<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="grc" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg069.1st1K-grc1"><div type="textpart" subtype="chapter" n="3"><p>Ὅτι δὲ ὄντως Ἐρασίστρατος οὐ κέχρηται <lb/>τῇ φλεβοτομίᾳ, δῆλον ἐναργῶς ἐστὶν
                        ἐκ τῶν ἐν τοῖς διαιρέσεων <lb/>βιβλίοις γεγραμμένων ἀῤῥώστων, ἐφ’ ὧν
                        διηγούμενος <lb/>ἅπαντα τὰ πραχθέντα κατὰ τὴν θεραπείαν οὐδαμῆ φαίνεται
                        <lb/>φλεβοτομίας μνημονεύων. ἅπαντας μὲν οὖν αὐτοὺς προχειρίζεσθαι
                        <lb/>μακρὸν, ἀρκεῖ δ’ ἀναμνῆσαι μόνων ἐκείνων, ὧν ὀλίγον <lb/>ἔμπροσθεν ἔφην
                        τοὺς πρεσβύτας ἰατροὺς μνημονεῦσαι. γέγραπται <lb/>δ’ αὐτῶν ὁ μὲν ἐν τῷ
                        προτέρῳ τῶν διαιρέσεων, ὁ δ’ <lb/>ἕτερος ἐν τῷ δευτέρῳ. καίτοι καὶ νῦν ἤδη
                        καιρὸς αὐτὰς τὰς <lb/>λέξεις παραγράψαι, καθ’ ἃς ὁ Ἐρασίστρατος ἅπαντα
                        διηγεῖται <lb/>τὰ γενόμενα τοῖς ἀῤῥώστοις. ἐν μὲν οὖν τῷ προτέρῳ τῶν <pb n="200"/> βιβλίων οὕτως ἔγραψε· τῇ ἐκ τῆς Χίου παιδίσκῃ τὰ μὲν
                        <lb/>γενόμενα τῶν καθάρσεων τοπρῶτον ἐπεσχέθη ἐπὶ πλείω <lb/>χρόνον. ἔπειτα
                        εἵπετο τὰ βηχία καὶ ἀναγωγὴ φλέγματος. <lb/>χρόνου δὲ προϊόντος αἵματος
                        ἀναγωγὴ ἐγένετο, κατὰ τὴν <lb/>τῶν καθάρσεων περίοδον ἑαυτῇ ἠκολούθει,
                        ἐνίοτε μὲν διὰ <lb/>μηνῶν δ΄, ὁτὲ δὲ διὰ δύο. εἰ δέ πως ταῖς ἡμέραις ἐν αἷς
                        αἱ <lb/>καθάρσεις ἐγίνοντο καὶ ἡ ἀναγωγὴ συνέβαινεν, παρηκολούθει <lb/>ἐφ’
                        ἡμέρας τρεῖς ἢ τέσσαρας· ὥστε παντάπασιν <lb/>ἐμφαίνειν ὅτι ἀντὶ τῶν
                        καθάρσεων ταύτην τὴν ἔκκρισιν λαμβάνει. <lb/>ἐπηκολούθει δὲ καὶ πυρετὸς ἐν
                        ταύταις <milestone unit="ed2page" n="411"/>ταῖς <lb/>ἡμέραις· ἔπειτα
                        ἀπεκαθίστατο. ταῦτα προειπὼν ὁ Ἐρασίστρατος <lb/>ἐφεξῆς γράφει περὶ τῶν
                        ἰαμάτων αὐτῆς ὧδε· ἐν δὲ <lb/>τοῖς πρώτοις χρόνοις αὕτη ἐπεχείρησε
                        θεραπεύεσθαι ποτήμασί <lb/>τε καὶ πυριάσεσι τῆς ὑστέρας καὶ προσθέτοις καὶ
                        <lb/>τῇ ἄλλῃ διαίτῃ πρὸς ταῦτα ἁρμοζούσῃ. ἦν γὰρ δή τις <lb/>καὶ περὶ τὸ
                        στόμα τῆς ὑστέρας οὐκ ἰσχυρὰ σκληρότης, <lb/>οὐδαμῶς δὲ οὐδὲν ὑπακουούσης
