<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="grc" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg059.1st1K-grc1"><div type="textpart" subtype="book" n="2"><div type="textpart" subtype="chapter" n="3"><p>Ἕτερον δὲ τὸ περὶ τοὺς ὁρισμοὺς μακρῷ <lb/>τούτου χαλεπώτερον. ἔνιοι γὰρ
                            αὐτῶν δοκοῦσί μοι μηδὲ λάχανον <lb/>ἂν πρίασθαι χωρὶς ὅρου, καὶ ταῦτα
                            μέντοι μηδ’ ὄναρ <lb/>διαλεκτικῆς ἡμμένοι, καὶ προτείνουσιν, ὡς ἂν
                            τοιοῦτοί τε κᾀν <lb/>τοιούτοις τεθραμμένοι, τῶν ὀνομάτων τι τούτων τῶν
                            καλῶν <lb/>τῶν ἐκ μέσης Συρίας, ἢ Κιλικίας, καὶ τοῦτο ὁρίζεσθαι
                            κελεύουσιν, <lb/>ὃ μηδ’ ἴσως ἤκουσε τὴν ἀρχὴν ἄνθρωπος Ἕλλην <lb/>μηδὲ
                            πώποτε. εἶθ’ ὁ μὲν, ὡς ἂν ξένον τε καὶ βάρβαρον <lb/>ἀγνοεῖ, ὁ δ’ ἤδη
                            καταγελᾷ τε καὶ σκώπτει, καὶ τωθάζει καὶ <lb/>παῖδα καὶ μειράκιον
                            ἀποκαλεῖ. πολλάκις δὲ τὸ μὲν προταθὲν <lb/>ὄνομα τῶν Ἑλληνικῶν ἐστιν, οὐ
                            μὴν καθ’ οὗ γε παρὰ <lb/>τοῖς Ἕλλησιν ἐπίκειται πράγματος, οὕτως αὐτὸ
                            νοοῦσιν οἱ <lb/>δαιμόνιοι σοφισταὶ, κᾄπειτα κελεύουσιν ὁρίσασθαι. καί
                            τις <lb/>ἴσως Ἕλλην ἀνὴρ ὁριεῖται κατὰ τὴν τῶν Ἑλλήνων συνήθειαν.
                            <lb/>οἱ δὲ οὐ μόνον οὐ πείσονται, ἀνεκτὸν γὰρ ἂν ἦν, ἀλλὰ καὶ
                            <lb/>καταγελάσουσι, καὶ διαπαίξουσιν. οὗτος μὲν ὁ δεύτερος τρόπος
                            <lb/>τῶν περὶ τοὺς ὁρισμοὺς κακῶν. ὁ δὲ δὴ τρίτος ὁ μηκέτι <lb/>κατὰ
                            τοὔνομα καὶ τὸ σημαινόμενον, ἀλλ’ ἤδη καὶ κατ’ αὐτὸ <pb n="570"/> τὸ
                            ὑποκείμενον σφαλλάμενος, ὅταν ἐπιχειρῇ τις ἀνὴρ διαλεκτικὸς <lb/>τοὺς
                            ὅρους αὐτῶν, τοὺς μὲν ἐλλιπεῖς, τοὺς δὲ περιττοὺς, <lb/>τοὺς δὲ
                            ἀδιορίστους, τοὺς δὲ ἀσαφεῖς, τοὺς δὲ μακροὺς, <lb/>τοὺς δὲ ψευδεῖς,
                            τοὺς δ’ ὅλως οὐδ’ ὅρους δεικνύειν, <lb/>ἐξαίφνης, ὥσπερ ἐνθουσιῶντες,
                            πικροὶ τῆς διαλεκτικῆς ἀναφαίνονται <lb/>κατήγοροι, καὶ τότ’ αὐτοῖς
                            μάτην καὶ πρὸς κακοῦ <lb/>δοκεῖ τῷ τε βίῳ παντὶ καὶ ταῖς τέχναις
