<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="grc" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg077.1st1K-grc1"><div type="textpart" subtype="book" n="7"><div type="textpart" subtype="chapter" n="10"><p>[Διὰ χυλῶν Δαμοκράτους ὑπὸ Μενεκράτους.]</p><lg><l>Εἰπόντες οὖν ἔμπροσθε πῶς τὰ τραύματα</l><l>Δίχα φλεγμονῆς μένοντα κολληθήσεται,</l><l>Ἑξῆς ἐροῦμεν πῶς τὰ φλεγμαίνοντ’ ἄγαν</l><pb n="997"/><l>Δυνατὸν θεραπεύειν φαρμάκοις ἔσται καλῶς.</l><l>Ὅταν μυὸς τρωθέντος ἢ νεύρων τινῶν</l><l>Ἤ καὶ νυγέντος ὑμένος ἐγγὺς ὀστέου,</l><l>Μετὰ τὴν τετάρτην ἡμέραν πυκνοὶ πόνοι</l><l>Καὶ φλεγμοναὶ, πυρετοί τε μετὰ συμπτωμάτων;</l><l>Πολλῆς ἀγρυπνίας, παρακοπῆς, δίψους σφοδροῦ,</l><l>Ξηρότητος γλώττης γένηται πρόσθεσις,</l><l>Καθ’ ἡμέραν ῥέποντα πρὸς τὰ χείρονα.</l><l>Ἰχὼρ τρυγώδης, λεπτὸς, ἐρυθρὰ τραύματα.</l><l>Τά τ’ ἐγγὺς αὐτῶν πάντ’ ἔχοντα σώματα</l><l>Ὀργὰς, διατάσεις, φλεγμονὰς, οἰδήματα,</l><l>Τότε μὴ κατάπλασσε ποικίλοις καταπλάσμασιν.</l><l>Ἔθος γάρ ἐστι τοῦτο ποιεῖν τοῖς νέοις,</l><l>Ἱν ἐκφυγόντες τὰς ἀκμὰς τῶν φλεγμονῶν</l><l>Τοῖς συκοφάνταις μὴ παρέχωσιν αἰτίαν.</l><l>Δεῖ δὲ τὸν ἔχοντα τῆς ἰδίας πίστιν τριβῆς</l><l>Καὶ συγκαταβαίνειν τοῖς νοσοῦσ’ εἰς τοὺς φόβους,</l><l>Μὴ περιμένοντα τὴν τύχην καὶ τὴν φύσιν.</l><pb n="998"/><l>Σκεύαζε τοίνυν πρὸς ἃ προείρηται πάθη</l><l>Καὶ τοῖς ποδαγρικοῖς ἁρμόζον τὸ φάρμακον,</l><l>Ἐν παντὶ καιρῷ τοῖς νοσοῦσ’ ἐπικείμενον,</l><l>Τοῖς γὰρ διαλείμμασιν μὲν εὐκινησίαν</l><l>Παρέχον ἑτοίμην. καὶ τὸ μὴ πώροις ταχὺ</l><l>Πυκναῖς τ’ ἐπιβολαῖς παρενοχλεῖσθαι ῥᾳδίως.</l><l>Ἐν ταῖς καταρχαῖς δ’ οὐκ ἐῶν μεγέθη λαβεῖν,</l><l>Ἐν ἀκμαῖς δὲ τὰς παρακμὰς ποιοῦν ταχὺ,</l><l><milestone unit="ed2page" n="847"/>Ἄν μὴ μεταβαίνῃ ῥᾳδίως τις ἐφ’