                        τῆς θεραπείας, ἀλλὰ κατά <lb/>τινα μίαν περίοδον εἰς τὴν ὀσφὺν βάρους
                        ἀπαντήσαντος, <pb n="201"/> ὑγρασίας δὲ οὐδεμιᾶς, οἵ τε πυρετοὶ συνεχέστεροι
                        ἦσαν ἢ καὶ <lb/>τῷ σώματι ᾧ ἐνεδίδουν καὶ βῆχες ἠκολούθουν σφοδραί. τῆς
                        <lb/>μὲν οὖν περὶ τὴν ὑστέραν θεραπείας ἀπέστημεν, ἐργῶδες
                        <lb/>ὑπολαμβάνοντες εἶναι τῶν πυρετῶν μενόντων καθάρσεις <lb/>ποιεῖσθαι· τῇ
                        δὲ λοιπῇ θεραπείᾳ χρώμεθα, ὡς εἰθίσμεθα <lb/>πρὸς τὰ τοιαῦτα τά τ’ ἄλλα καὶ
                        πρὸς τὴν θεραπείαν περίοδον <lb/>τῶν καθάρσεων προσλαμβάνοντες ὑπεστέλλομεν
                        τὰ σιτία, <lb/>καὶ ἡ μὲν τοῦ αἵματος ἀναγωγὴ οὐκ ἐγένετο ἀλλ’ ἢ ἅπαξ
                        <lb/>ἐπὶ βραχύ. ἀλλὰ μέντοι οὐδὲν ἔφρασεν, ἀλλά που καὶ ἀνέτρεχον <lb/>ἤδη
                        πυώδεις ἀναγωγαί. φλεβοτομίας λόγος ἐνταῦθα <lb/>οὐδεὶς, καὶ προσῆκον γ’ ἦν,
                        ὡς ἅπαντες ἴσασιν οἱ τῶν ἔργων <lb/>τῆς τέχνης ἔμπειροι, τὴν ἀρχὴν τῶν
                        βοηθημάτων ἀπὸ φλεβοτομίας <lb/>ποιεῖσθαι. ἴσως τις φήσει τούτων τῶν ἅπανθ’
                        ἑτοίμως <lb/>λέγειν οὐκ ὀκνούντων, ὡς οὐ παρ’ Ἐρασιστράτου τῆς θεραπείας
                        <lb/>προσισταμένου ταῦτ’ ἐγένετο. διηγεῖται δὲ αὐτὰ νῦν <lb/>ἡμῖν ἕνεκα τοῦ
                        μηδὲν τῶν πραχθέντων λαθεῖν. ἀλλ’ ἐξελέγξει <lb/>γε τούτους τὸ ἐπιφερόμενον,
                        ἔνθα φησὶ, τῆς μὲν οὖν περὶ τὴν <lb/>ὑστέραν θεραπείας ἀπέστημεν, ἐργῶδες
                        ὑπολαμβάνοντες εἶναι ﻿<pb n="202"/> τῶν πυρετῶν μενόντων τὰς καθάρσεις
                        ποιεῖσθαι, τῇ δὲ λοιπῇ <lb/>θεραπείᾳ χρώμεθα πρὸς τὰ τοιαῦτα, τά τε ἄλλα καὶ
                        πρὸς <lb/>τὴν θεραπείαν περίοδον τῶν καθάρσεων προσλαμβάνοντες
                        <lb/>ὑπεστέλλομεν τὰ σιτία. ἐν τούτοις γὰρ ὁ Ἐρασίστρατος <lb/>ἐνδείκνυται
                        σαφῶς οὐχ ἑτέρων θεραπείαν διηγούμενος, ἀλλ’ <lb/>ἑαυτὸν συναριθμῶν τε καὶ
                        συνεπιγράφων ἅπασι τοῖς πραχθεῖσι <lb/>περὶ τὸν ἄνθρωπον. τὸ γὰρ ἀπέστημεν,
                        καὶ ἀπολαμβάνοντες, <lb/>ἔτι τε τὸ χρώμεθα καὶ τὸ προσλαμβάνοντες, <lb/>ἔτι