                            ἐπιτηδεύεσθαι. ὥστ’ <lb/>ἐγὼ μὲν πολλάκις, νὴ τοὺς θεοὺς, ἐξεπλάγην, εἰ
                            παρακαλούντων <lb/>μὲν ἡμῶν, μὴ πάντα δι’ ὅρων πειρᾶσθαι μήτε διδάσκειν
                            <lb/>μήτε μανθάνειν, οἱ δ’ οὐ πείθονται· συγχωρησάντων <lb/>δ’
                            ὁρίσασθαι, κᾄπειτα δεικνύντων ἡλίκον σφάλλονται, <lb/>τηνικαῦτα τοὺς
                            ὅρους ἀχρήστους εἶναί φασι, καὶ ταῦτ’ οὐ <lb/>μιᾶς ἡμέρας, ἢ δυοῖν ἐν τῷ
                            μέσῳ γινομένων, ἀλλ’ ἐν ἀκαρεῖ <lb/>χρόνῳ, τὸ λεγόμενον δὴ τοῦτο
                            μεταπεσόντος ὀστράκου, ποτὲ <lb/>μὲν ὅρον ἐρωτῶσι προβάλλοντες ὄνομα,
                            ποτὲ δὲ ἀχρήστους <lb/>εἶναι τοὺς ὅρους φασί. τὸ δὲ τέταρτον αὐτοῖς ἐν
                            τοῖς τοιούτοις <lb/>πλημμέλημα, μηδ’ ὅτι πάντων οὐκ εἰσὶν ὅροι
                                γινώ<milestone unit="ed2page" n="41"/>σκειν· <lb/>εἶθ’ ὡς ἂν τοῦτο
                            ἀγνοοῦντες ἐπιχειρεῖν ὁρίζεσθαι <lb/>πάντα, καὶ πρὸς ἀλλήλους
                            διαφέρεσθαι, καὶ κεκραγέναι μάτην ﻿<pb n="571"/> ὑπὲρ πραγμάτων
                            ὁρισθῆναι μὴ δυναμένων. τὸ δὲ πέμπτον <lb/>καὶ θαυμασιώτατον αὐτῶν ἐν
                            τοῖς ὁρισμοῖς ἁμάρτημα, <lb/>πρὶν διελθεῖν τὴν ὁμωνυμίαν, ἕνα τῶν
                            πολλαχῶς λεγομένων <lb/>ὁρισμὸν ποιοῦνται, ὥσπερ οὐ τῶν πραγμάτων τοὺς
                            ὅρους, <lb/>ἀλλὰ τῶν ὀνομάτων ὄντας. ἐμὲ γοῦν ποτε τούτων τις τῶν
                            <lb/>ἐπιπολαζόντων σοφιστῶν ὀλίγου δεῖν ἀπέπνιξε. προβαλόντι <lb/>γὰρ
                            ὡδί πως αὐτῷ, τί ἐστι πλήρης σφυγμὸς, ἐγὼ μὲν ὑπολαβὼν <lb/>εἶπον τῶν
                            πολλαχῶς λεγομένων εἶναι τοὔνομα, καὶ διὰ <lb/>τοῦτο μηδ’ ἔχειν ὅρον
                            ἕνα, πρὶν διελέσθαι τὴν ὁμωνυμίαν. <lb/>ὁ δ’ ἔτι μου ταῦτα λέγοντος, οὐκ
                            οἶδ’, ἔφη, τί ληρεῖς. <lb/>ἀρκεῖ μοι μαθεῖν παρὰ σοῦ τί ἐστι πλήρης
                            σφυγμὸς, τοὺς δ’ <lb/>ἐκ τῆς διαλεκτικῆς λήρους τοὺς ἐπιτρίψαντας τὴν
                            ἰατρικὴν <lb/>ἀπόλιπε. καὶ μὴν, ἔφην, οὐδὲν πώποτε ἤκουσας ἐμοῦ
