ταχέως οὖν αὐτὸ ἀναζήτησον, ὦ ψυχή, καθάπερ ὁ ἀσκητὴς Ἰακώβ, ὃς πυνθανομένου τοῦ πατρὸς „τί τοῦτο ὃ ταχὺ εὗρες, ὦ τέκνον;“ δογματικῶς ἀποκρίνεται „ὃ παρέδωκε κύριος ὁ θεὸς ἐναντίον ἐμοῦ“ (Gen. 27, 20)· πολλῶν γὰρ ἔμπειρος πραγμάτων γεγονὼς ἠπίστατο, ὅτι ἃ μὲν ἂν διδῷ γένεσις ψυχῇ χρόνῳ μακρῷ βεβαιοῦται, ὥσπερ οἱ τὰς τέχνας καὶ τὰ τῶν τεχνῶν παραγγέλματα τοῖς μανθάνουσι παραδιδόντες· οὐ γὰρ εὐθὺς ὥσπερ οἱ προχέοντες εἰς ἄγγος ἰσχύουσιν ἀποπληρῶσαι τὴν τῶν εἰσαγομένων διάνοιαν· ἐπειδὰν δὲ ἡ πηγὴ τῆς σοφίας, ὁ θεός, παραδιδῷ τὰς ἐπιστήμας τῷ θνητῷ γένει, παραδίδωσιν ἀχρόνως· οἱ δ’ ἅτε τοῦ μόνου σοφοῦ μαθηταὶ γεγονότες εὐφυεῖς ταχέως τὰς εὑρέσεις

ὧν ἐζήτησαν ἔλαβον. πρώτη δὲ τῶν εἰσαγομένων ἀρετὴ τὸ διδάσκαλον ὡς ἔνεστι τέλειον ἀτελεῖς μιμεῖσθαι γλίχεσθαι. ὁ δὲ διδάσκαλος φθάνει καὶ τὸν χρόνον οὐδ’ ὅτε τὸ πᾶν ἐγέννα συνεργήσαντα, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς γινομένῳ τῷ κόσμῳ συνυφίστατο· ὁ γὰρ θεὸς λέγων 1 παιδείας coni. Mang. ἔχοντες Pap τῷ om. HP πάντων πραγμάτων transp. DF ἀπταίστων Pap διόρθωσιν F 3 ἐντραγεῖν coni. Wendl. 3. 4 θύσις (sic) γὰρ ἐστιν οὐ θνητὴ ἔπι του ἀγενήτου καὶ ἀφθάρτου Pap, διάβασις γάρ ἐστιν οὐ θνητή, ἐπεὶ τοῦ ἀγενήτου καὶ ἀφθάρτου UFL2, διάβασις ἐν ἄλλω· διάβασις γάρ ἐστιν οὐ θνητὴ ἐπὶ τοῦ ἀγεννήτου· καὶ γὰρ ἐπὶ θεὸν τοῦ γεννητοῦ καὶ φθαρτοῦ Α: διάβασις γὰρ ἐπὶ θεὸν τοῦ γεννητοῦ καὶ φθαρτοῦ ceteri 4 τὸ Πάσχα] τὸ πάσχειν G, τὸ om. UF 5 ἐστιν Pap 6 αὐτὸν UF καθάπερ καὶ UFL2 7 πυνθανομενου Pap: πυθομένου codd. 8 παρέδωκεν Pap ὁ θεός σου UF ἐμοῦ Pap UF: μου ceteri 10 ἁ om. Α 11 παραδιδόντες χρόνου ·πολλοῦ δέονται fort. γὰρ deleto scribendum παραδιδόντες οὑκ εὐθὺς 12 προχέοντες] προερῶντες UF1, προεκροῶντες F2 ἄγχος U 13 τῶν om. F 14 οἱ δὲ UF 15 ἅτε om. UF μαθηταὶ γεγονότες UF: γεγονότες μαθηταὶ ceteri εὐφυεῖς] εὐθεῖς P, εὐθὺς Η εὑρήσεις PF 16 τὸ] τὸν MAGP 17 ὡς ἔνεστι om. Η τέλειον om. Α ἀτελεῖς Pap UF: καὶ τελείως ceteri 18 ὃς ante οὐδ’ add. H2 συνειργάσατο H2 19 καὶ om. G αὐτὸς] ὁ χρόνος δηλονότι αὐτὸς U (Mang.) συνυφίσταται UFL2 6 sqq. ibicl. § 32 Cito ergo hoc quaere, anima, ut cito etiam audias, sicut audivit et lacob: Quid est hoc quod tam cito invenisti, fili? et ilie secundum dogma respondit: Quod tradidit Dominus Deus tuus in manus meas. 19 sqq. ibid. . . . cilo dat Dcus, quia dixit et facta sunt, mandavit et creata sunt. ἅμα ἐποίει, μηδὲν μεταξὺ ἀμφοῖν τιθείς· εἰ δὲ χρὴ δόγμα κινεῖν ἀληθέστερον, ὁ λόγος ἔργον ἦν αὐτοῦ. λόγου δὲ ὀξυκινητότερον οὐδὲν καὶ παρὰ τῷ θνητῷ γένει, παραμείβεται γὰρ ἡ ῥύμη τῶν ὀνομάτων καὶ ῥημάτων τὴν ἐπ’ αὐτοῖς φθάνουσα κατάληψιν.

