<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:py="http://codespeak.net/lxml/objectify/pytype" py:pytype="TREE"><text><body><div type="edition" xml:lang="grc" n="urn:cts:greekLit:tlg0057.tlg050.1st1K-grc1"><div type="textpart" subtype="chapter" n="3"><p><milestone unit="ed2page" n="326"/>Δύο γὰρ ἐννοίας τε καὶ σχέσεις ὑπεθέμεθα
                        <lb/>τοῦ πλήθους, τὴν μὲν ὡς πρὸς ἰσχὺν καὶ δύναμιν <lb/>τοῦ βαστάζοντος
                        αὐτὸ, τὴν δὲ ὡς πρὸς τὴν ὑποδεχομένην <lb/>χώραν. καὶ ὑποθέμενοι δὲ ταῦτα,
                        ὁπόσαι τέ εἰσιν ἅπασαι <lb/>τοῦ ζώου δυνάμεις, ὅπως τε τὸ καθ’ ἑκάστην αὐτῶν
                        πλῆθος <lb/>ἢ γνωριοῦμεν, ἢ θεραπεύσομεν, ἐπισκεψώμεθα· πρὸς τούτοις <lb/>δ’
                        ἔτι πόσα τὰ σύμπαντά ἐστιν εἴδη τῶν ὑγρῶν αὐτῶν, <lb/>ἤτοι τῶν βαρυνόντων
                        τὴν δύναμιν, ἢ μὴ στεγόντων ἐν τοῖς <lb/>ἀγγείοις. ἐν τούτοις γὰρ εἶναι χρὴ
                        φιλόπονόν τε καὶ μέγαν <lb/>τὸν ἰατρὸν, οὐκ ἐν τῷ καταφρονεῖν τῶν ἐναργῶν, ἃ
                        πάσης <lb/>ἀποδείξεώς εἰσιν ἀρχαί. ἀλλ’ οὐδὲν ἴσως θαυμαστὸν ἀγνοεῖσθαι
                        <lb/>καὶ αὐτὸ τοῦτο τοῖς μηδὲν ὑπὲρ ἀποδείξεως ἐξητακόσι, <lb/>μήτε εὑροῦσι,
                        μήτε μαθοῦσι, μήτε ἀσκήσασιν. οὕτω γοῦν <lb/>εὐήθεις εἰσὶν, ὥστε καὶ νῦν
                        ὁμιλῶν τις τοῖσδε τοῖς γράμμασιν <lb/>ἐλπίζει πρῶτον μὲν ἀποδεῖξαί με κατὰ
                        τόνδε τὸν λόγον <lb/>ἃ χρὴ πάντως ἐπίστασθαι τὸν μέλλοντά τι περὶ πλήθους
                            ﻿<pb n="523"/> ἀκριβῶς ἐπισκέψασθαι· δεύτερον δὲ διάγνωσίν τε καὶ
                        θεραπείαν <lb/>ἑκάστου πλήθους εὑρεῖν· μὴ γινώσκων, ὡς εἴπερ οὕτω
                        <lb/>μεγάλα πράγματα δι’ ἑνὸς γράμματος ἀποδείκνυσθαι φύσεως <lb/>εἶχεν, οὐκ
                        ἂν ἦν ἡ τέχνη μακρά. ἐγὼ δὲ, ὅτι μὲν ἑτέρα τίς <lb/>ἐστιν ἡ κατὰ τὰς
                        ἀρτηρίας δύναμις τῆς κατὰ τὰ νεῦρά τε καὶ <lb/>φλέβας, ἐν τοῖς περὶ τῶν
                        Ἱπποκράτους καὶ Πλάτωνος δογμάτων <lb/>ἀπέδειξα. διὰ δὲ τῆς αὐτῆς
                        πραγματείας ἐδίδαξα καὶ ὅτι <lb/>τῆς μὲν τῶν ἀρτηριῶν δυνάμεως οἷον πηγή τίς
                        ἐστιν ἡ καρδία, <lb/>τῆς δὲ τῶν νεύρων ὁ ἐγκέφαλος, τῆς δὲ τῶν φλεβῶν τὸ
                        ἧπαρ. <lb/>ἐν δὲ τῷ περὶ τῶν καθ’ Ἱπποκράτην στοιχείων ἀπέδειξα, τὴν
                        <lb/>ὑποβεβλημένην οὐσίαν γενέσει καὶ φθορᾷ δι’ ὅλης αὐτῆς ἀλλοιοῦσθαι,
                        <lb/>κατὰ τὰς τέτταρας ποιότητας, ὑγρότητα καὶ ξηρότητα, <lb/>θερμότητά τε
                        καὶ ψυχρότητα, καὶ εἶναι τὴν ἑκάστου <lb/>τῶν σωμάτων ἴδιον οὐσίαν ἐν τῇ
                        ποιᾷ τούτων κράσει, καὶ <lb/>διὰ τοῦτο καὶ τῶν διοικουσῶν αὐτὰ δυνάμεων ἡ
                        τῆς κράσεως <lb/>ἰδιότης ἐστὶν οὐσία. δέδεικται δέ μοι καὶ ἐν τῷ περὶ
