νόμος δὲ ἀψευδὴς ὁ ὀρθὸς λόγος, οὐχ ὑπὸ τοῦ δεῖνος ἢ τοῦ δεῖνος, θνητοῦ φθαρτός, ἐν
χαρτιδίοις ἢ στήλαις, ἄψυχος ἀψύχοις, ἀλλ’ ὑπ’ ἀθανάτου φύσεως ἄφθαρτος
ἐν ἀθανάτῳ διανοίᾳ τυπωθείς. διὸ καὶ θαυμάσαι ἄν τις τῆς ἀμβλυωπίας τοὺς τρανὰς οὕτω πραγμάτων ἰδιότητας μὴ συνορῶντας, οἳ
 μεγίστοις μὲν δήμοις Ἀθήναις καὶ Λακεδαίμονι πρὸς ἐλευθερίαν
 1 δὲ M τῶν ἰουδαίων ὁ νομοθέτης Μ γυμνῆς] γνησίας coni. Mang. 
 2 κατισχημένον MAQT
 3 ἀλλὰ θεὸν M: om. ceteri (Turn.)
 4 θεὸν] θεῶν M
 5 καταλείπῃ HP (v) θεῶν MG: θεὸν ceteri (v) ; τούτων coni. Mang. βασιλεῖ καὶ θεῷ] βασιλέα καὶ θεὸν coni. Mang. ἆρ᾿ MFA: ἆρα ceteri (v) προνομίας] προνοίας AQT
 6 ὃς] ὅπερ Q
 7 καθ’ ἑαυτὸν G φίλον HP 
 8 ὑπέρμαχος] ὕπαρχος F
 9 θεὸς om. AQT τὰ MF2: om. ceteri (Turn.) ἑτέρους A ἀφορῶν P
 10 καὶ τυραννούμεναι om. AQT
 11 τοὺς] τὰς F
 13 ἐλεύθεροι MGT οὕτως MF: οὕτω ceteri (v) ὀργὴ M: ἂν ὀργὴ ceteri (v) 13.
 14 ἢ ἐπιθυμία M: καὶ ἐπιθυμία ceteri (Turn.) 
 14 ἐπίβουλος] ἐπιβουλῆς F, ἐπιβουλὰς H1P, ἐπὶ βουλὰς G δυναστεύει M: δυναστεύσει AQT, δυναστεύσῃ FGHP (Turn.) πάντων M
 15 δέ post νόμος om. M 
 16 ὁ om. Ρ1, ss. Ρ2 alterum τοῦ om. F φθαρτός] γραπτός F 
 17 ὑπὸ M
 19 οὕτω] εἶναι M
 20 ἀθήναις καὶ λακεδαίμονι MGPAQT: ἀθήναις καὶ Λακεδαίμοσι F, ἀθήναις καὶ Λακεδαιμόνιοι Η (sed οι add. Η2), ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων L (v) ἐλευθερίαν] εὐδαιμονίαν mg P 3 Exod. 7,
 1 ἰδοὺ δέδωκά σε θεόν Φαραώ.
 15 sqq. Ambros. Epist. 37,
 32 illi autem liberi sunt, qui legibus vivunt. lex autem vera sermo rectus, lex vera non insculpta tabulis nec aere incisa, sed impressa mentibus atque infixa sensibus. cf. de migr. Abrah. § 130. de Josepho § 29. de praem. et poen. § 55. Stob. Ecl. II 7,
 11 d. Cic. de leg. I 6, 18. 

 
αὐταρκεστάτους εἶναί φασι τοὺς Σόλωνος καὶ Λυκούργου νόμους κρατοῦντάς τε καὶ
ἄρχοντας, πειθαρχούντων αὐτοῖς τῶν πολιτευομένων, σοφοῖς δὲ ἀνδράσι τὸν
ὀρθὸν λόγον, ὃς καὶ τοῖς ἄλλοις ἐστὶ πηγὴ νόμοις, οὐχ ἱκανὸν εἶναι πρὸς
μετουσίαν ἐλευθερίας ὑπακούουσι πάντων, ἅττ’ ἂν ἢ προστάττῃ ἢ ἀπαγορεύῃ.
 πρὸς τοίνυν τοῖς εἰρημένοις ἐναργεστάτη πίστις ἐλευθερίας ἰσηγορία, 
ἣν οἱ σπουδαῖοι πάντες ἄγουσι πρὸς ἀλλήλους. ὅθεν καὶ τὰ τρίμετρα
φιλοσόφως ἐκεῖνά φασιν εἰρῆσθαι·
 „οὐ γὰρ μετεῖναι τῶν νόμων δούλοις ἔφυ.“ 
καὶ πάλιν·
 „δοῦλος πέφυκας, οὐ μέτεστί σοι λόγου.“ 
 καθάπερ οὖν ὁ μουσικὸς νόμος ἅπασι τοῖς ἐπιτετηδευκόσι μουσικὴν
ἰσηγορίας τῆς ἐν τῇ τέχνῃ μεταδίδωσι καὶ ὁ γραμματικὸς ἢ ὁ γεωμετρικὸς
γραμματικοῖς ἢ γεωμέτραις, οὕτω καὶ ὁ ἐν τῷ βίῳ νόμος τοῖς ἐμπείροις
 τῶν βιωτικῶν. οἱ δὲ σπουδαῖοι πάντες ἔμπειροι τῶν κατὰ τὸν βίον
πραγμάτων εἰσίν, ὁπότε καὶ τῶν ἐν ἁπάσῃ τῇ φύσει· καὶ εἰσί τινες αὐτῶν 
ἐλεύθεροι, ὥστε καὶ ὅσοι τούτοις ἰσηγορίας μετέχουσιν. οὐδεὶς ἄρα τῶν