ὥσπερ οὖν τὰ διὰ κρουνῶν ἐκχεόμενα ἀέναα ῥεῖθρα ἄληκτον ἔχει τὴν φοράν, ἐπικαταλαμβάνοντος ἀεὶ τὴν λῆξιν τοῦ ἐπιόντος ῥεύματος, οὕτως ἡ τοῦ λόγου πλήμμυρα, ὅταν ἄρξηται φέρεσθαι, τῶν ἐν ἡμῖν τῷ ὀξυκινητοτάτῳ διανοίᾳ, ὃ καὶ τὰς πτηνὰς παραμείβεται φύσεις, συντρέχει. καθάπερ οὖν ὁ ἀγένητος φθάνει πᾶσαν γένεσιν, οὕτως καὶ ὁ τοῦ ἀγενήτου λόγος παραθεῖ τὸν γενέσεως, κἂν ὀξύτατα ἐπὶ νεφῶν καταφέρηται· διὸ καὶ παρρησιάζεται φάσκων· „ἤδη ὄψει, εἰ ἐπικαταλήψεταί σε ὁ λόγος μου ἢ οὔ“ (Num. 11, 23), ὡς πάντα ἐφθακότος καὶ κατειληφότος τοῦ θείου λόγου.

εἰ δὲ ὁ λόγος ἔφθακε, πολὺ μᾶλλον ὁ λέγων αὐτός, καθάπερ ἐν ἑτέροις μαρτυρεῖ φάσκων· „ὧδε ἐγὼ ἕστηκα ἐκεῖ πρὸ τοῦ σέ“ (Exod. 17, 6)· 1 ποίει Pap ἀμφῶν U 2 ἦν add. Pap UF: om. ceteri δ’ DF ὀξυκινητότερον Pap UF: εὐκινητότερον ceteri 3 περὶ F ἡ ῥύμη UF (Pap?): τῆ ῥύμη ceteri ὀνομάτων] ἐπ’ αὐτῶ G 4 τῶν ῥημάτων A ἐπ’ αὐτοῖς Pap UF: ἐπ’ αὐτοὺς ceteri φθάνουσα MH: φθάνουσαν ceteri 5 εγχεομενα Pap, ἐκχεόμενα UF: ἐκρεόμενα ceteri ἀέναα P: ἀένναα ceteri εριθρα Pap, ῥεῖθρα DF: νάματα ceteri ἄληκτον] ἄδεικτον Pap UF 6 αὑτοῦ add. ante ἀεὶ FL2 ἀεὶ Pap λῆξιν] δεῖξιν Pap UF πλημύρα Pap πλήμμυρα] φορὰ καὶ ῥύμη FL2 7 τῶ Pap M: τῆ ceteri οξυκινητατωι Pap, ὀξυκινητάτω G διανοίας (om. ὃ) Pap ὃ codd. (ὡς F2) ἣ Mang. 8 οὖν] γὰρ HPL1 ἀγέννητος U, γενητὸς γεννητὸς AH 9 πᾶσαν γένεσιν] πάντα τὰ ἐν γενέσει M γένεσιν] νεῦσιν AGHP οὕτως Pap UF: οὕτω ceteri ἀγεννήτου MAHU 10 κἂν Pap UFL2: κω ceteri ὀξύτατος HPL1, ὀξύτητα L2 ἐπινήφων FL2 καταφέρηται Pap UF: καταφέρεται MAGP, παραφέρεται H διὸ Pap UFL2: οἶς ceteri 11 εἰ καταλιψεται Pap, εἰ ἐπικαταλήψεται UF: ἐπεὶ καταλήψεται ceteri ἢ οὔ add. Pap UFL2: om. ceteri 13 δ’ AUF ἔφθακεν Pap U, πέφθακε MA πολὺ Pap UF: πολλῶ ceteri 14 φάσκων Pap UF: λέγων ceteri ὧδε] ὅδε Pap, ὅδε U ἐκεῖ ἕστηκα transp. UF, ἐκεῖ om. Pap verbum enim Dei non, sicut quidam ait, opus est, sed operans . . . praevenit omnia; est enim ante omnia sicut Pater et in omnibus sicut idem Pater, penetrans omnia; validum enim et acutum et omni gladio acutius est ... praeveniens omnium cogitationes, de quo ait Pater Deus: lam videbis., si comprebendit te verbum meum aut non. ubi enim Deus, et verbum est ... et sicut habes in aliis de Deo lectum: Ego steti hic priusquam tu . . . . et cum hic est, etiam alibi est, non mutato loco, sed repleto utique sui praesentia; ubique enim est, qui per omnia et in omnibus, nullum locum immunem sui relinquens; et ubi adest, erat, et ubi erat, adest. et ideo qui novit velox esse verbum Dei, cito petit et cito impetrat. δηλοῖ γὰρ ὅτι πρὸ παντὸς ὑφέστηκε τοῦ γενομένου καὶ ὁ ἐνταῦθα ὢν κἀκεῖ καὶ ἀλλαχόθι καὶ πανταχοῦ πεπληρωκὼς πάντα διὰ πάντων καὶ οὐδὲν ἔρημον ἑαυτοῦ καταλελοιπὼς ὑπάρχει·