                                ἕτερα.</l><l>Τὸ δὲ φάρμακον σκεύαζε τοῦτον τὸν τρόπον,</l><l>Λιθαργύρου μὲν λειοτάτου, χρυσίτιδος</l><l>Λίτρας β΄. βαλὼν, τέσσαρας δ’ ἀξυγγίου</l><l>Ἄγαν παλαιοῦ, μίαν δὲ καὶ μιᾶς λίτρας</l><l>Τρίτον ἐλαίου πολυετοῦς καὶ παχυτάτου</l><l>Καὶ μὴ δυσώδους, μὴ μέλανος, μὴ τραχέος,</l><l>Οὕτω γὰρ ἔσται δραστικὸν τὸ φάρμακον.</l><l>Τήξας δ’ ἐπιμελῶς ἐν λοπάδι τἀξούγγιον,</l><l>Ἔπαιρ’ ἀπ’ αὐτοῦ τοὺς ὑμένας καὶ τοὺς ἅλας,</l><pb n="999"/><l>Ἠθμῷ διηθῶν εἰς ἑτέραν μείζω χύτραν,</l><l>Καὶ προσβαλὼν ἔλαιον ἀνάζεσον πάλιν,</l><l>Μὴ πᾶν δ’ ἔλαιον, ἀλλὰ τὰ δύ’ αὐτοῦ μέρη,</l><l>Τὸ τρίτον δ’ ὑπολιπὼν, ἔχ’ ἐν ἑτοίμῳ κείμενον,</l><l>Ἄν ἐπειχθῇς προσβάλλειν, ἵν’ ᾖ σοι παρόν.</l><l>Ἔσται δὲ χρεία πάντως ἐν χειμῶνί γε,</l><l>Ὅταν ᾖ γεγονὸς τῷ μακρῷ χρόνῳ παχὺ</l><l>Τὸ βαλλόμενον ἔλαιον εἰς τὸ φάρμακον,</l><l>Λιθάργυρόν τε τῶν ζεόντων κατάπασσε,</l><l>Ἕψε ἐπὶ μαλακῷ καὶ διηνεκεῖ πυρὶ,</l><l>Κινῶν σπάθῃ, βέλτιον ἂν ᾖ τῇ πευκίνῃ.</l><l>Ὅταν δὲ ἐπὶ χρόνον μέτριον ἑψούμενον</l><l>Τὸ φάρμακον λάβῃ μὲν ἐμπλάστρου πάχος,</l><l>Λάβῃ δ’ ὁμοίως δυσωδίαν φαρμάκου,</l><l>Ἔπαιρε ταχέως τὴν χύτραν ἀπὸ τοῦ πυρὸς,</l><l>Ποιῶν μὲν βραχὺ σκληροτέραν ἐν τῷ θέρει,</l><l>Μαλακὴν δὲ τῷ χειμῶν’, ἀμόλυντον δ’ ὅμως,</l><l>Κίνει δ’ ὁμοίως ἕως μετρίως ὑποψυγῇ,</l><pb n="1000"/><l>Εἶτα πάλιν χερσὶ σκληροτέραις πρόσπασσε πᾶν</l><l>Μαλαχθὲν, οὕτως μεταφέρειν ἐκ τῆς χύτρας.</l><l>Ὅταν δ’ ᾖ χρεία, πάλιν μαλάττειν εὐτόνως,</l><l>Μαλακῷ τ’ ἐπιμελῶς ἐμπλάσαντας δέρματι,</l><l>Οὕτως ἐπιβάλλειν εὐμεγέθη τὰ σπλήνια.</l><l>Ταύτην δὲ τὴν ἔμπλαστρον εἰ βούλει ποτὲ</l><l>Μᾶλλον ποιεῖν πρὸς νεῦρα παχέα καὶ μύας</l><l>Σκληρούς τε μασθοὺς, ἄρθρα τ’ ἐξῳδηκότα,</l><l>Μαλάχης ἀγρίας τῶν ῥιζῶν λίτραν βαλὼν</l><l>Καθαρῶν τε, προσφάτων τε καὶ συντεμὼν</l><l>Εἰς δακτυλιδίους, τῷ τε μήκει καὶ πάχει</l><l>Τόμους ἐπίβαλλε τοῖς ζέουσ’ ἐν τῇ χύτρᾳ.</l><l>Ὅταν δὲ πᾶσαν ἀνθρακωθέντ’ ἀποβάλῃ</l><l>Τὴν ἰκμάδα καὶ τὴν δύναμιν τὸ φάρμακον,</l><l>Ἔπαρον ἠθμῷ τῆς μαλάχης τὰ ῥίζια,</l><l>Λείαν δ’ ἐπιπάσας τὴν λιθάργυρον, τότε</l><l>Ἕψησον, ὡς προεῖπον πρόσθεν, καὶ πάλιν</l><l>Ἀπόθου θ’ ὁμοίως καὶ τὸν αὐτὸν χρῶ τρόπον.