                        φυσεκῶν <lb/>δυνάμεων, ἰδίᾳ δὲ διά τινος ἑτέρας πραγματείας. εἴρηται <lb/>δὲ
                        καὶ διαγνωστικὰ σημεῖα πολλάκις ἐν πολλαῖς ἤδη <pb n="524"/> πραγματείαις,
                        ἑκατέρου τε τοῦ κατὰ τὸ πλῆθος γένους, ἑκάστου <lb/>δὲ τῶν καθ’ ἑκάτερον
                        ἰδίᾳ. ἑκατέρου μὲν οὖν λέγω, τοῦ <lb/>τε πρὸς τὴν δύναμιν καὶ τοῦ κατὰ τὸ
                        ἔγχυμα· καλοῦσι γὰρ <lb/>οὕτω τὸ ἕτερον γένος τοῦ πλήθους, ὃ τῇ περιεχούσῃ
                        χώρᾳ <lb/>μετρεῖται, συνιστάμενον οὐκ ἐν τοῖς ζώοις μόνον, ἀλλὰ καὶ <lb/>ἐν
                        τοῖς ἀψύχοις οὐδὲν ἧττον, ὑφάσμασί τε καὶ πλοκάμοις, <lb/>καὶ δέρμασι, καὶ
                        ἀγγείοις κεραμέοις τε καὶ χαλκέοις καὶ σιδηροῖς, <lb/>ὅσα τ’ ἐκ χαλκοῦ καὶ
                        ἀργύρου καὶ κασσιτέρου γίγνεται. <lb/>καὶ γὰρ καὶ ταῦτα ῥήγνυται,
                        κατακλεισθείσης ἐν αὐτοῖς <lb/>πνευματώδους οὐσίας πολλῆς, εἰ μὴ ἄρα τις
                        ἐθέλοι καὶ τὸ <lb/>τοιοῦτον πλῆθος ὡς πρὸς τὴν συνεκτικὴν συνίστασθαι
                        δύναμιν, <lb/>ἐπιλαθόμενος ἧς κατ’ ἀρχὰς ἐννοίας ἐμνημονεύσαμεν ἐπὶ <lb/>τῷ
                        τῆς δυνάμεως ὀνόματι, φάσκοντες αὐτὴν αἰτίαν εἶναι δραστικὴν, <lb/>ὡς οὐδὲν
                        διαφέρον εἰπεῖν ἤτοι δραστικὴν, ἢ ποιητικήν. <lb/>οὐδ’ εἴ τις οὐσίαν ἐθέλοι
                        λέγειν οὐκ αἰτίαν εἶναι <lb/>ποιητικὴν τὴν δύναμιν, ἀντιλέγομεν, ἀλλ’
                            <milestone unit="ed2page" n="327"/>ἐκεῖνο μόνον <lb/>ἐν τῷ λόγῳ
                        φυλάττεσθαι βουλόμεθα τὸ δραστικήν τε καὶ <lb/>ποιητικὴν λέγεσθαι, μὴ
                        παθητικήν τε καὶ ὑλικὴν ἤτοι γε <pb n="525"/> αἰτίαν ἢ οὐσίαν εἶναι τὴν
                        δύναμιν. εἰ γὰρ δὴ τοῦτό γε φυλάττοιτο, <lb/>πρόδηλον, ὡς ἐνεργείας τινὸς ἡ
                        δύναμις αἰτία γενήσεται· <lb/>τὴν δ’ ἐνέργειαν ἀνάγκη δήπου καὶ αὐτὴν
                            <milestone unit="ed1page" n="344"/>εἶναι <lb/>κίνησιν ἐκ τοῦ ποιοῦντος
                        εἰς τὸ πάσχον, ὥσπέρ γε καὶ τὸ πάθος <lb/>τὴν ἐν τῷ πάσχοντι κίνησιν ἐκ τοῦ
                        ποιοῦντος· (εἰς τὸ <lb/>πάσχον) ὥσθ’ ἣ γε νόησις ἐν τῷ πρὸς τὶ τῆς δυνάμεως,
                        ἣ θ’ <lb/>ὕπαρξις ἐν τῇ πρὸς ἕτερον σχέσει. ποιεῖν δ’ εἰς ἑαυτὸ λέγειν
                        <lb/>ὁτιοῦν, ἢ ἐνεργεῖν εἰς ἑαυτὸ, παρὰ τὴν ἔννοιάν ἐστιν· οὕτως <lb/>οὖν
                        καὶ συνέχειν ἑαυτό. καὶ γὰρ οἱ μάλιστα εἰσηγησάμενοι <lb/>τὴν συνεκτικὴν
                        δύναμιν, ὡς οἱ Στωϊκοὶ, τὸ μὲν συνέχον <lb/>ἕτερον ποιοῦσι, τὸ συνεχόμενον
                        δὲ ἄλλο· τὴν μὲν γὰρ πνευματικὴν <lb/>οὐσίαν τὸ συνέχον, τὴν δὲ ὑλικὴν τὸ
                        συνεχόμενον, <lb/>ὅθεν ἀέρα μὲν καὶ πῦρ συνέχειν φασὶ, γῆν δὲ καὶ ὕδωρ
