ἔνθα διατμήξας τοὺς μὲν πεδίον δὲ δίωκεπρὸς πόλιν, ᾗ περ Ἀχαιοὶ ἀτυζόμενοι φοβέοντοἤματι τῷ προτέρῳ, ὅτε μαίνετο φαίδιμος Ἕκτωρ·τῇ ῥʼ οἵ γε προχέοντο πεφυζότες, ἠέρα δʼ Ἥρηπίτνα πρόσθε βαθεῖαν ἐρυκέμεν· ἡμίσεες δὲἐς ποταμὸν εἰλεῦντο βαθύρροον ἀργυροδίνην,ἐν δʼ ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δʼ αἰπὰ ῥέεθρα,ὄχθαι δʼ ἀμφὶ περὶ μεγάλʼ ἴαχον· οἳ δʼ ἀλαλητῷἔννεον ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλισσόμενοι περὶ δίνας.ὡς δʼ ὅθʼ ὑπὸ ῥιπῆς πυρὸς ἀκρίδες ἠερέθονταιφευγέμεναι ποταμὸν δέ· τὸ δὲ φλέγει ἀκάματον πῦρὄρμενον ἐξαίφνης, ταὶ δὲ πτώσσουσι καθʼ ὕδωρ·ὣς ὑπʼ Ἀχιλλῆος Ξάνθου βαθυδινήεντοςπλῆτο ῥόος κελάδων ἐπιμὶξ ἵππων τε καὶ ἀνδρῶν.αὐτὰρ ὃ διογενὴς δόρυ μὲν λίπεν αὐτοῦ ἐπʼ ὄχθῃκεκλιμένον μυρίκῃσιν, ὃ δʼ ἔσθορε δαίμονι ἶσοςφάσγανον οἶον ἔχων, κακὰ δὲ φρεσὶ μήδετο ἔργα,τύπτε δʼ ἐπιστροφάδην· τῶν δὲ στόνος ὄρνυτʼ ἀεικὴςἄορι θεινομένων, ἐρυθαίνετο δʼ αἵματι ὕδωρ.ὡς δʼ ὑπὸ δελφῖνος μεγακήτεος ἰχθύες ἄλλοιφεύγοντες πιμπλᾶσι μυχοὺς λιμένος εὐόρμουδειδιότες· μάλα γάρ τε κατεσθίει ὅν κε λάβῃσιν·ὣς Τρῶες ποταμοῖο κατὰ δεινοῖο ῥέεθραπτῶσσον ὑπὸ κρημνούς. ὃ δʼ ἐπεὶ κάμε χεῖρας ἐναίρων,ζωοὺς ἐκ ποταμοῖο δυώδεκα λέξατο κούρουςποινὴν Πατρόκλοιο Μενοιτιάδαο θανόντος·τοὺς ἐξῆγε θύραζε τεθηπότας ἠΰτε νεβρούς,δῆσε δʼ ὀπίσσω χεῖρας ἐϋτμήτοισιν ἱμᾶσι,τοὺς αὐτοὶ φορέεσκον ἐπὶ στρεπτοῖσι χιτῶσι,δῶκε δʼ ἑταίροισιν κατάγειν κοίλας ἐπὶ νῆας.αὐτὰρ ὃ ἂψ ἐπόρουσε δαϊζέμεναι μενεαίνων.ἔνθʼ υἷι Πριάμοιο συνήντετο Δαρδανίδαοἐκ ποταμοῦ φεύγοντι Λυκάονι, τόν ῥά ποτʼ αὐτὸςἦγε λαβὼν ἐκ πατρὸς ἀλωῆς οὐκ ἐθέλονταἐννύχιος προμολών· ὃ δʼ ἐρινεὸν ὀξέϊ χαλκῷτάμνε νέους ὄρπηκας, ἵνʼ ἅρματος ἄντυγες εἶεν·τῷ δʼ ἄρʼ ἀνώϊστον κακὸν ἤλυθε δῖος Ἀχιλλεύς.καὶ τότε μέν μιν Λῆμνον ἐϋκτιμένην ἐπέρασσενηυσὶν ἄγων, ἀτὰρ υἱὸς Ἰήσονος ὦνον ἔδωκε·κεῖθεν δὲ ξεῖνός μιν ἐλύσατο πολλὰ δʼ ἔδωκενἼμβριος Ἠετίων, πέμψεν δʼ ἐς δῖαν Ἀρίσβην·ἔνθεν ὑπεκπροφυγὼν πατρώϊον ἵκετο δῶμα.ἕνδεκα δʼ ἤματα θυμὸν ἐτέρπετο οἷσι φίλοισινἐλθὼν ἐκ Λήμνοιο· δυωδεκάτῃ δέ μιν αὖτιςχερσὶν Ἀχιλλῆος θεὸς ἔμβαλεν, ὅς μιν ἔμελλεπέμψειν εἰς Ἀΐδαο καὶ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαι.τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺςγυμνὸν ἄτερ κόρυθός τε καὶ ἀσπίδος, οὐδʼ ἔχεν ἔγχος,ἀλλὰ τὰ μέν ῥʼ ἀπὸ πάντα χαμαὶ βάλε· τεῖρε γὰρ ἱδρὼςφεύγοντʼ ἐκ ποταμοῦ, κάματος δʼ ὑπὸ γούνατʼ ἐδάμνα·ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·ὢ πόποι ἦ μέγα θαῦμα τόδʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶμαι·ἦ μάλα δὴ Τρῶες μεγαλήτορες οὕς περ ἔπεφνοναὖτις ἀναστήσονται ὑπὸ ζόφου ἠερόεντος,οἷον δὴ καὶ ὅδʼ ἦλθε φυγὼν ὕπο νηλεὲς ἦμαρΛῆμνον ἐς ἠγαθέην πεπερημένος· οὐδέ μιν ἔσχεπόντος ἁλὸς πολιῆς, ὃ πολέας ἀέκοντας ἐρύκει.ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ δουρὸς ἀκωκῆς ἡμετέροιογεύσεται, ὄφρα ἴδωμαι ἐνὶ φρεσὶν ἠδὲ δαείωἢ ἄρʼ ὁμῶς καὶ κεῖθεν ἐλεύσεται, ἦ μιν ἐρύξειγῆ φυσίζοος, ἥ τε κατὰ κρατερόν περ ἐρύκει.ὣς ὅρμαινε μένων· ὃ δέ οἱ σχεδὸν ἦλθε τεθηπὼςγούνων ἅψασθαι μεμαώς, περὶ δʼ ἤθελε θυμῷἐκφυγέειν θάνατόν τε κακὸν καὶ κῆρα μέλαιναν.ἤτοι ὃ μὲν δόρυ μακρὸν ἀνέσχετο δῖος Ἀχιλλεὺςοὐτάμεναι μεμαώς, ὃ δʼ ὑπέδραμε καὶ λάβε γούνωνκύψας· ἐγχείη δʼ ἄρʼ ὑπὲρ νώτου ἐνὶ γαίῃἔστη ἱεμένη χροὸς ἄμεναι ἀνδρομέοιο.αὐτὰρ ὃ τῇ ἑτέρῃ μὲν ἑλὼν ἐλλίσσετο γούνων,τῇ δʼ ἑτέρῃ ἔχεν ἔγχος ἀκαχμένον οὐδὲ μεθίει·καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·γουνοῦμαι σʼ Ἀχιλεῦ· σὺ δέ μʼ αἴδεο καί μʼ ἐλέησον·ἀντί τοί εἰμʼ ἱκέταο διοτρεφὲς αἰδοίοιο·πὰρ γὰρ σοὶ πρώτῳ πασάμην Δημήτερος ἀκτὴνἤματι τῷ ὅτε μʼ εἷλες ἐϋκτιμένῃ ἐν ἀλωῇ,καί μʼ ἐπέρασσας ἄνευθεν ἄγων πατρός τε φίλων τεΛῆμνον ἐς ἠγαθέην, ἑκατόμβοιον δέ τοι ἦλφον.νῦν δὲ λύμην τρὶς τόσσα πορών· ἠὼς δέ μοί ἐστινἥδε δυωδεκάτη, ὅτʼ ἐς Ἴλιον εἰλήλουθαπολλὰ παθών· νῦν αὖ με τεῇς ἐν χερσὶν ἔθηκεμοῖρʼ ὀλοή· μέλλω που ἀπεχθέσθαι Διὶ πατρί,ὅς με σοὶ αὖτις δῶκε· μινυνθάδιον δέ με μήτηργείνατο Λαοθόη θυγάτηρ Ἄλταο γέροντοςἌλτεω, ὃς Λελέγεσσι φιλοπτολέμοισιν ἀνάσσειΠήδασον αἰπήεσσαν ἔχων ἐπὶ Σατνιόεντι.τοῦ δʼ ἔχε θυγατέρα Πρίαμος, πολλὰς δὲ καὶ ἄλλας·τῆς δὲ δύω γενόμεσθα, σὺ δʼ ἄμφω δειροτομήσεις,ἤτοι τὸν πρώτοισι μετὰ πρυλέεσσι δάμασσαςἀντίθεον Πολύδωρον, ἐπεὶ βάλες ὀξέϊ δουρί·νῦν δὲ δὴ ἐνθάδʼ ἐμοὶ κακὸν ἔσσεται· οὐ γὰρ ὀΐωσὰς χεῖρας φεύξεσθαι, ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων.ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·μή με κτεῖνʼ, ἐπεὶ οὐχ ὁμογάστριος Ἕκτορός εἰμι,ὅς τοι ἑταῖρον ἔπεφνεν ἐνηέα τε κρατερόν τε.