</l><pb n="1001"/><l>Τοῦτο δὲ ἑκατέρας φησὶ τὰς ἀρετὰς ἔχειν</l><l>Ὁ πρῶτος εὑρὼν Μενεκράτης τὸ φάρμακον,</l><l>Ἀνὴρ κράτιστος, ἑκτικὸς πρὸς τὴν τέχνην.</l><l>Καὶ γὰρ φυλάττει τὰ νεότρωτα τραύματα</l><l>Δίχα φλεγμονῆς, κολλᾷν τε τὰ διῃρημένα</l><l>Ἔπεισεν ἡμᾶς καὶ τὰ φλεγμαίνοντ’ ἄγαν</l><l>Ἕλκη θεραπεύειν, τούς τε τρωθέντας μύας,</l><l>Δίχα τινὸς ἄλλου τῶν βοηθεῖν δυναμένων</l><l>Καταπλασμάτων, σπόγγων τε καὶ τῶν ἐμβροχῶν.</l><l>Ποιεῖ δὲ πάνθ’ ὅσ’ ἔμπροσθεν εἶπον ποιεῖν</l><l>Τὴν διὰ λιθαργύρου τε καὶ ἀξουγγίου.</l><l>Εἶναι δ’ ἄριστον πεσσὸν ἐν κεχρονισμέναις,</l><l>Ἐν προσφάτοις τε φλεγμοναῖς τῆς ὑστέρας,</l><l>Ἕλκη τε πληροῦν κοῖλα, ῥοδίνῳ μύρῳ</l><l>Διεθεῖσα ἢ καλῷ γε μυρσίνῳ ἀπουλοῦν.</l><l>Καθόλου τε πᾶν κατάπλασμα καὶ φάρμακον</l><l><milestone unit="ed1page" n="415"/>Ἔξωθεν ἐπ’ αὐτῶν φήσ’
                                ἐπιῤῥιπτούμενον,</l><l>Περισσὸν εἶναι τοῖς τε ταύτῃ χρωμένοις.</l><pb n="1002"/><l>Ἔστι δ’ ἀναγραφῆς ἄξιον τὸ φάρμακον.</l><l>Ἤδη δὲ πιστόν ἐστι καὶ τοῖς βασκάνοις,</l><l>Λέγει δὲ ποιεῖν αὐτὸ τοῦτον τὸν τρόπον.</l><l>Ἑπτὰ μὲν ἐλαίου τοῦ θέρους λίτρας σταθμῷ.</l><l>Ἐν ἄλλῳ εὗρον ἥμισυ τοῦ ἐλαίου</l><l><milestone unit="ed2page" n="848"/>Τοῦ λιπαροῦ καὶ προσφάτου
                                ἀξουγγίου.</l><l>Ἐννέα δὲ τοῦ χειμῶνος, ὥς φησιν, βάλεις,</l><l>Ἓξ δὲ μόνον λειοτάτης λιθαργύρου.</l><l>Ξέστου δ’ ἔφασκε τήλεως μέρος ἥμισυ.</l><l>Ταὐτὸν λινοσπέρμου τε τοῦ κεκαυμένου.</l><l>Μαλάχης τ’ ἀγρίας ἔλεγε γ΄. λίτρας σταθμῷ,</l><l>Ῥίζης ἐχούσης χυλὸν ἔτι τὸν πρόσφατον,</l><l>Ἕψειν δι’ ὕδατος μὲν ξέστας η΄. μέτρῳ,</l><l>Εἰς λοπάδα καινὴν κεραμίαν πλατύστομον,</l><l>Ῥίζης βάλλοντα τῆς μαλάχης κεκαθαρμένης,</l><l>Τετμημένης, λεπτῆς τε καὶ τεθλασμένης,</l><l>Τῆλιν πεπλυμένην, τό τε λινόσπερμον καλῶς.