                        τε πρὸς τούτοις τὸ ὑπεστέλλομεν τὰ σιτία, προδήλως <lb/>ἐνδείκνυται δυοῖν
                        θάτερον, ἤτοι γ’ αὐτὸν ἐξηγεῖσθαι τῆς <lb/>θεραπείας τὸν Ἐρασίστρατον ἢ τοῖς
                        ὑφ’ ἑτέρου γιγνομένοις <lb/>ἀρέσκεσθαι. καὶ μὴν εἴπερ ἠρέσκετο τοῖς
                        πραττομένοις, ἐναργὲς <lb/>ἂν εἴη τεκμήριον αὐτοῦ τῆς γνώμης ἣν εἶχε περὶ
                        φλεβοτομίας. <lb/>τὸ γὰρ ὑποστέλλειν τὰ σιτία δυοῖν τούτοιν τὸ ἕτερον,
                        <lb/>ἤτοι ἀφαιρεῖν τελέως ἢ μειοῦν. ὅπερ ἐπὶ τῆς νοσούσης ὁ
                        <lb/>Ἐρασίστρατος ἔφη πεπρᾶχθαι, καθ’ ὃν καιρὸν τῆς καθάρσεως <lb/>περίοδος
                        ἦν, ὡς ὡμολόγει τοῖς ἄλλοις συγγράμμασι ἅπασιν <lb/>αὐτοῦ, καὶ ταῖς
                        φλεβοτομίαις μὲν οὐδαμόθεν χρώμενος, συμβουλεύων <pb n="203"/> δ’ ἀσιτεῖν.
                        εἰ μή τι ἄρα κᾀνταῦθα φήσουσί γε <lb/>φλεβοτομεῖσθαι μὲν τὴν γυναῖκα,
                        παραλελεῖφθαι δὲ ἐν τῇ διηγήσει <lb/>τὸ βοήθημα, νοούντων ἡμῶν αὐτὸ
                        προσῆχθαι, κᾂν <lb/>μὴ ῥηθῇ. τί δή ποτ’ οὖν καὶ περὶ τῆς ἀσιτίας οὐκ
                        ἐσίγησε, <lb/>νοεῖσθαί τε δυναμένων καὶ ταῦθ’ ὁμοίως; ὁ δ’ αὐτὸς λόγος
                        <lb/>καὶ περὶ τῶν ποτημάτων καὶ τῆς πυριάσεως καὶ τῶν προσθέντων. <lb/>εἰ
                        γὰρ μηδ’ ὅλως ἐγέγραπτο πρὸς Ἐρασίστρατον, <lb/>πάντως ἄν που συνήκαμεν ὑπὸ
                        τῶν ἰατρῶν αὐτὰ πεπρᾶχθαι. <lb/>ὡς τό γε συνιέντων πεπραγμένον, εἰ καὶ μὴ
                        ἐγέγραπτο, <lb/>κοινὸν ἁπάντων ἐστὶ τῶν βοηθημάτων. ἀλλ’ Ἐρασίστρατός
                        <lb/>τε διηγεῖσθαι πάντα προὔθετο, σαφηνείας ἀκριβοῦς <lb/>ἕνεκεν, ἵνα μή
                        τις τὴν ἐξουσίαν ἔχῃ τὰ μὲν προστιθέναι <lb/>τῶν βοηθημάτων, ὡς προσαχθέντα
                        τῇ καμνούσῃ, τὰ <lb/>δ’ ἀφαιρεῖν, ὡς παραλειφθέντα, πρὸς τῷ καὶ μάχεσθαι τῇ
                        <lb/>τούτων <milestone unit="ed2page" n="412"/>δόξῃ τὴν διήγησιν αὐτοῦ. εἰ
                        γὰρ ὅλον ἐφλεβοτομήθη <lb/>τὸ γύναιον, ἡ ἀσιτία μάτην παρελαμβάνετο. μᾶλλον
                        <lb/>δ’, εἰ χρὴ τἀληθὲς εἰπεῖν, οὐ μάτην μόνον, ἀλλὰ καὶ <pb n="204"/> πρὸς
                        κακοῦ. δείξω γὰρ ὀλίγον ὕστερον τοῦτο, νῦν δὲ ὅτι <lb/>μάτην ἁρμόττει πρὸς