ὣς ἄρα μιν Πριάμοιο προσηύδα φαίδιμος υἱὸςλισσόμενος ἐπέεσσιν, ἀμείλικτον δʼ ὄπʼ ἄκουσε·νήπιε μή μοι ἄποινα πιφαύσκεο μηδʼ ἀγόρευε·πρὶν μὲν γὰρ Πάτροκλον ἐπισπεῖν αἴσιμον ἦμαρτόφρά τί μοι πεφιδέσθαι ἐνὶ φρεσὶ φίλτερον ἦενΤρώων, καὶ πολλοὺς ζωοὺς ἕλον ἠδʼ ἐπέρασσα·νῦν δʼ οὐκ ἔσθʼ ὅς τις θάνατον φύγῃ ὅν κε θεός γεἸλίου προπάροιθεν ἐμῇς ἐν χερσὶ βάλῃσικαὶ πάντων Τρώων, περὶ δʼ αὖ Πριάμοιό γε παίδων.ἀλλὰ φίλος θάνε καὶ σύ· τί ἦ ὀλοφύρεαι οὕτως;κάτθανε καὶ Πάτροκλος, ὅ περ σέο πολλὸν ἀμείνων.οὐχ ὁράᾳς οἷος καὶ ἐγὼ καλός τε μέγας τε;πατρὸς δʼ εἴμʼ ἀγαθοῖο, θεὰ δέ με γείνατο μήτηρ·ἀλλʼ ἔπι τοι καὶ ἐμοὶ θάνατος καὶ μοῖρα κραταιή·ἔσσεται ἢ ἠὼς ἢ δείλη ἢ μέσον ἦμαρὁππότε τις καὶ ἐμεῖο Ἄρῃ ἐκ θυμὸν ἕληταιἢ ὅ γε δουρὶ βαλὼν ἢ ἀπὸ νευρῆφιν ὀϊστῷ.ὣς φάτο, τοῦ δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ·ἔγχος μέν ῥʼ ἀφέηκεν, ὃ δʼ ἕζετο χεῖρε πετάσσαςἀμφοτέρας· Ἀχιλεὺς δὲ ἐρυσσάμενος ξίφος ὀξὺτύψε κατὰ κληῗδα παρʼ αὐχένα, πᾶν δέ οἱ εἴσωδῦ ξίφος ἄμφηκες· ὃ δʼ ἄρα πρηνὴς ἐπὶ γαίῃκεῖτο ταθείς, ἐκ δʼ αἷμα μέλαν ῥέε, δεῦε δὲ γαῖαν.τὸν δʼ Ἀχιλεὺς ποταμὸν δὲ λαβὼν ποδὸς ἧκε φέρεσθαι,καί οἱ ἐπευχόμενος ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευεν·ἐνταυθοῖ νῦν κεῖσο μετʼ ἰχθύσιν, οἵ σʼ ὠτειλὴναἷμʼ ἀπολιχμήσονται ἀκηδέες· οὐδέ σε μήτηρἐνθεμένη λεχέεσσι γοήσεται, ἀλλὰ Σκάμανδροςοἴσει δινήεις εἴσω ἁλὸς εὐρέα κόλπον·θρῴσκων τις κατὰ κῦμα μέλαιναν φρῖχʼ ὑπαΐξειἰχθύς, ὅς κε φάγῃσι Λυκάονος ἀργέτα δημόν.φθείρεσθʼ εἰς ὅ κεν ἄστυ κιχείομεν Ἰλίου ἱρῆςὑμεῖς μὲν φεύγοντες, ἐγὼ δʼ ὄπιθεν κεραΐζων.οὐδʼ ὑμῖν ποταμός περ ἐΰρροος ἀργυροδίνηςἀρκέσει, ᾧ δὴ δηθὰ πολέας ἱερεύετε ταύρους,ζωοὺς δʼ ἐν δίνῃσι καθίετε μώνυχας ἵππους.ἀλλὰ καὶ ὧς ὀλέεσθε κακὸν μόρον, εἰς ὅ κε πάντεςτίσετε Πατρόκλοιο φόνον καὶ λοιγὸν Ἀχαιῶν,οὓς ἐπὶ νηυσὶ θοῇσιν ἐπέφνετε νόσφιν ἐμεῖο.ὣς ἄρʼ ἔφη, ποταμὸς δὲ χολώσατο κηρόθι μᾶλλον,ὅρμηνεν δʼ ἀνὰ θυμὸν ὅπως παύσειε πόνοιοδῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι.τόφρα δὲ Πηλέος υἱὸς ἔχων δολιχόσκιον ἔγχοςἈστεροπαίῳ ἐπᾶλτο κατακτάμεναι μενεαίνωνυἱέϊ Πηλεγόνος· τὸν δʼ Ἀξιὸς εὐρυρέεθροςγείνατο καὶ Περίβοια Ἀκεσσαμενοῖο θυγατρῶνπρεσβυτάτη· τῇ γάρ ῥα μίγη ποταμὸς βαθυδίνης.τῷ ῥʼ Ἀχιλεὺς ἐπόρουσεν, ὃ δʼ ἀντίος ἐκ ποταμοῖοἔστη ἔχων δύο δοῦρε· μένος δέ οἱ ἐν φρεσὶ θῆκεΞάνθος, ἐπεὶ κεχόλωτο δαϊκταμένων αἰζηῶν,τοὺς Ἀχιλεὺς ἐδάϊζε κατὰ ῥόον οὐδʼ ἐλέαιρεν.