                            σπουδάζοντος <lb/>οὐδὲν τῶν κατὰ διαλεκτικὴν ὁρίζεσθαι. τοῦτο γάρ
                            <lb/>τοι, φησὶ, τὸ δεινότατόν ἐστιν, ὅτι μήθ’ ὀρίζεσθαι τολμᾶτε <lb/>καὶ
                            διαλεκτικῇ φλυαρίᾳ καταντλεῖν ἡμᾶς οὐκ ὀκνεῖτε. <lb/>ἀλλ’ εἰπὲ, φθέγξαι,
                            λάλησον, ἀπόκριναι τίς πλήρης ἐστὶ <lb/>σφυγμός; οὐ δυνατὸν δ’, ἔφην
                            ἐγὼ, πρὶν διαστείλασθαι <pb n="572"/> τὴν ὁμωνυμίαν. <milestone unit="ed1page" n="21"/>ὁ δ’ ἀνακραγὼν ὁμωνυμίας πάλιν <lb/>ἔφασκε
                            καὶ λήρους μακροὺς ἀφῖχθαι, τὰ τὴν ἰατρικὴν ἐπιτρίψαντα <lb/>καὶ ἡμᾶς
                            ἀπολέσαντα. οὐ μὲν οὖν ἡμᾶς, εἶπον, <lb/>ἀλλ’ ὑμᾶς ἀπώλεσε τοὺς
                            ὁρίζεσθαι πάντα βουλομένους. <lb/>ἰδοὺ, φησὶ, καὶ λοιδορεῖν ἡμᾶς
                            ἐπιχειρεῖ. τί μᾶλλον, ἔφην, ἢ <lb/>ἐμὲ σύ; κᾀν τούτῳ διανίστατο
                            τυπτήσων, ἀλλὰ τοῦτον μὲν <lb/>ἐπέσχον οἱ παρόντες καὶ σοβαρῶς
                            ἐπεγγελάσας ἐκεχώριστο, <lb/>τῶν δ’ ὑπολοίπων ἤδη τις πρεσβύτης, πώγωνά
                            τε μέγιστον <lb/>ἄχρι τῶν στέρνων καθεικὼς, καὶ τἄλλα πάνυ σκυθρωπὸς,
                            <lb/>τοῦτο γὰρ νῦν τὸ σεμνὸν νενόμισται, παύσασθε, ἔφη, καὶ <lb/>μὴ
                            θορυβεῖτε, ὦ παῖδες, ἀλλ’ ἐάσατε τὸν ἑταῖρον ἡμῖν ἀποσαφῆσαι, <lb/>τί
                            ποτε καὶ λέγει. κᾀγὼ προσβλέψας αὐτῷ, τί <lb/>γὰρ, ἔφην, πυνθάνου; τοῦτ’
                            αὐτὸ, εἶπεν, ὑπὲρ οὗ διελέγεσθε, <lb/>τὸ περὶ τοῦ πλήρους σφυγμοῦ.
                            βούλει τοίνυν, εἶπον, <lb/>μὴ πάνυ σπεύδειν, ἵν’ ἕπωμαί σοι; βραδὺς γάρ
                            εἰμι φύσει, <lb/>καὶ τοῖς ἐπειγομένοις οὐ ῥᾳδίως ἀκολουθῶ. ὡς οὐ
                            σπεύσοντος <lb/>ἔφη, διαλέγου. ἆρ’ οὖν, ἔφην, βραχύ μοι συγχωρήσεις
                            <lb/>ἕνεκα παραδείγματος, ἐρέσθαι κοινῇ πάντας ὑμᾶς; <pb n="573"/>
                            ἐξέσται γὰρ ἀποκρίνασθαι τῷ βουλομένῳ. συνεχώρει. κᾀγὼ
                            <lb/>συγχωρήσαντος ἐπυνθανόμην τί ἐστι γλῶττα, καὶ μετ’ ὀλίγον <lb/>τις
                            ἀποκρίνεται, ὄργανον ζώου γευστικόν. ἕτερος δὲ <lb/>διαλεκτικὸν εἶπε.