                        τὸν ἐνεστῶτα λόγον. ἐπεὶ γὰρ ἐν <lb/>
                        <milestone unit="ed1page" n="10"/>τῷ καιρῷ τῆς κατὰ περίοδον καθάρσεως ἐπὶ
                        θώρακα <lb/>φερομένου τοῦ περιττοῦ κίνδυνος ἦν αἷμά τι πτύσαι τὴν
                        <lb/>γυναῖκα, μειῶσαι τὸ πλῆθος ὁ Ἐρασίστρατος βουλόμενος ἐπὶ <lb/>τὴν
                        ἀσιτίαν ἀφίκετο προδήλως ματαίαν οὖσαν, εἴπερ ἡ φλεβοτομία <lb/>παρείληπτο,
                        καθ’ ἣν ἐν ἀκαρεῖ χρόνῳ ῥᾷστον ἦν ἐκκενῶσαι <lb/>τὸ περιττὸν τοῦ αἵματος. οἱ
                        γοῦν θεραπεύοντες ἐν <lb/>Ῥώμῃ τὰς γυναῖκας αὐτῇ τοῦ συμβαίνοντος ἐμπειρίᾳ
                        μάλιστα <lb/>ἐπείσθησαν, ἐπὶ μὲν τὴν φλεβοτομίαν ἔρχοντες κατὰ τὸν καιρὸν
                        <lb/>ἐκεῖνον ᾧ ἐπίδοξος ἡ φορὰ γενέσθαι τῶν καταμηνίων, μήτε <lb/>δ’ ἡσυχίαν
                        προστάσσειν μήτ’ ἀσιτίαν, ἀλλὰ καὶ μελίκρατον <lb/>διδόναι καὶ τροφῆς
                        ὑγραινούσης δαψιλῶς καὶ λουτροῖς χρῆσθαι <lb/>συγχωρεῖν, ἐφ’ οἷς εἴωθεν εἰς
                        ταυτὸν, ὅτε γε μετρίως <lb/>ἀφαιρεθῶσι τοῦ αἵματος, ἡ κάθαρσις ἐπιφαίνεσθαι,
                        καὶ μάλισθ’ <lb/>ὅτε κατ’ ἰγνὺν παρὰ σφυρὸν ἡ φλεβοτομία γένηται. ὡς εἴγε
                        <lb/>φλεβοτομήσας τις ἀσιτεῖν προστάξειεν, οὐ μόνον ἐπίσχῃ τὸ <lb/>τῶν
                        ἔμπροσθεν μηνῶν, ἀλλὰ καὶ τὰς ἀμέμπτως κενουμένας <pb n="205"/>
                        ἐπισχεθήσειεν νῦν καθάρσεις. ξηραίνεται γὰρ ἐν ταῖς ἀσιτίαις <lb/>καὶ
                        παχύτερον ἑαυτοῦ γίνεται τὸ αἷμα, καὶ διὰ τοῦτο δύσρουν <lb/>ἀποτελεῖται.
                        λουομέναις δ’ αὐταῖς καὶ μελικράτου μὲν προσλαμβανούσαις, <lb/>ἐς ὕστερον δέ
                        τινα σιτία καὶ πινούσαις οἴνου μήτε <lb/>αὐστηροῦ μήτε παχέος αἱ καθάρσεις
                        ἐπιγίνονται. διὰ τοῦτο οὖν <lb/>ἔφην οὐ μόνον ἐκ περιττοῦ παραλαμβάνεσθαι
                        τὰς ἀσιτίας ἐπὶ <lb/>ταῖς φλεβοτομίαις, ἀλλὰ καὶ πρὸς κακοῦ. τῇ δὲ ἐκ τῆς
                        Χίου <lb/>παιδίσκῃ καὶ ἐξ αὐτῶν τῶν ἐπιγινομένων εὔδηλόν ἐστι παραλελεῖφθαι
                        <lb/>τὴν φλεβοτομίαν· αἵματός τι γὰρ ἔπτυσεν, οὐκ ἂν, <lb/>εἴπερ ἐκενώθη,
                        πτύσασα, καὶ μετὰ δυσπνοίας ἀπέθανε, οὐκ ἂν <lb/>οὐδὲ τοῦτο παθοῦσα.