οἳ δʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦσαν ἐπʼ ἀλλήλοισιν ἰόντες,τὸν πρότερος προσέειπε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς·τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν ὅ μευ ἔτλης ἀντίος ἐλθεῖν;δυστήνων δέ τε παῖδες ἐμῷ μένει ἀντιόωσι.τὸν δʼ αὖ Πηλεγόνος προσεφώνεε φαίδιμος υἱός·Πηλεΐδη μεγάθυμε τί ἦ γενεὴν ἐρεείνεις;εἴμʼ ἐκ Παιονίης ἐριβώλου τηλόθʼ ἐούσηςΠαίονας ἄνδρας ἄγων δολιχεγχέας· ἥδε δέ μοι νῦνἠὼς ἑνδεκάτη ὅτε Ἴλιον εἰλήλουθα.αὐτὰρ ἐμοὶ γενεὴ ἐξ Ἀξιοῦ εὐρὺ ῥέοντοςἈξιοῦ, ὃς κάλλιστον ὕδωρ ἐπὶ γαῖαν ἵησιν,ὃς τέκε Πηλεγόνα κλυτὸν ἔγχεϊ· τὸν δʼ ἐμέ φασιγείνασθαι· νῦν αὖτε μαχώμεθα φαίδιμʼ Ἀχιλλεῦ.ὣς φάτʼ ἀπειλήσας, ὃ δʼ ἀνέσχετο δῖος ἈχιλλεὺςΠηλιάδα μελίην· ὃ δʼ ἁμαρτῇ δούρασιν ἀμφὶςἥρως Ἀστεροπαῖος, ἐπεὶ περιδέξιος ἦεν.καί ῥʼ ἑτέρῳ μὲν δουρὶ σάκος βάλεν, οὐδὲ διὰ πρὸῥῆξε σάκος· χρυσὸς γὰρ ἐρύκακε δῶρα θεοῖο·τῷ δʼ ἑτέρῳ μιν πῆχυν ἐπιγράβδην βάλε χειρὸςδεξιτερῆς, σύτο δʼ αἷμα κελαινεφές· ἣ δʼ ὑπὲρ αὐτοῦγαίῃ ἐνεστήρικτο λιλαιομένη χροὸς ἆσαι.δεύτερος αὖτʼ Ἀχιλεὺς μελίην ἰθυπτίωναἈστεροπαίῳ ἐφῆκε κατακτάμεναι μενεαίνων.καὶ τοῦ μέν ῥʼ ἀφάμαρτεν, ὃ δʼ ὑψηλὴν βάλεν ὄχθην,μεσσοπαγὲς δʼ ἄρʼ ἔθηκε κατʼ ὄχθης μείλινον ἔγχος.Πηλεΐδης δʼ ἄορ ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦἆλτʼ ἐπί οἱ μεμαώς· ὃ δʼ ἄρα μελίην Ἀχιλῆοςοὐ δύνατʼ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσαι χειρὶ παχείῃ.τρὶς μέν μιν πελέμιξεν ἐρύσσασθαι μενεαίνων,τρὶς δὲ μεθῆκε βίης· τὸ δὲ τέτρατον ἤθελε θυμῷἆξαι ἐπιγνάμψας δόρυ μείλινον Αἰακίδαο,ἀλλὰ πρὶν Ἀχιλεὺς σχεδὸν ἄορι θυμὸν ἀπηύρα.γαστέρα γάρ μιν τύψε παρʼ ὀμφαλόν, ἐκ δʼ ἄρα πᾶσαιχύντο χαμαὶ χολάδες· τὸν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψενἀσθμαίνοντʼ· Ἀχιλεὺς δʼ ἄρʼ ἐνὶ στήθεσσιν ὀρούσαςτεύχεά τʼ ἐξενάριξε καὶ εὐχόμενος ἔπος ηὔδα·κεῖσʼ οὕτως· χαλεπόν τοι ἐρισθενέος Κρονίωνοςπαισὶν ἐριζέμεναι ποταμοῖό περ ἐκγεγαῶτι.φῆσθα σὺ μὲν ποταμοῦ γένος ἔμμεναι εὐρὺ ῥέοντος,αὐτὰρ ἐγὼ γενεὴν μεγάλου Διὸς εὔχομαι εἶναι.τίκτέ μʼ ἀνὴρ πολλοῖσιν ἀνάσσων ΜυρμιδόνεσσιΠηλεὺς Αἰακίδης· ὃ δʼ ἄρʼ Αἰακὸς ἐκ Διὸς ἦεν.τὼ κρείσσων μὲν Ζεὺς ποταμῶν ἁλιμυρηέντων,κρείσσων αὖτε Διὸς γενεὴ ποταμοῖο τέτυκται.