                            καί τις τρίτος γευστικόν θ’ ἅμα καὶ διαλεκτικόν. <lb/>κᾀγὼ πρὸς αὐτοὺς
                            ἀποβλέψας, καὶ ἡ τοῦ ὑποδήματος, <lb/>ἔφην, καὶ ἡ τοῦ αὐλοῦ γλῶττα
                            ὄργανόν ἐστι ζώου <lb/>γευστικὸν ἢ διαλεκτικόν; ὡς δὲ διεσιώπησαν ἐπὶ
                            τούτῳ, <lb/>καὶ ὁ σκυθρωπὸς γέρων πολὺ δή τι σκυθρωπότερος ἐγεγόνει,
                            <lb/>πάλιν αὐτὸν παρεκάλουν ἓν ἔτι παραπλήσιον ἐρέσθαι. ὁ δὲ <lb/>πάνυ
                            μὲν σεμνῶς καὶ μόγις, ὑπέσχετο δ’ ὅμως. κᾀγὼ φοβηθεὶς <lb/>μὴ μεταγνῷ
                            βραδύναντος, σπουδῇ προὔβαλον, τί ποτ’ <lb/>ἐστὶ κύων; ἀποκρινομένου δέ
                            τινος ἐκ τῶν παρόντων, ζῶον <lb/>τετράπουν ὑλακτικὸν, καὶ ὁ θαλάττιος,
                            ἔφην, κύων, ζῶόν <lb/>ἐστι τετράπουν ὑλακτικὸν, καὶ τὸ κατ’ οὐρανὸν
                            ἄστρον, καὶ <lb/>τὸ κατὰ πρόσωπον πάθος; ἐπὶ τούτοις ὁ μὲν γέρων ὥσπερ
                            <lb/>ὄνος ἔσειεν ἤδη τὰ ὦτα. καὶ τοῖς ἄλλοις δὲ τοῖς παροῦσιν
                            <lb/>ἐδοκοῦμέν τι λέγειν καὶ πάντες ἠξίουν, ὧν περ ἕνεκα ταῦτα
                            <lb/>ἐπηρώτητο, περαίνειν, ἐπειδὴ καὶ καταρχὰς εὐθὺς ὑπεσχόμην <pb n="574"/> παραδείγματος ἕνεκα τῶν ἑξῆς ποιήσασθαι τὴν ἐρώτησιν.
                            <lb/>ὡς δὲ σιωπῶντας αὐτοὺς καὶ ποθοῦντας ἀκούειν ἔσχον, οἶμαι
                            <lb/>νοεῖν ὑμᾶς, ἔφην, ἤδη, πηλίκον ἐστὶν ἁμάρτημα, πρὶν
                            <lb/>διαστείλασθαι τὴν ὁμωνυμίαν, ἐπιχειρεῖν ὁρίζεσθαι· <milestone unit="ed2page" n="42"/>οὐ <lb/>γὰρ δὴ τῶν ὀνομάτων, ἀλλὰ τῶν
                            πραγμάτων οἱ ὅροι εἰσίν. <lb/>ὅταν οὖν ὑφ’ ἑνὸς ὀνόματος πολλὰ δηλοῦται
                            πράγματα, τοσούτους <lb/>ἀνάγκη τοὺς ὅρους ὑπάρχειν, ὅσα περ καὶ τὰ
                            πράγματα. <lb/>φέρε γὰρ ἐπὶ τῆς γλώττης ὄνομα μὲν ἓν, τρία δ’ ἐξ
                            <lb/>αὐτοῦ δηλοῦται, καὶ καθ’ ἕκαστον αὐτῶν ἴδιός ἐστιν ὁρισμός.