                        μεγίστην δὲ βάσανον ἡ φλεβοτομία <lb/>παρεῖχε κατὰ τοὺς ἡμετέρους καιροὺς ἐν
                        Ῥώμῃ διὰ τὸ πλῆθος <lb/>τῶν γυναικῶν ὕδωρ ψυχρότατον ἀπὸ χιόνος πινουσῶν,
                        ἤτοι μηδ’ <lb/>ὅλως ἢ ἐλλειπῶς καθαίρεσθαι. ἀλλ’ ὅμως ταύτας ἰατροὶ
                        φλεβοτομοῦντες <lb/>ὑγιαινούσας διαφυλάττουσιν, ὡς μήθ’ αἷμα <lb/>πτύσαι
                        μήτε πλευρίτισι ἢ περιπνευμονίαις ἢ κυνάγχαις ἁλῶναι. <lb/>οὔκουν οὐδὲ ἐκ
                        τῆς Χίου παιδίσκην ἤκουσαν ὑπ’ Ἐρασιστράτου <pb n="206"/> φλεβοτομηθῆναι.
                        οὔτε γε ἂν ἐν τῇ τῶν ἄλλων διηγήσει <lb/>παρέλιπεν ὡς μικρόν τι βοήθημα τῆς
                        φλεβοτομίας, οὔτ’ ἂν <lb/>ἐκεῖνος διὰ τὴν ἀσιτίαν, οὔτ’ ἂν ὅλως ἀπέθανεν ὑπὸ
                        τοῦ <lb/>πλήθους ἡ γυνὴ πνιγεῖσα. περὶ μὲν δὴ ταύτης ἀποχρήσει <lb/>πρός γε
                        τὸ παρόν. ἐπὶ δὲ τὸν Κρίτωνα μεταβάντες ἤδη παραγράψομεν <lb/>αὐτῇ λέξει τὴν
                        Ἐρασιστράτου διήγησιν ὧν ἔπαθεν <lb/>ὁ ἄνθρωπος. ἔχει δὲ οὕτως· Κρίτωνι ἡ
                        μὲν ἀρχὴ τῆς ἀῤῥωστίας <lb/>ἐγένετο πληθώρα. συνέβη δὲ αὐτὸν ἐμπεσεῖν εἰς
                        πλήθη <lb/>συναγχικά. ἔστι δὲ τὸ γινόμενον φλεγμονὴ τῶν τε παρισθμίων
                        <lb/>καὶ τῆς ἐπιγλωττίδος. συμβαίνει οὖν τοὺς εἰς ταῦτ’ ἐμπίπτοντας
                        <lb/>πνίγεσθαι, καὶ ἐὰν μὴ θᾶττον βοηθῶνται, συντόμως <lb/>ἀπόλλυσθαι. ἐν
                        τούτοις οὖν ὄντος τοῦ Κρίτωνος τῇ μὲν <lb/>πρώτῃ ἡμέρᾳ βοηθοῦμεν πυριῶντες
                        σπόγγοις τὸν εἰθισμένον <lb/>τρόπον, ὁπότε διελείποιμεν τὰ καταπλάσματα
                        ἐπιθέμενα, <lb/>ὥστε διὰ παντὸς ἐν θεραπείᾳ εἶναι. ἐδόθη δὲ αὐτῷ καὶ
                        καταπότια <lb/>τὰ διὰ τοῦ καστορίου πρὸς τὸ τὴν κοιλίαν ὑπάγειν, καὶ
                        <lb/>πρὸς τούτοις ὑπήκουσεν ἀστείως. οὐδένα λανθάνειν οἶμαι <lb/>τὴν
                        ἐπιμέλειαν τῆς διηγήσεως ἁπάν<milestone unit="ed2page" n="413"/>των τῶν
                        πραχθέντων ﻿<pb n="207"/> ἐπὶ τοῦ Κρίτωνος. καὶ γὰρ διὰ τῶν σπόγγων πυρίαν
                        εἶπε καὶ <lb/>τὴν τῶν καταπλασμάτων χρῆσιν, ἔτι τε τὴν τῶν καταποτίων.