καὶ γὰρ σοὶ ποταμός γε πάρα μέγας, εἰ δύναταί τιχραισμεῖν· ἀλλʼ οὐκ ἔστι Διὶ Κρονίωνι μάχεσθαι,τῷ οὐδὲ κρείων Ἀχελώϊος ἰσοφαρίζει,οὐδὲ βαθυρρείταο μέγα σθένος Ὠκεανοῖο,ἐξ οὗ περ πάντες ποταμοὶ καὶ πᾶσα θάλασσακαὶ πᾶσαι κρῆναι καὶ φρείατα μακρὰ νάουσιν·ἀλλὰ καὶ ὃς δείδοικε Διὸς μεγάλοιο κεραυνὸνδεινήν τε βροντήν, ὅτʼ ἀπʼ οὐρανόθεν σμαραγήσῃ.ἦ ῥα, καὶ ἐκ κρημνοῖο ἐρύσσατο χάλκεον ἔγχος,τὸν δὲ κατʼ αὐτόθι λεῖπεν, ἐπεὶ φίλον ἦτορ ἀπηύρα,κείμενον ἐν ψαμάθοισι, δίαινε δέ μιν μέλαν ὕδωρ.τὸν μὲν ἄρʼ ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες ἀμφεπένοντοδημὸν ἐρεπτόμενοι ἐπινεφρίδιον κείροντες·αὐτὰρ ὃ βῆ ῥʼ ἰέναι μετὰ Παίονας ἱπποκορυστάς,οἵ ῥʼ ἔτι πὰρ ποταμὸν πεφοβήατο δινήεντα,ὡς εἶδον τὸν ἄριστον ἐνὶ κρατερῇ ὑσμίνῃχέρσʼ ὕπο Πηλεΐδαο καὶ ἄορι ἶφι δαμέντα.ἔνθʼ ἕλε Θερσίλοχόν τε Μύδωνά τε Ἀστύπυλόν τεΜνῆσόν τε Θρασίον τε καὶ Αἴνιον ἠδʼ Ὀφελέστην·καί νύ κʼ ἔτι πλέονας κτάνε Παίονας ὠκὺς Ἀχιλλεύς,εἰ μὴ χωσάμενος προσέφη ποταμὸς βαθυδίνηςἀνέρι εἰσάμενος, βαθέης δʼ ἐκ φθέγξατο δίνης·ὦ Ἀχιλεῦ, περὶ μὲν κρατέεις, περὶ δʼ αἴσυλα ῥέζειςἀνδρῶν· αἰεὶ γάρ τοι ἀμύνουσιν θεοὶ αὐτοί.εἴ τοι Τρῶας ἔδωκε Κρόνου παῖς πάντας ὀλέσσαι,ἐξ ἐμέθεν γʼ ἐλάσας πεδίον κάτα μέρμερα ῥέζε·πλήθει γὰρ δή μοι νεκύων ἐρατεινὰ ῥέεθρα,οὐδέ τί πῃ δύναμαι προχέειν ῥόον εἰς ἅλα δῖανστεινόμενος νεκύεσσι, σὺ δὲ κτείνεις ἀϊδήλως.ἀλλʼ ἄγε δὴ καὶ ἔασον· ἄγη μʼ ἔχει ὄρχαμε λαῶν.τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς·ἔσται ταῦτα Σκάμανδρε διοτρεφές, ὡς σὺ κελεύεις.Τρῶας δʼ οὐ πρὶν λήξω ὑπερφιάλους ἐναρίζων,πρὶν ἔλσαι κατὰ ἄστυ καὶ Ἕκτορι πειρηθῆναιἀντιβίην, ἤ κέν με δαμάσσεται, ἦ κεν ἐγὼ τόν.ὣς εἰπὼν Τρώεσσιν ἐπέσσυτο δαίμονι ἶσος·καὶ τότʼ Ἀπόλλωνα προσέφη ποταμὸς βαθυδίνης·ὢ πόποι ἀργυρότοξε Διὸς τέκος οὐ σύ γε βουλὰςεἰρύσαο Κρονίωνος, ὅ τοι μάλα πόλλʼ ἐπέτελλεΤρωσὶ παρεστάμεναι καὶ ἀμύνειν, εἰς ὅ κεν ἔλθῃδείελος ὀψὲ δύων, σκιάσῃ δʼ ἐρίβωλον ἄρουραν.ἦ, καὶ Ἀχιλλεὺς μὲν δουρικλυτὸς ἔνθορε μέσσῳκρημνοῦ ἀπαΐξας· ὃ δʼ ἐπέσσυτο οἴδματι θύων,πάντα δʼ ὄρινε ῥέεθρα κυκώμενος, ὦσε δὲ νεκροὺςπολλούς, οἵ ῥα κατʼ αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάνʼ Ἀχιλλεύςτοὺς ἔκβαλλε θύραζε μεμυκὼς ἠΰτε ταῦροςχέρσον δέ· ζωοὺς δὲ σάω κατὰ καλὰ ῥέεθρα,κρύπτων ἐν δίνῃσι βαθείῃσιν μεγάλῃσι.