ἀμφιδεδίνηται· πολέος δέ οἱ ἄξιος ἔσται.ἦ ῥα, καὶ Αὐτομέδοντι φίλῳ ἐκέλευσεν ἑταίρῳοἰσέμεναι κλισίηθεν· ὃ δʼ ᾤχετο καί οἱ ἔνεικεν,Εὐμήλῳ δʼ ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δὲ δέξατο χαίρων.τοῖσι δὲ καὶ Μενέλαος ἀνίστατο θυμὸν ἀχεύωνἈντιλόχῳ ἄμοτον κεχολωμένος· ἐν δʼ ἄρα κῆρυξχειρὶ σκῆπτρον ἔθηκε, σιωπῆσαί τε κέλευσενἈργείους· ὃ δʼ ἔπειτα μετηύδα ἰσόθεος φώς·Ἀντίλοχε πρόσθεν πεπνυμένε ποῖον ἔρεξας.ᾔσχυνας μὲν ἐμὴν ἀρετήν, βλάψας δέ μοι ἵππουςτοὺς σοὺς πρόσθε βαλών, οἵ τοι πολὺ χείρονες ἦσαν.ἀλλʼ ἄγετʼ Ἀργείων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντεςἐς μέσον ἀμφοτέροισι δικάσσατε, μὴ δʼ ἐπʼ ἀρωγῇ,μή ποτέ τις εἴπῃσιν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων·Ἀντίλοχον ψεύδεσσι βιησάμενος Μενέλαοςοἴχεται ἵππον ἄγων, ὅτι οἱ πολὺ χείρονες ἦσανἵπποι, αὐτὸς δὲ κρείσσων ἀρετῇ τε βίῃ τε.εἰ δʼ ἄγʼ ἐγὼν αὐτὸς δικάσω, καί μʼ οὔ τινά φημιἄλλον ἐπιπλήξειν Δαναῶν· ἰθεῖα γὰρ ἔσται.Ἀντίλοχʼ εἰ δʼ ἄγε δεῦρο διοτρεφές, ἣ θέμις ἐστί,στὰς ἵππων προπάροιθε καὶ ἅρματος, αὐτὰρ ἱμάσθληνχερσὶν ἔχε ῥαδινήν, ᾗ περ τὸ πρόσθεν ἔλαυνες,ἵππων ἁψάμενος γαιήοχον ἐννοσίγαιονὄμνυθι μὴ μὲν ἑκὼν τὸ ἐμὸν δόλῳ ἅρμα πεδῆσαι.τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίλοχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ἄνσχεο νῦν· πολλὸν γὰρ ἔγωγε νεώτερός εἰμισεῖο ἄναξ Μενέλαε, σὺ δὲ πρότερος καὶ ἀρείων.οἶσθʼ οἷαι νέου ἀνδρὸς ὑπερβασίαι τελέθουσι·κραιπνότερος μὲν γάρ τε νόος, λεπτὴ δέ τε μῆτις.τώ τοι ἐπιτλήτω κραδίη· ἵππον δέ τοι αὐτὸςδώσω, τὴν ἀρόμην. εἰ καί νύ κεν οἴκοθεν ἄλλομεῖζον ἐπαιτήσειας, ἄφαρ κέ τοι αὐτίκα δοῦναιβουλοίμην ἢ σοί γε διοτρεφὲς ἤματα πάνταἐκ θυμοῦ πεσέειν καὶ δαίμοσιν εἶναι ἀλιτρός.ἦ ῥα καὶ ἵππον ἄγων μεγαθύμου Νέστορος υἱὸςἐν χείρεσσι τίθει Μενελάου· τοῖο δὲ θυμὸςἰάνθη ὡς εἴ τε περὶ σταχύεσσιν ἐέρσηληΐου ἀλδήσκοντος, ὅτε φρίσσουσιν ἄρουραι·ὣς ἄρα σοὶ Μενέλαε μετὰ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·Ἀντίλοχε νῦν μέν τοι ἐγὼν ὑποείξομαι αὐτὸςχωόμενος, ἐπεὶ οὔ τι παρήορος οὐδʼ ἀεσίφρωνἦσθα πάρος· νῦν αὖτε νόον νίκησε νεοίη.δεύτερον αὖτʼ ἀλέασθαι ἀμείνονας ἠπεροπεύειν.οὐ γάρ κέν με τάχʼ ἄλλος ἀνὴρ παρέπεισεν Ἀχαιῶν.