                        <lb/>ἆρ’ οὖν ὅτι μὲν ἐπυριάσθη διὰ τῶν σπόγγων ἐδήλωσε καὶ <lb/>τἄλλ’ ἑξῆς
                        ἐπιμελῶς διηγήσατο, περὶ δὲ τῆς φλεβοτομίας <lb/>ἑκὼν ἐσιώπησεν, ὅτι
                        μικρότερον ἦν δηλαδὴ τοῦτο τὸ βοήθημα. <lb/>μεμνῆσθαι δ’ οὐ προσήκει μοι τῶν
                        πάνυ μικρῶν ἐν <lb/>τοιαύταις διηγήσεσιν. ἀλλά τοι κᾀνταῦθα μετ’ ὀλίγα πάλιν
                        <lb/>αὐτὸς ὁ Ἐρασίστρατος ἐρεῖ. ἐφαίνετο οὖν ἡμῖν μετάστασιν <lb/>εἰληφέναι
                        τὰ πάθη, ἐπί τε τὸν πνεύμονα καὶ τὸ ἧπαρ καταῤῥυῆσαι <lb/>μὲν αὐτῷ τὴν
                        συνάγχην, αὐξηθῆναι δὲ τοὺς πυρετοὺς <lb/>ἄνευ τῇ καθ’ ὑποχόνδριον ἐντάσει
                        τὴν μετάσχεσιν ἐλογίσατο <lb/>γεγενῆσθαι τῶν παθῶν. ἔνθα τε καὶ μάλιστα τὸν
                        νοῦν προσέχειν <lb/>ἀξιῶ σκοπούμενον οἷόν τί σοι διὰ τῆς λέξεως ταύτης, ἐν
                        <lb/>ᾗ φησὶ μετάστασιν εἰληφέναι τὰ πάθη, πότερον αὐτῶν τῶν
                        <lb/>φλεγμαινόντων μορίων μεταβάντων ἢ τοῦ αἵματος, ὃ τὴν <lb/>φλεγμονὴν
                        αὐτῶν εἰργάζετο, μεταῤῥυέντων. ἐμοὶ μὲν γὰρ δοκεῖ <lb/>τὸ πρότερον μὲν τῶν
                        προειρημένων μηδὲ νοηθῆναι δύνασθαι, <lb/>τὸ δεύτερον δ’ ἐξ αὐτῶν εἶναι τὸ
                        ἀληθές. ἐγὼ μὲν γὰρ ἐνίοτε <pb n="208"/> τὸ κατασκῆψαν εἰς τὸ μόριον πλῆθος
                        ἴσχων, εἶτ’ αὐτὸ διώσασθαι <lb/>τῆς ἐν ἐκείνῳ δυνάμεως ἐφ’ ἕτερόν τι
                        μεθίσταται. <lb/>τοῦτο τοίνυν φαίνεται καὶ τῷ Κρίτωνι συμβὰν, ἀλλ’ ὅμως
                        <lb/>οὐδὲ τότε φλεβοτομίας ἐμνημόνευσεν ὁ Ἐρασίστρατος. ἀλλὰ <lb/>τί φησι;
                        κατεπλάσσετο καὶ τὸν θώρακα ὅλως καὶ τὰ ὑποχόνδρια. <lb/>ὥσπερ δὲ ἐκ τῶν
                        κατὰ τὴν ἐπιγλωττίδα καὶ τὰ παρίσθμια <lb/>μορίων ἡ τοῦ πλεονάζοντος αἵματος
                        ἐπὶ τὰ κάτω χωρία <lb/>μετάστασις ἐγένετο, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον αὖθις ἐκ
                        τῶν <lb/>κάτω μερῶν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀνεχθέντος αὐτοῦ τοὺς μὲν <lb/>πυρετοὺς
                        καὶ συνέβη λωφῆσαι, σύμπτωμα δ’ ἐπιγενέσθαι τὴν <lb/>τῶν νεύρων ἀρχὴν
                        ἐνδεικνύμενον πάσχειν. ἄκουσον δὲ καὶ <lb/>ταύτης τῆς Ἐρασιστράτου ῥήσεως.