δεινὸν δʼ ἀμφʼ Ἀχιλῆα κυκώμενον ἵστατο κῦμα,ὤθει δʼ ἐν σάκεϊ πίπτων ῥόος· οὐδὲ πόδεσσινεἶχε στηρίξασθαι· ὃ δὲ πτελέην ἕλε χερσὶνεὐφυέα μεγάλην· ἣ δʼ ἐκ ῥιζῶν ἐριποῦσακρημνὸν ἅπαντα διῶσεν, ἐπέσχε δὲ καλὰ ῥέεθραὄζοισιν πυκινοῖσι, γεφύρωσεν δέ μιν αὐτὸνεἴσω πᾶσʼ ἐριποῦσʼ· ὃ δʼ ἄρʼ ἐκ δίνης ἀνορούσαςἤϊξεν πεδίοιο ποσὶ κραιπνοῖσι πέτεσθαιδείσας· οὐδέ τʼ ἔληγε θεὸς μέγας, ὦρτο δʼ ἐπʼ αὐτῷἀκροκελαινιόων, ἵνα μιν παύσειε πόνοιοδῖον Ἀχιλλῆα, Τρώεσσι δὲ λοιγὸν ἀλάλκοι.Πηλεΐδης δʼ ἀπόρουσεν ὅσον τʼ ἐπὶ δουρὸς ἐρωή,αἰετοῦ οἴματʼ ἔχων μέλανος τοῦ θηρητῆρος,ὅς θʼ ἅμα κάρτιστός τε καὶ ὤκιστος πετεηνῶν·τῷ ἐϊκὼς ἤϊξεν, ἐπὶ στήθεσσι δὲ χαλκὸςσμερδαλέον κονάβιζεν· ὕπαιθα δὲ τοῖο λιασθεὶςφεῦγʼ, ὃ δʼ ὄπισθε ῥέων ἕπετο μεγάλῳ ὀρυμαγδῷ.ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ ὀχετηγὸς ἀπὸ κρήνης μελανύδρουἂμ φυτὰ καὶ κήπους ὕδατι ῥόον ἡγεμονεύῃχερσὶ μάκελλαν ἔχων, ἀμάρης ἐξ ἔχματα βάλλων·τοῦ μέν τε προρέοντος ὑπὸ ψηφῖδες ἅπασαιὀχλεῦνται· τὸ δέ τʼ ὦκα κατειβόμενον κελαρύζειχώρῳ ἔνι προαλεῖ, φθάνει δέ τε καὶ τὸν ἄγοντα·ὣς αἰεὶ Ἀχιλῆα κιχήσατο κῦμα ῥόοιοκαὶ λαιψηρὸν ἐόντα· θεοὶ δέ τε φέρτεροι ἀνδρῶν.ὁσσάκι δʼ ὁρμήσειε ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεὺςστῆναι ἐναντίβιον καὶ γνώμεναι εἴ μιν ἅπαντεςἀθάνατοι φοβέουσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι,τοσσάκι μιν μέγα κῦμα διιπετέος ποταμοῖοπλάζʼ ὤμους καθύπερθεν· ὃ δʼ ὑψόσε ποσσὶν ἐπήδαθυμῷ ἀνιάζων· ποταμὸς δʼ ὑπὸ γούνατʼ ἐδάμναλάβρος ὕπαιθα ῥέων, κονίην δʼ ὑπέρεπτε ποδοῖιν.Πηλεΐδης δʼ ᾤμωξεν ἰδὼν εἰς οὐρανὸν εὐρύν·Ζεῦ πάτερ ὡς οὔ τίς με θεῶν ἐλεεινὸν ὑπέστηἐκ ποταμοῖο σαῶσαι· ἔπειτα δὲ καί τι πάθοιμι.ἄλλος δʼ οὔ τις μοι τόσον αἴτιος Οὐρανιώνων,ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ με ψεύδεσσιν ἔθελγεν·ἥ μʼ ἔφατο Τρώων ὑπὸ τείχεϊ θωρηκτάωνλαιψηροῖς ὀλέεσθαι Ἀπόλλωνος βελέεσσιν.ὥς μʼ ὄφελʼ Ἕκτωρ κτεῖναι ὃς ἐνθάδε γʼ ἔτραφʼ ἄριστος·τώ κʼ ἀγαθὸς μὲν ἔπεφνʼ, ἀγαθὸν δέ κεν ἐξενάριξε·νῦν δέ με λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναιἐρχθέντʼ ἐν μεγάλῳ ποταμῷ ὡς παῖδα συφορβόν,ὅν ῥά τʼ ἔναυλος ἀποέρσῃ χειμῶνι περῶντα.ὣς φάτο, τῷ δὲ μάλʼ ὦκα Ποσειδάων καὶ Ἀθήνηστήτην ἐγγὺς ἰόντε, δέμας δʼ ἄνδρεσσιν ἐΐκτην,χειρὶ δὲ χεῖρα λαβόντες ἐπιστώσαντʼ ἐπέεσσι.τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Ποσειδάων ἐνοσίχθων·Πηλεΐδη μήτʼ ἄρ τι λίην τρέε μήτέ τι τάρβει·τοίω γάρ τοι νῶϊ θεῶν ἐπιταρρόθω εἰμὲνΖηνὸς ἐπαινήσαντος ἐγὼ καὶ Παλλὰς Ἀθήνη·ὡς οὔ τοι ποταμῷ γε δαμήμεναι αἴσιμόν ἐστιν,ἀλλʼ ὅδε μὲν τάχα λωφήσει, σὺ δὲ εἴσεαι αὐτός·αὐτάρ τοι πυκινῶς ὑποθησόμεθʼ αἴ κε πίθηαι·μὴ πρὶν παύειν χεῖρας ὁμοιΐου πολέμοιοπρὶν κατὰ Ἰλιόφι κλυτὰ τείχεα λαὸν ἐέλσαιΤρωϊκόν, ὅς κε φύγῃσι· σὺ δʼ Ἕκτορι θυμὸν ἀπούραςἂψ ἐπὶ νῆας ἴμεν· δίδομεν δέ τοι εὖχος ἀρέσθαι.τὼ μὲν ἄρʼ ὣς εἰπόντε μετʼ ἀθανάτους ἀπεβήτην·αὐτὰρ ὃ βῆ, μέγα γάρ ῥα θεῶν ὄτρυνεν ἐφετμή,ἐς πεδίον· τὸ δὲ πᾶν πλῆθʼ ὕδατος ἐκχυμένοιο,πολλὰ δὲ τεύχεα καλὰ δαὶ κταμένων αἰζηῶνπλῶον καὶ νέκυες· τοῦ δʼ ὑψόσε γούνατʼ ἐπήδαπρὸς ῥόον ἀΐσσοντος ἀνʼ ἰθύν, οὐδέ μιν ἴσχενεὐρὺ ῥέων ποταμός· μέγα γὰρ σθένος ἔμβαλʼ Ἀθήνη.οὐδὲ Σκάμανδρος ἔληγε τὸ ὃν μένος, ἀλλʼ ἔτι μᾶλλονχώετο Πηλεΐωνι, κόρυσσε δὲ κῦμα ῥόοιοὑψόσʼ ἀειρόμενος, Σιμόεντι δὲ κέκλετʼ ἀΰσας·φίλε κασίγνητε σθένος ἀνέρος ἀμφότεροί περσχῶμεν, ἐπεὶ τάχα ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτοςἐκπέρσει, Τρῶες δὲ κατὰ μόθον οὐ μενέουσιν.ἀλλʼ ἐπάμυνε τάχιστα, καὶ ἐμπίπληθι ῥέεθραὕδατος ἐκ πηγέων, πάντας δʼ ὀρόθυνον ἐναύλους,ἵστη δὲ μέγα κῦμα, πολὺν δʼ ὀρυμαγδὸν ὄρινεφιτρῶν καὶ λάων, ἵνα παύσομεν ἄγριον ἄνδραὃς δὴ νῦν κρατέει, μέμονεν δʼ ὅ γε ἶσα θεοῖσι.φημὶ γὰρ οὔτε βίην χραισμησέμεν οὔτέ τι εἶδοςοὔτε τὰ τεύχεα καλά, τά που μάλα νειόθι λίμνηςκείσεθʼ ὑπʼ ἰλύος κεκαλυμμένα· κὰδ δέ μιν αὐτὸνεἰλύσω ψαμάθοισιν ἅλις χέραδος περιχεύαςμυρίον, οὐδέ οἱ ὀστέʼ ἐπιστήσονται Ἀχαιοὶἀλλέξαι· τόσσην οἱ ἄσιν καθύπερθε καλύψω.αὐτοῦ οἱ καὶ σῆμα τετεύξεται, οὐδέ τί μιν χρεὼἔσται τυμβοχόης, ὅτε μιν θάπτωσιν Ἀχαιοί.ἦ, καὶ ἐπῶρτʼ Ἀχιλῆϊ κυκώμενος ὑψόσε θύωνμορμύρων ἀφρῷ τε καὶ αἵματι καὶ νεκύεσσι.πορφύρεον δʼ ἄρα κῦμα διιπετέος ποταμοῖοἵστατʼ ἀειρόμενον, κατὰ δʼ ᾕρεε Πηλεΐωνα·Ἥρη δὲ μέγʼ ἄϋσε περιδείσασʼ Ἀχιλῆϊμή μιν ἀποέρσειε μέγας ποταμὸς βαθυδίνης,αὐτίκα δʼ Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν·ὄρσεο κυλλοπόδιον ἐμὸν τέκος· ἄντα σέθεν γὰρΞάνθον δινήεντα μάχῃ ἠΐσκομεν εἶναι·ἀλλʼ ἐπάμυνε τάχιστα, πιφαύσκεο δὲ φλόγα πολλήν.