ἀλλὰ σὺ γὰρ δὴ πολλὰ πάθες καὶ πολλὰ μόγησαςσός τε πατὴρ ἀγαθὸς καὶ ἀδελφεὸς εἵνεκʼ ἐμεῖο·τώ τοι λισσομένῳ ἐπιπείσομαι, ἠδὲ καὶ ἵππονδώσω ἐμήν περ ἐοῦσαν, ἵνα γνώωσι καὶ οἵδεὡς ἐμὸς οὔ ποτε θυμὸς ὑπερφίαλος καὶ ἀπηνής.ἦ ῥα, καὶ Ἀντιλόχοιο Νοήμονι δῶκεν ἑταίρῳἵππον ἄγειν· ὃ δʼ ἔπειτα λέβηθʼ ἕλε παμφανόωντα.Μηριόνης δʼ ἀνάειρε δύω χρυσοῖο τάλαντατέτρατος, ὡς ἔλασεν. πέμπτον δʼ ὑπελείπετʼ ἄεθλον,ἀμφίθετος φιάλη· τὴν Νέστορι δῶκεν ἈχιλλεὺςἈργείων ἀνʼ ἀγῶνα φέρων, καὶ ἔειπε παραστάς·τῆ νῦν, καὶ σοὶ τοῦτο γέρον κειμήλιον ἔστωΠατρόκλοιο τάφου μνῆμʼ ἔμμεναι· οὐ γὰρ ἔτʼ αὐτὸνὄψῃ ἐν Ἀργείοισι· δίδωμι δέ τοι τόδʼ ἄεθλοναὔτως· οὐ γὰρ πύξ γε μαχήσεαι, οὐδὲ παλαίσεις,οὐδʼ ἔτʼ ἀκοντιστὺν ἐσδύσεαι, οὐδὲ πόδεσσιθεύσεαι· ἤδη γὰρ χαλεπὸν κατὰ γῆρας ἐπείγει.ὣς εἰπὼν ἐν χερσὶ τίθει· ὃ δʼ ἐδέξατο χαίρων,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα τέκος κατὰ μοῖραν ἔειπες·οὐ γὰρ ἔτʼ ἔμπεδα γυῖα φίλος πόδες, οὐδέ τι χεῖρεςὤμων ἀμφοτέρωθεν ἐπαΐσσονται ἐλαφραί.εἴθʼ ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴηὡς ὁπότε κρείοντʼ Ἀμαρυγκέα θάπτον ἘπειοὶΒουπρασίῳ, παῖδες δʼ ἔθεσαν βασιλῆος ἄεθλα·ἔνθʼ οὔ τίς μοι ὁμοῖος ἀνὴρ γένετʼ, οὔτʼ ἄρʼ Ἐπειῶνοὔτʼ αὐτῶν Πυλίων οὔτʼ Αἰτωλῶν μεγαθύμων.πὺξ μὲν ἐνίκησα Κλυτομήδεα Ἤνοπος υἱόν,Ἀγκαῖον δὲ πάλῃ Πλευρώνιον, ὅς μοι ἀνέστη·Ἴφικλον δὲ πόδεσσι παρέδραμον ἐσθλὸν ἐόντα,δουρὶ δʼ ὑπειρέβαλον Φυλῆά τε καὶ Πολύδωρον.οἴοισίν μʼ ἵπποισι παρήλασαν Ἀκτορίωνεπλήθει πρόσθε βαλόντες ἀγασσάμενοι περὶ νίκης,οὕνεκα δὴ τὰ μέγιστα παρʼ αὐτόθι λείπετʼ ἄεθλα.οἳ δʼ ἄρʼ ἔσαν δίδυμοι· ὃ μὲν ἔμπεδον ἡνιόχευεν,ἔμπεδον ἡνιόχευʼ, ὃ δʼ ἄρα μάστιγι κέλευεν.ὥς ποτʼ ἔον· νῦν αὖτε νεώτεροι ἀντιοώντωνἔργων τοιούτων· ἐμὲ δὲ χρὴ γήραϊ λυγρῷπείθεσθαι, τότε δʼ αὖτε μετέπρεπον ἡρώεσσιν.ἀλλʼ ἴθι καὶ σὸν ἑταῖρον ἀέθλοισι κτερέϊζε.τοῦτο δʼ ἐγὼ πρόφρων δέχομαι, χαίρει δέ μοι ἦτορ,ὥς μευ ἀεὶ μέμνησαι ἐνηέος, οὐδέ σε λήθω,τιμῆς ἧς τέ μʼ ἔοικε τετιμῆσθαι μετʼ Ἀχαιοῖς.σοὶ δὲ θεοὶ τῶνδʼ ἀντὶ χάριν μενοεικέα δοῖεν.ὣς φάτο, Πηλεΐδης δὲ πολὺν καθʼ ὅμιλον Ἀχαιῶνᾤχετʼ, ἐπεὶ πάντʼ αἶνον ἐπέκλυε Νηλεΐδαο.αὐτὰρ ὃ πυγμαχίης ἀλεγεινῆς θῆκεν ἄεθλα·ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κατέδησʼ ἐν ἀγῶνιἑξέτεʼ ἀδμήτην, ἥ τʼ ἀλγίστη δαμάσασθαι·τῷ δʼ ἄρα νικηθέντι τίθει δέπας ἀμφικύπελλον.στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·Ἀτρεΐδη τε καὶ ἄλλοι ἐϋκνήμιδες Ἀχαιοὶἄνδρε δύω περὶ τῶνδε κελεύομεν, ὥ περ ἀρίστω,πὺξ μάλʼ ἀνασχομένω πεπληγέμεν· ᾧ δέ κʼ Ἀπόλλωνδώῃ καμμονίην, γνώωσι δὲ πάντες Ἀχαιοί,ἡμίονον ταλαεργὸν ἄγων κλισίην δὲ νεέσθω·αὐτὰρ ὃ νικηθεὶς δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον.ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ ἀνὴρ ἠΰς τε μέγας τεεἰδὼς πυγμαχίης υἱὸς Πανοπῆος Ἐπειός,ἅψατο δʼ ἡμιόνου ταλαεργοῦ φώνησέν τε·ἆσσον ἴτω ὅς τις δέπας οἴσεται ἀμφικύπελλον·ἡμίονον δʼ οὔ φημί τινʼ ἀξέμεν ἄλλον Ἀχαιῶνπυγμῇ νικήσαντʼ, ἐπεὶ εὔχομαι εἶναι ἄριστος.ἦ οὐχ ἅλις ὅττι μάχης ἐπιδεύομαι; οὐδʼ ἄρα πως ἦνἐν πάντεσσʼ ἔργοισι δαήμονα φῶτα γενέσθαι.ὧδε γὰρ ἐξερέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·ἀντικρὺ χρόα τε ῥήξω σύν τʼ ὀστέʼ ἀράξω.κηδεμόνες δέ οἱ ἐνθάδʼ ἀολλέες αὖθι μενόντων,οἵ κέ μιν ἐξοίσουσιν ἐμῇς ὑπὸ χερσὶ δαμέντα.ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.Εὐρύαλος δέ οἱ οἶος ἀνίστατο ἰσόθεος φὼςΜηκιστῆος υἱὸς Ταλαϊονίδαο ἄνακτος,ὅς ποτε Θήβας δʼ ἦλθε δεδουπότος Οἰδιπόδαοἐς τάφον· ἔνθα δὲ πάντας ἐνίκα Καδμείωνας.τὸν μὲν Τυδεΐδης δουρὶ κλυτὸς ἀμφεπονεῖτοθαρσύνων ἔπεσιν, μέγα δʼ αὐτῷ βούλετο νίκην.ζῶμα δέ οἱ πρῶτον παρακάββαλεν, αὐτὰρ ἔπειταδῶκεν ἱμάντας ἐϋτμήτους βοὸς ἀγραύλοιο.τὼ δὲ ζωσαμένω βήτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,ἄντα δʼ ἀνασχομένω χερσὶ στιβαρῇσιν ἅμʼ ἄμφωσύν ῥʼ ἔπεσον, σὺν δέ σφι βαρεῖαι χεῖρες ἔμιχθεν.δεινὸς δὲ χρόμαδος γενύων γένετʼ, ἔρρεε δʼ ἱδρὼςπάντοθεν ἐκ μελέων· ἐπὶ δʼ ὄρνυτο δῖος Ἐπειός,κόψε δὲ παπτήναντα παρήϊον· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴνἑστήκειν· αὐτοῦ γὰρ ὑπήριπε φαίδιμα γυῖα.ὡς δʼ ὅθʼ ὑπὸ φρικὸς Βορέω ἀναπάλλεται ἰχθὺςθίνʼ ἐν φυκιόεντι, μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν,ὣς πληγεὶς ἀνέπαλτʼ· αὐτὰρ μεγάθυμος Ἐπειὸςχερσὶ λαβὼν ὤρθωσε· φίλοι δʼ ἀμφέσταν ἑταῖροι,οἵ μιν ἄγον διʼ ἀγῶνος ἐφελκομένοισι πόδεσσιναἷμα παχὺ πτύοντα κάρη βάλλονθʼ ἑτέρωσε·κὰδ δʼ ἀλλοφρονέοντα μετὰ σφίσιν εἷσαν ἄγοντες,αὐτοὶ δʼ οἰχόμενοι κόμισαν δέπας ἀμφικύπελλον.