                        ὄντος δ’ αὐτοῦ ἀπὸ μὲν <lb/>γὰρ τῆς ἀρχῆς δεκαταίου, ἀπὸ δὲ τῆς ἐπιστάσεως
                        ἑκταίου, ὅ τε <lb/>πυρετὸς εὖ μάλα ἐπανῆκεν καὶ παραστροφή τις ἐγένετο τοῦ
                        τ’ <lb/>ἰνίου, ὀψὲ δὲ τῆς ὥρας ἀναισθησία τις ἐγένετο, ὥστε καὶ τὸ
                        <lb/>οὖρον ἐκ τοῦ στρώματος προΐεσθαι, καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἐπίστασις <lb/>τοῦ
                        πυρετοῦ. εἶτα ἐπιφέρων φησίν· ἐφαίνετο οὖν ἡμῖν <lb/>πάλιν μετάστασιν
                        εἰληφέναι τὰ πάθη ἐπὶ τὴν κεφαλὴν, καὶ <pb n="209"/> κατὰ μὲν αὐτὴν τὴν
                        μετάστασιν ἐπανηκέναι τὸν πυρετὸν, <lb/>ὕστερον δὲ πάλιν ἐπιτετακέναι ἐμπαθῆ
                        γενόμενον τῶν περὶ <lb/>τὴν κεφαλήν. εἴπωμεν ἤδη τι καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τῇδε τῇ
                        ῥήσει <lb/>πρὸς τὸν ἄνδρα. κάλλιστα λέγεις ὦ Ἐρασίστρατε μετάστασιν <lb/>ἐπὶ
                        τὴν κεφαλὴν γεγονέναι τῶν παθῶν. ἄμεινον δ’ ἦν εἰ μὴ <lb/>τῶν παθῶν εἴποις,
                        ἀλλὰ παθῶν αἰτίου πλήθους. ὥσπερ <lb/>οὐκ ἄν τις φαίη τὰ μέρη τοῦ σώματος
                        αὐτὰ τὰ πάσχοντα <lb/>εἰληφέναι, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον οὐδὲ τὰ πάθη. βέλτιον
                        <lb/>γὰρ οἶμαι φάναι παύσασθαι μὲν τὰ πρότερα πάθη, γενέσθαι <lb/>δ’ αὖθις
                        ἕτερα τῆς αἰτίας μεταστάσης, ἥτις ἦν, ὡς αὐτός <lb/>ἐν ἀρχῇ τῆς ὅλης
                        διηγήσεως ἔφη, πληθώρα. ταύτην <lb/>οὖν εἴπερ ἐκένωσεν, οὐκ ἂν οὔθ’ ὁ κύων
                        κατὰ τὴν ἐπιγλωττίδα <lb/>τούτων εἰς τὸ κάτω τὴν μετάστασιν ἔλαβεν οὔτ’
                        <lb/>αὖθις ἐκεῖθεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν ἀνηνέχθη. ὥστε φαίνεται καὶ <lb/>Κρίτων
                        ὁμοίως τῇ Χίᾳ γυναικὶ διὰ τὸ παραλειφθῆναι τὴν <lb/>φλεβοτομίαν ἀποθανεῖν.
                        ἀλλὰ τοῦτο μὲν δοκεῖ καὶ αὐτὸς ὁ <lb/>Ἐρασίστρατος αἴθεσθαι. τί γὰρ φησί;
                        τοῦτο ἐδόκει αἰτία <lb/>τῆς ἀπωλείας γενέσθαι τὰ ἐπὶ τὸν πνεύμονα
                        ἐπενεχθέντα, <pb n="210"/> πλὴν ὅτι κακῶς οὐκ ἔφθασεν ἐκκενῶσαι ταῦτα,
                        καίτοι γινώσκων <lb/>εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς ὡς πληθωρικὴ διάθεσις εἴη περὶ τὸν
                        <lb/>ἄνθρωπον. ἐὰν οὖν τις ἐθέλῃ κατασκευάζειν <milestone unit="ed2page" n="414"/>ὡς οὐκ <lb/>εἰκὸς ἦν Ἐρασίστρατον ἰατρὸν ἄριστον ὄντα, καὶ
                        μέντοι καὶ <lb/>γνόντα Κρίτωνι μὲν ἐκ πληθώρας συμβῆναι τὰ πάθη, τῇ δὲ