                            <lb/>αὖθις δ’ εἰ τύχοι, δύο μὲν ὀνόματα, καὶ πολλάκις γε τρία <lb/>καθ’
                            ἑνὸς πράγματος, ὡς ἐπὶ τοῦ ξίφος τε καὶ ἄορ καὶ <lb/>φάσγανον· ὁ δ’ ὅρος
                            εἷς, οὐ τρεῖς, ὥσπερ τὰ ὀνόματα. <lb/>ἴσον γὰρ ἀεὶ τὸ πλῆθος τῶν ὅρων τῷ
                            πλήθει τῶν πραγμάτων <lb/>ἐστίν. ὥστ’ οὐδ’ ὅταν ἓν πρᾶγμα πολλοῖς
                            ὀνόμασιν ᾖ <lb/>κεκλημένον, ὅρους ἀξιώσεις λέγεσθαι πολλοὺς, οὔθ’ ὅταν
                            ἓν <lb/>μὲν ὄνομα, πολλὰ δὲ τὰ δηλούμενα, τὸν ὅρον ἀξιώσεις ἕνα <lb/>σοι
                            ῥηθῆναι. μετρήσεις γὰρ ἀεὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὅρων τῷ <lb/>πλήθει τῶν
                            πραγμάτων. εἰ μὲν δὴ τὸ, πλῆρες, ὄνομα, καθ’ <pb n="575"/> ἑνὸς
                            ὑποκειμένου λέγεται πράγματος, ἐνδέχεται προτεθέντος <lb/>αὐτοῦ λέγειν
                            ἤδη τὸν ὅρον. εἰ δ’ οἱ περὶ τὸν Ἀρχιγένη μάλιστα <lb/>δὴ πάντων οὐκ
                            εἴασαν ἓν ἐκ τοῦ πλήρους ὄνομα δηλοῦσθαι, <lb/>τάξαντές τε πολυειδῶς τὸν
                            τόπον καὶ πλῆθος <lb/>ἐπεισκυκλήσαντες σημαινομένων, οὐχ ἡμῖν ἐγκαλεῖν
                            χρὴ μὴ <lb/>τολμῶσιν ὁρίζεσθαι, τοῖς δ’ ἀπαρξαμένοις, εἴπερ ἄρα, τῆς
                            <lb/>τοιαύτης ταραχῆς. εὑρίσκω γὰρ τοὺς νεωτέρους ἰατροὺς, <lb/>τοὺς
                            μὲν, ὅταν ὁ τῆς ἀρτηρίας χιτὼν ὅπως ἔχει συστάσεως μηνῦσαι
                            <lb/>θελήσωσι, τῷ τε τοῦ πλήρους ὀνόματι καὶ τῷ τοῦ <lb/>κενοῦ κατὰ
                            τοῦτο χρωμένους, τοὺς δ’ ὅταν τὴν ἐν τῇ κοιλότητι <lb/>περιεχομένην
                            οὐσίαν. καὶ ταύτης οἱ μὲν τὸ ποσὸν διὰ <lb/>τῶν ὀνομάτων δηλοῦσθαι
                            νομίζουσιν, οἱ δὲ τὸ ποιὸν, οἱ δ’ <lb/>ἀμφότερα. Ἀρχιγένει δ’, ὡς
                            ἔοικεν, οὐκ ἀρκεῖ μόνον ταῦτα, <lb/>προσεπεισάγει δ’ ἡμῖν καὶ τὸ τῆς τοῦ
                            πνεύματος δυνάμεως <lb/>σημαινόμενον. οὔκουν οὐδ’ ὅρον ἕνα δυνατὸν
                            ποιήσασθαι <lb/>πλήρους σφυγμοῦ, ἀλλὰ τοῦ μὲν τὸ ποσὸν, ἢ τὸ ποιὸν, ἢ
                            <lb/>τὰ ἀμφότερα τῆς ἐγκεχυμένης οὐσίας δηλοῦντος, ἑτέρους ὁρισμοὺς
                            <lb/>ποιητέον, τοῦ δὲ τὴν δύναμιν τοῦ πνεύματος ἑτέρους, <lb/>τοῦ δὲ τὸ
                            ποιὸν τοῦ χιτῶνος ἄλλους. ταῦτ’ εἰπὼν ἐγὼ ﻿<pb n="576"/> μὲν ἐσιώπων·
                            ἤνυστο γάρ μοι τὸ προτεθέν· οἱ δ’ ἠξίουν <lb/>διελθεῖν αὖθις τὸν λόγον,
                            ἐπειδὴ ἅπαξ ὑπηρξάμην. ἐκείνοις <lb/>μὲν οὖν δεομένοις ἐχαρισάμην. ἐν δὲ
                            τῷ παρόντι πάντα <lb/>μὲν οὐ προσήκει λέγειν ἐκεῖνα, μέλλοντά γε τὸ
                            πλεῖστον αὐτῶν <lb/>καὶ τὸ χρησιμώτατον ἐν τοῖς περὶ τῆς τῶν σφυγμῶν
                            διαγνώσεως <lb/>ἐρεῖν. </p></div></div></div></body></text></TEI>