                        συνέχεσθαι. <lb/>καίτοι γε ἔνιοι τῶν νῦν Ἡροφιλείους ἑαυτοὺς ὀνομαζόντων,
                        <lb/>οὐδ’ ὄναρ ἀκηκοότες ταῦτα, τολμηρῶς ἀποφαίνονται <lb/>(τε) περὶ τῆς
                        συνεκτικῆς δυνάμεως· εἰ μὲν ἀὴρ, ἢ πῦρ, <lb/>ἢ τὸ συναμφότερόν ἐστι τὸ
                        συνέχον τοὺς λίθους τε καὶ τὰ <lb/>ξύλα, καὶ τἄλλα ὅσα τοιαῦτα, μὴ γινώσκειν
                        ὁμολογοῦντες· <pb n="526"/> ἀποφαινόμενοι δὲ ἁπλῶς, ὅτι δύναμίς τίς ἐστιν ἡ
                        συνέχουσα <lb/>τὰ τοιαῦτα πάντα, διαλυθῆναι γὰρ ἂν καὶ διαῤῥυῆναι, μηδενὸς
                        <lb/>αὐτὰ συνάγοντός τε καὶ σφίγγοντος· εἶτ’ ἐρωτηθέντες εἰ <lb/>καὶ τοιούτῳ
                        τινὶ τολμῶσιν ἀξιώματι χρήσασθαι κατὰ τὸν λόγον, <lb/>ὡς ἅπαντα τὰ ὄντα
                        δεῖται τοῦ συνέχοντος, ἢ μὴ, παραχρῆμα <lb/>μὲν ἑτοίμως ἀποφαίνονταί τε καὶ
                        καταφάσκουσι τὴν <lb/>ἐρώτησιν· ἀπαχθέντες δ’ ἐντεῦθεν ἐπ’ ἄτοπον,
                        ἀνατίθενται <lb/>εἰς τὰ εἰρημένα, καὶ ἀγανακτοῦσι τοῖς ἐρωτῶσιν ὡς
                        περιέργοις <lb/>τε καὶ σοφισταῖς. ἤσκηται γὰρ εἴ πέρ τι ἄλλο καὶ τοῦτο τοῖς
                        <lb/>νῦν ἰατροῖς, ἀποφαίνεσθαι μὲν ὑπὲρ τῶν μεγίστων δογμάτων <lb/>ἑτοίμως,
                        ἐξελεγχομένοις δὲ ἄχθεσθαί τε καὶ τοὺς ἐλέγχοντας <lb/>ἀποκαλεῖν σοφιστάς.
                        ὅπως τοίνυν ἀναγκαῖόν ἐστιν εἰς ἄτοπόν <lb/>τι λόγον ἀχθῆναι, θεμένων ἡμῶν
                        ἅπαν τὸ ὂν δεῖσθαι <lb/>συνεκτικῆς αἰτίας, ἤδη σοι δίειμι τὴν συνεκτικὴν
                        αἰτίαν, ἥτις <lb/>ποτ’ ἐστὶν, οὐ γὰρ ὁμολογοῦσιν αὐτὴν οἱ Ἡροφίλειοι
                        γιγνώσκειν, <lb/>ἆρά γε ἐκ τῶν ὄντων τὶ καὶ αὐτοὶ ὑπολαμβάνουσιν ἢ <lb/>τῶν
                        οὐκ ὄντων; εἰ μὲν γὰρ τῶν οὐκ ὄντων τὶ, θαυμάζω τὴν <pb n="527"/> σοφίαν τῶν
                        ἀνδρῶν, εἰ καὶ τῶν ὄντων ἕκαστον δεῖσθαί φασι <lb/>τῶν οὐκ ὄντων τινός· εἰ
                        δὲ τῶν ὄντων τίθενται τὴν συνεκτικὴν <lb/>αἰτίαν, ἀναμνησθήτωσαν, ὡς ἅπαν τὸ
                        ὂν ἔφασαν αἰτίας δεῖσθαι <lb/>συνεκτικῆς εἰς τὸ εἶναι. συμβήσεται γὰρ οὕτως
                        καὶ αὐτὴν <lb/>τὴν αἰτίαν αἰτίας ἑτέρας, ἵνα ὑπάρχῃ, δεηθῆναι, κᾀκείνην
                        <lb/>αὖθις ἄλλης, καὶ τοῦτο εἰς ἄπειρον. εἰ δὲ τῶν ὄντων <lb/>τὰ μὲν ἑτέρου
                        τινὸς αἰτίου δεῖσθαι πρὸς τὸ εἶναι, τὰ δὲ ἐξ <lb/>αὐτῶν ἔχειν τὸ εἶναι
                        φήσουσι, πρῶτον μὲν ἴστωσαν οὐκέτι <lb/>διαφυλάττοντες τὸ ἐξ ἀρχῆς ἀξίωμα, ὃ
                        παντὸς μᾶλλον ἀληθὲς <lb/>ἔλεγον, ὡς ἅπαν τὸ ὂν αἰτίας δεῖται συνεκτικῆς εἰς
                        τὸ εἶναι· <lb/>δεύτερον δὲ, μακροτάτου χρῄζοντες λόγου, διὰ τί τὰ μὲν
                        δεῖται, <lb/>τὰ δὲ οὐ δεῖται, ἢ καὶ ὁποῖα ἐκ τούτων ἐστὶν αὐτῶν ἑκάτερα.