Πηλεΐδης δʼ αἶψʼ ἄλλα κατὰ τρίτα θῆκεν ἄεθλαδεικνύμενος Δαναοῖσι παλαισμοσύνης ἀλεγεινῆς,τῷ μὲν νικήσαντι μέγαν τρίποδʼ ἐμπυριβήτην,τὸν δὲ δυωδεκάβοιον ἐνὶ σφίσι τῖον Ἀχαιοί·ἀνδρὶ δὲ νικηθέντι γυναῖκʼ ἐς μέσσον ἔθηκε,πολλὰ δʼ ἐπίστατο ἔργα, τίον δέ ἑ τεσσαράβοιον.στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·ὄρνυσθʼ οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθον.ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα μέγας Τελαμώνιος Αἴας,ἂν δʼ Ὀδυσεὺς πολύμητις ἀνίστατο κέρδεα εἰδώς.ζωσαμένω δʼ ἄρα τώ γε βάτην ἐς μέσσον ἀγῶνα,ἀγκὰς δʼ ἀλλήλων λαβέτην χερσὶ στιβαρῇσινὡς ὅτʼ ἀμείβοντες, τούς τε κλυτὸς ἤραρε τέκτωνδώματος ὑψηλοῖο βίας ἀνέμων ἀλεείνων.τετρίγει δʼ ἄρα νῶτα θρασειάων ἀπὸ χειρῶνἑλκόμενα στερεῶς· κατὰ δὲ νότιος ῥέεν ἱδρώς,πυκναὶ δὲ σμώδιγγες ἀνὰ πλευράς τε καὶ ὤμουςαἵματι φοινικόεσσαι ἀνέδραμον· οἳ δὲ μάλʼ αἰεὶνίκης ἱέσθην τρίποδος πέρι ποιητοῖο·οὔτʼ Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι οὔδει τε πελάσσαι,οὔτʼ Αἴας δύνατο, κρατερὴ δʼ ἔχεν ἲς Ὀδυσῆος.ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἀνίαζον ἐϋκνήμιδας Ἀχαιούς,δὴ τότε μιν προσέειπε μέγας Τελαμώνιος Αἴας·διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦἤ μʼ ἀνάειρʼ, ἢ ἐγὼ σέ· τὰ δʼ αὖ Διὶ πάντα μελήσει.ὣς εἰπὼν ἀνάειρε· δόλου δʼ οὐ λήθετʼ Ὀδυσσεύς·κόψʼ ὄπιθεν κώληπα τυχών, ὑπέλυσε δὲ γυῖα,κὰδ δʼ ἔβαλʼ ἐξοπίσω· ἐπὶ δὲ στήθεσσιν Ὀδυσσεὺςκάππεσε· λαοὶ δʼ αὖ θηεῦντό τε θάμβησάν τε.δεύτερος αὖτʼ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,κίνησεν δʼ ἄρα τυτθὸν ἀπὸ χθονός, οὐδʼ ἔτʼ ἄειρεν,ἐν δὲ γόνυ γνάμψεν· ἐπὶ δὲ χθονὶ κάππεσον ἄμφωπλησίοι ἀλλήλοισι, μιάνθησαν δὲ κονίῃ.καί νύ κε τὸ τρίτον αὖτις ἀναΐξαντʼ ἐπάλαιον,εἰ μὴ Ἀχιλλεὺς αὐτὸς ἀνίστατο καὶ κατέρυκε·μηκέτʼ ἐρείδεσθον, μὴ δὲ τρίβεσθε κακοῖσι·νίκη δʼ ἀμφοτέροισιν· ἀέθλια δʼ ἶσʼ ἀνελόντεςἔρχεσθʼ, ὄφρα καὶ ἄλλοι ἀεθλεύωσιν Ἀχαιοί.ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδὲ πίθοντο,καί ῥʼ ἀπομορξαμένω κονίην δύσαντο χιτῶνας.Πηλεΐδης δʼ αἶψʼ ἄλλα τίθει ταχυτῆτος ἄεθλαἀργύρεον κρητῆρα τετυγμένον· ἓξ δʼ ἄρα μέτραχάνδανεν, αὐτὰρ κάλλει ἐνίκα πᾶσαν ἐπʼ αἶανπολλόν, ἐπεὶ Σιδόνες πολυδαίδαλοι εὖ ἤσκησαν,Φοίνικες δʼ ἄγον ἄνδρες ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον,στῆσαν δʼ ἐν λιμένεσσι, Θόαντι δὲ δῶρον ἔδωκαν·υἷος δὲ Πριάμοιο Λυκάονος ὦνον ἔδωκεΠατρόκλῳ ἥρωϊ Ἰησονίδης Εὔνηος.