον οἰκονομήσασθαι τὴν ὕλην.