                        <lb/>οὐδὲ γὰρ οὐδ’ οἱ πολλοὶ τῶν Ἡροφιλείων, οὐδ’ οἱ νεώτεροι <lb/>Στωϊκοὶ
                        λέγουσί τινα ἀπόδειξιν τοῦ τὸ μὲν πνεῦμα καὶ τὸ <lb/>πῦρ συνέχειν ἑαυτό τε
                        καὶ τὰ ἄλλα, τὸ δὲ ὕδωρ καὶ τὴν <lb/>
                        <milestone unit="ed2page" n="328"/>γῆν ἑτέρου δεῖσθαι τοῦ συνέξοντος. ὅσον
                        μὲν γὰρ <lb/>ἐπὶ τῇ προχείρῳ φαντασίᾳ, τὸ μὲν σκληρὸν καὶ ἀντίτυπον <lb/>καὶ
                        πυκνὸν ἑαυτὸ συνέχειν λέγοιτο, τὸ δ’ ἀραιόν τε ﻿<pb n="528"/> καὶ μαλακὸν
                        καὶ ὑπεῖκον ἑτέρου δεῖσθαι τοῦ συνέξοντος. <lb/>οὐ μόνον δὲ οὐδεμίαν
                        ἀπόδειξιν εἰπόντες οἱ ἄνδρες ἀξιοῦσι <lb/>πιστεύεσθαι τὴν ὑπόθεσιν αὐτῶν,
                        ἀλλὰ καὶ πρὸς ἑαυτὴν <lb/>ὑποτιθέμενοι μαχομένην οὐκ ἔτι αἰσθάνονται. τὰ γὰρ
                        ἁπάντων <lb/>λεπτομερέστερα καὶ μαλακώτερα καὶ εἰκτικώτερα, τὸ πῦρ <lb/>καὶ
                        ἀέρα, ταῦτ’ αἴτια τῇ γῇ τῆς σκληρότητός τε καὶ ἀντιτυπίας <lb/>εἶναί φασιν,
                        ὡς ἐνδεχόμενον ἕτερον ἑτέρῳ τινὶ μεταδοῦναι <lb/>δυνάμεως, ἢ φύσεως, ἢ
                        ἐνεργείας, ἢ ποιότητος, ἧς οὐ <lb/>μετείληφεν αὐτό. καὶ γὰρ αὖ καὶ φαίνεται
                        σαφῶς οὐ μόνον <lb/>οὐδὲν ὑπὸ τοῦ πυρὸς συνεχόμενον, ἀλλὰ καὶ διαλυόμενα
                        <lb/>πάντα. πρὸς μὲν δὴ τὴν τῶν Στωϊκῶν ὑπόθεσιν ἑτέρωθι <lb/>λέλεκται διὰ
                        πλειόνων· ἐπὶ δὲ τοὺς Ἡροφιλείους ἐπάνειμι, <lb/>καὶ πρὸς τούτους ἀρκέσει
                        μοι κατά γε τὸ παρὸν εἰπεῖν, ὡς <lb/>προστάτης αὐτῶν ἐναντιώτατα πέπονθεν,
                        ἀπορῶν μὲν ἐν <lb/>παμπόλλοις ἀποδείξεις προχείρους ἔχουσιν, ἀποφαινόμενος
                        <lb/>δὲ ἐν ἄλλοις, ὧν αἵ τ’ ἀποδείξεις ἀδύνατοι ἥ θ’ ὑπόθεσις <lb/>ψευδής.
                    </p></div></div></body></text></TEI>