καὶ τὸν Ἀχιλλεὺς θῆκεν ἄεθλον οὗ ἑτάροιο,ὅς τις ἐλαφρότατος ποσσὶ κραιπνοῖσι πέλοιτο·δευτέρῳ αὖ βοῦν θῆκε μέγαν καὶ πίονα δημῷ,ἡμιτάλαντον δὲ χρυσοῦ λοισθήϊʼ ἔθηκε.στῆ δʼ ὀρθὸς καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·ὄρνυσθʼ οἳ καὶ τούτου ἀέθλου πειρήσεσθε.ὣς ἔφατʼ, ὄρνυτο δʼ αὐτίκʼ Ὀϊλῆος ταχὺς Αἴας,ἂν δʼ Ὀδυσεὺς πολύμητις, ἔπειτα δὲ Νέστορος υἱὸςἈντίλοχος· ὃ γὰρ αὖτε νέους ποσὶ πάντας ἐνίκα.στὰν δὲ μεταστοιχί· σήμηνε δὲ τέρματʼ Ἀχιλλεύς.τοῖσι δʼ ἀπὸ νύσσης τέτατο δρόμος· ὦκα δʼ ἔπειταἔκφερʼ Ὀϊλιάδης· ἐπὶ δʼ ὄρνυτο δῖος Ὀδυσσεὺςἄγχι μάλʼ, ὡς ὅτε τίς τε γυναικὸς ἐϋζώνοιοστήθεός ἐστι κανών, ὅν τʼ εὖ μάλα χερσὶ τανύσσῃπηνίον ἐξέλκουσα παρὲκ μίτον, ἀγχόθι δʼ ἴσχειστήθεος· ὣς Ὀδυσεὺς θέεν ἐγγύθεν, αὐτὰρ ὄπισθενἴχνια τύπτε πόδεσσι πάρος κόνιν ἀμφιχυθῆναι·κὰδ δʼ ἄρα οἱ κεφαλῆς χέʼ ἀϋτμένα δῖος Ὀδυσσεὺςαἰεὶ ῥίμφα θέων· ἴαχον δʼ ἐπὶ πάντες Ἀχαιοὶνίκης ἱεμένῳ, μάλα δὲ σπεύδοντι κέλευον.ἀλλʼ ὅτε δὴ πύματον τέλεον δρόμον, αὐτίκʼ Ὀδυσσεὺςεὔχετʼ Ἀθηναίῃ γλαυκώπιδι ὃν κατὰ θυμόν·κλῦθι θεά, ἀγαθή μοι ἐπίρροθος ἐλθὲ ποδοῖιν.ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος· τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη,γυῖα δʼ ἔθηκεν ἐλαφρά, πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλον ἐπαΐξασθαι ἄεθλον,ἔνθʼ Αἴας μὲν ὄλισθε θέων, βλάψεν γὰρ Ἀθήνη,τῇ ῥα βοῶν κέχυτʼ ὄνθος ἀποκταμένων ἐριμύκων,οὓς ἐπὶ Πατρόκλῳ πέφνεν πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·ἐν δʼ ὄνθου βοέου πλῆτο στόμα τε ῥῖνάς τε·κρητῆρʼ αὖτʼ ἀνάειρε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,ὡς ἦλθε φθάμενος· ὃ δὲ βοῦν ἕλε φαίδιμος Αἴας.στῆ δὲ κέρας μετὰ χερσὶν ἔχων βοὸς ἀγραύλοιοὄνθον ἀποπτύων, μετὰ δʼ Ἀργείοισιν ἔειπεν·ὢ πόποι ἦ μʼ ἔβλαψε θεὰ πόδας, ἣ τὸ πάρος περμήτηρ ὣς Ὀδυσῆϊ παρίσταται ἠδʼ ἐπαρήγει.ὣς ἔφαθʼ, οἳ δʼ ἄρα πάντες ἐπʼ αὐτῷ ἡδὺ γέλασσαν.Ἀντίλοχος δʼ ἄρα δὴ λοισθήϊον ἔκφερʼ ἄεθλονμειδιόων, καὶ μῦθον ἐν Ἀργείοισιν ἔειπεν·εἰδόσιν ὔμμʼ ἐρέω πᾶσιν φίλοι, ὡς ἔτι καὶ νῦνἀθάνατοι τιμῶσι παλαιοτέρους ἀνθρώπους.Αἴας μὲν γὰρ ἐμεῖʼ ὀλίγον προγενέστερός ἐστιν,