</l><l>Ὅταν δὲ χυλωθῇ τε καὶ πάχος λάβῃ,</l><pb n="1003"/><l>Δι’ ὀθονίου τὸν χυλὸν ἀποθλίψας ἔχε,</l><l>Στήσας δὲ τὰς δ΄. λίτρας σταθμῷ</l><l>Μιγνὺς τ’ ἔλαιον, πᾶν ἕψει ἐπ’ ἀνθράκων.</l><l>Ὅταν δὲ λεπταὶ πομφόλυγες ἐκ μειζόνων</l><l>Πυκναί τ’ ἐπαναστῶσι τοῖς ἐν τῇ χύτρᾳ</l><l>Πρόσπασσε λείαν τὴν λιθάργυρον, τότε</l><l>Ἕψε τε μαλακῷ καὶ διηνεκεῖ πυρὶ,</l><l>Ἕως ὅ τε χυλὸς τῷ λίπει συνεκφρυγεὶς,</l><l>Τὸ φάρμακον ἔμπλαστρος ἔσται μηλίνη,</l><l>Εὔχρους, ἀμόλυντος, ἀλλὰ μὴ σκληρὰ πάνυ.</l><l>Ταύτην ἐφευρὼν τοῖς παλαιοῖς φαρμάκοις,</l><l>Ἔλεγε διὰ χυλῶν εὐλόγως τὸ φάρμακον.</l></lg><p>Ἄλλο.</p><lg><l>Καὶ τοῦτο δέ ἐστιν ὁμογενὲς τὸ φάρμακον,</l><l>Εἰ καὶ δι’ ἑτέρων μιγμάτων σκευάζεται.</l><l>Ποιεῖ γὰρ ἀμέλει πρὸς ἃ προεῖπον, πάνθ’ ἁπλῶς</l><l>Τά τ’ ὠμὰ καὶ δύσπεπτα καὶ δυσμετάβολα,</l><pb n="1004"/><l>Τὰ κατὰ μυῶν ὑμένων τε μεγάλα τραύματα.</l><l>Λύει γὰρ αὐτῶν τὰς ὠτειλὰς ῥᾳδίως</l><l>Ἀρθριτικοῖς τε πᾶσ’ ἐπιῤῥιπτούμενον,</l><l>Παρηγορήσει τοὺς κεχρονισμένους τόπους.</l><l>Ἔχει δὲ πίσσης ξηροτάτης λίτρας β΄.</l><l>Καθαροῦ τε κηροῦ Ποντικοῦ λίτρας β΄.</l><l>Πάλιν τερμινθίνης τε καὶ τῆς καθύγρου</l><l>Λίτρας β΄. μάννης λιβάνου τ’ ἀδόλου λίτραν</l><l>Ἥμισυ δὲ λίτρας ἤ τι βραχυῤῥεπέστερον</l><l>Λευκοῦ, λιπαροῦ μάλιστα, βουτύρου νέου.</l><l>Τὰ μὲν ἄλλ’ ἐπὶ πολὺ τῆκε καὶ λάβρῳ πυρὶ</l><l>Συνεχῶς, ἐπιβλέπων ἢν ἀμόλυντον τυγχάνῃ</l><l>Τὸ φάρμακον τριβόμενον ὑπὸ τῶν δακτύλων.</l><l>Οὗ περ γινομένου, βαστάσας ἀπὸ τοῦ πυρὸς,</l><l>Τοῖς τηκομένοις τὴν μάνναν οὕτω κατάπασον,</l><l>Κινῶν ἐπὶ πολὺ τῇ σπάθῃ τὸ φάρμακον.</l><l>Οὕτω ψυγέν τε καὶ μαλαχθὲν, ἀποτίθου</l><pb n="1005"/><l>Ῥόδινόν τε ταύτῃ τῇ δυνάμει τὸ πρόσφατον</l><l>Πολὺ καταμίξας, χρήσῃ καὶ πρὸς κοῖλ’ ἄγαν</l><l>Ἄσαρκά θ’ ἕλκη καὶ τενόντων φλεγμονὰς</l><l>Δυσμεταβόλως τ’ ἔχοντα πρὸς λευκὸν πύον.</l></lg></div></div></div></body></text></TEI>