                        <lb/>ἐκ τῆς Χίου παιδίσκῃ διὰ τὴν τῶν ἐμμήνων ἐπίσχεσιν, ἑκόντα
                        <lb/>παραλιπεῖν ἀφαίρεσιν τοῦ αἵματος, ἀλλ’ ἀφαιρεῖσθαι <milestone unit="ed1page" n="11"/>μὲν <lb/>αἵματος καὶ τοῦτον καὶ ἐκείνην,
                        παραλελεῖφθαι δὲ ἐν τῇ <lb/>διηγήσει, τί κωλύει κᾀμὲ λέγειν ὅ τι περ ἂν ἄλλο
                        βούλωμαι <lb/>τῶν κενωτικῶν βοηθημάτων, προσενηνέχθαι μὲν τοῖς κάμνουσι,
                        <lb/>παραλελεῖφθαι δὲ ἐν τῇ διηγήσει; καὶ τίς νοῦν ἔχων <lb/>ἰατρὸς ἀνέξεται
                        ταῦθ’ ἡμῶν λεγόντων; ὅπως γε καὶ τὰ μέχρι <lb/>θανάτου συμπτώματα ταῦτ’
                        αὐτοῖς φαίνεται διὰ πλῆθος γινόμενα <lb/>καὶ αὐτὸς ὁ θάνατος οὐ δι’ ἄλλην
                        τινὰ αἰτίαν ἀκολουθήσας <lb/>ἢ τὴν τὸ μὴ κενωθῆναι τὸ πλῆθος; τίς δ’
                        ἀνέξεται <lb/>λεγόντων ἀνθρώπων τὰ μὲν μικρὰ τῶν πραχθέντων ὑπ’
                        <lb/>Ἐρασιστράτου γεγράφθαι, φλεβοτομίαν καὶ κάθαρσιν ὑπ’ <lb/>ἐλλεβόρου τε
                        καὶ σκαμμωνίας, ὅτι παντί πως ἐπίδηλα, <lb/>παραλελεῖφθαι; εἰ γὰρ ἐκ τοῦ
                        μόνον εἰπεῖν τὸ κοινὸν ὡς ἡ <pb n="211"/> πληθώρα κενώσεως δεῖται, δεδήλωται
                        φλεβοτομία, διότι <lb/>τῶν κενωτικῶν ἢ βοηθημάτων, τί κωλύει καὶ τῶν ἄλλων
                        <lb/>ἕκαστον ἐρῆσθαι τῶν κενωτικῶν; μὴ τοίνυν μόνην τὴν φλεβοτομίαν <lb/>ὑπ’
                        Ἐρασιστράτου προσῆχθαι τοῖς κάμνουσι λεγέτωσαν, <lb/>ἀλλὰ καὶ τἄλλα πάντα,
                        κλυστῆρας, ἐμέτους, καθάρσεις, <lb/>λουτρὰ, γυμνάσια, τρίψεις, αἰωρήσεις,
                        χρίσματα, θερμαίνοντα <lb/>καταπλάσματα, πάνθ’ ἑξῆς ὅσα ἐκεῖνος. εἰ δ’ οὐκ
                        ἀρκεῖ μόνον ὅτι <lb/>κενωτέος ὁ κάμνων ἐστὶν, οὐδὲ τούτων τὸ τέλος ὑπάρχει
                        τῆς <lb/>τῶν βοηθημάτων διδασκαλίας, ἀλλὰ πρῶτον μὲν προσθεῖναι <lb/>χρὴ τὸν
                        τρόπον τῆς κενώσεως, εἶτα τὴν ὕλην εἰπεῖν δι’ ἧς <lb/>ἄριστα πραχθήσεται,
                        καὶ ταύτῃ προσθεῖναι τὸν καιρὸν καὶ τὸ <lb/>μέτρον καὶ τρόπον τῆς χρήσεως,
                        ὅτε κοινὸν εἰπὼν σκοπὸν τῶν <lb/>βοηθημάτων οὐδέ πως κατὰ μέρος οὐδὲν
                        εἰρηκέναι. εἰ γὰρ <lb/>ἀρκεῖ τὸ κοινὸν εἰπεῖν, ἐκ περιττοῦ μνημονεύει
                        καταπλασμάτων <lb/>τε καὶ ἀσιτίας καὶ πυρίας τῆς διὰ σπόγγων. εἰ τὸ μὲν
                        <lb/>κατάπλασμά τε καὶ τὴν ἀσιτίαν οὐκ ἂν ἡμεῖς εὕροιμεν ἄνευ <lb/>τοῦ παρ’
                        ἐκείνου μαθεῖν; ἡ φλεβοτομία δὲ ἐστὶ δήλη πᾶσι, <lb/>κᾂν Ἐρασίστρατος μὴ
                        λέγῃ. </p></div></div></body></text></TEI>