αὐτὰρ ἐγὼ Ζεφύροιο καὶ ἀργεστᾶο Νότοιοεἴσομαι ἐξ ἁλόθεν χαλεπὴν ὄρσουσα θύελλαν,ἥ κεν ἀπὸ Τρώων κεφαλὰς καὶ τεύχεα κήαιφλέγμα κακὸν φορέουσα· σὺ δὲ Ξάνθοιο παρʼ ὄχθαςδένδρεα καῖʼ, ἐν δʼ αὐτὸν ἵει πυρί· μὴ δέ σε πάμπανμειλιχίοις ἐπέεσσιν ἀποτρεπέτω καὶ ἀρειῇ·μὴ δὲ πρὶν ἀπόπαυε τεὸν μένος, ἀλλʼ ὁπότʼ ἂν δὴφθέγξομʼ ἐγὼν ἰάχουσα, τότε σχεῖν ἀκάματον πῦρ.ὣς ἔφαθʼ, Ἥφαιστος δὲ τιτύσκετο θεσπιδαὲς πῦρ.πρῶτα μὲν ἐν πεδίῳ πῦρ δαίετο, καῖε δὲ νεκροὺςπολλούς, οἵ ῥα κατʼ αὐτὸν ἅλις ἔσαν, οὓς κτάνʼ Ἀχιλλεύς·πᾶν δʼ ἐξηράνθη πεδίον, σχέτο δʼ ἀγλαὸν ὕδωρ.ὡς δʼ ὅτʼ ὀπωρινὸς Βορέης νεοαρδέʼ ἀλωὴναἶψʼ ἀγξηράνῃ· χαίρει δέ μιν ὅς τις ἐθείρῃ·ὣς ἐξηράνθη πεδίον πᾶν, κὰδ δʼ ἄρα νεκροὺςκῆεν· ὃ δʼ ἐς ποταμὸν τρέψε φλόγα παμφανόωσαν.καίοντο πτελέαι τε καὶ ἰτέαι ἠδὲ μυρῖκαι,καίετο δὲ λωτός τε ἰδὲ θρύον ἠδὲ κύπειρον,τὰ περὶ καλὰ ῥέεθρα ἅλις ποταμοῖο πεφύκει·τείροντʼ ἐγχέλυές τε καὶ ἰχθύες οἳ κατὰ δίνας,οἳ κατὰ καλὰ ῥέεθρα κυβίστων ἔνθα καὶ ἔνθαπνοιῇ τειρόμενοι πολυμήτιος Ἡφαίστοιο.καίετο δʼ ἲς ποταμοῖο ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·Ἥφαιστʼ, οὔ τις σοί γε θεῶν δύνατʼ ἀντιφερίζειν,οὐδʼ ἂν ἐγὼ σοί γʼ ὧδε πυρὶ φλεγέθοντι μαχοίμην.λῆγʼ ἔριδος, Τρῶας δὲ καὶ αὐτίκα δῖος Ἀχιλλεὺςἄστεος ἐξελάσειε· τί μοι ἔριδος καὶ ἀρωγῆς;φῆ πυρὶ καιόμενος, ἀνὰ δʼ ἔφλυε καλὰ ῥέεθρα.ὡς δὲ λέβης ζεῖ ἔνδον ἐπειγόμενος πυρὶ πολλῷκνίσην μελδόμενος ἁπαλοτρεφέος σιάλοιοπάντοθεν ἀμβολάδην, ὑπὸ δὲ ξύλα κάγκανα κεῖται,ὣς τοῦ καλὰ ῥέεθρα πυρὶ φλέγετο, ζέε δʼ ὕδωρ·οὐδʼ ἔθελε προρέειν, ἀλλʼ ἴσχετο· τεῖρε δʼ ἀϋτμὴἩφαίστοιο βίηφι πολύφρονος. αὐτὰρ ὅ γʼ Ἥρηνπολλὰ λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·Ἥρη τίπτε σὸς υἱὸς ἐμὸν ῥόον ἔχραε κήδεινἐξ ἄλλων; οὐ μέν τοι ἐγὼ τόσον αἴτιός εἰμιὅσσον οἱ ἄλλοι πάντες, ὅσοι Τρώεσσιν ἀρωγοί.ἀλλʼ ἤτοι μὲν ἐγὼν ἀποπαύσομαι εἰ σὺ κελεύεις,παυέσθω δὲ καὶ οὗτος· ἐγὼ δʼ ἐπὶ καὶ τόδʼ ὀμοῦμαι,μή ποτʼ ἐπὶ Τρώεσσιν ἀλεξήσειν κακὸν ἦμαρ,μὴ δʼ ὁπότʼ ἂν Τροίη μαλερῷ πυρὶ πᾶσα δάηταικαιομένη, καίωσι δʼ ἀρήϊοι υἷες Ἀχαιῶν.αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε θεὰ λευκώλενος Ἥρη,αὐτίκʼ ἄρʼ Ἥφαιστον προσεφώνεεν ὃν φίλον υἱόν·Ἥφαιστε σχέο τέκνον ἀγακλεές· οὐ γὰρ ἔοικενἀθάνατον θεὸν ὧδε βροτῶν ἕνεκα στυφελίζειν.ὣς ἔφαθʼ, Ἥφαιστος δὲ κατέσβεσε θεσπιδαὲς πῦρ,ἄψορρον δʼ ἄρα κῦμα κατέσσυτο καλὰ ῥέεθρα.αὐτὰρ ἐπεὶ Ξάνθοιο δάμη μένος, οἳ μὲν ἔπειταπαυσάσθην, Ἥρη γὰρ ἐρύκακε χωομένη περ·ἐν δʼ ἄλλοισι θεοῖσιν ἔρις πέσε βεβριθυῖαἀργαλέη, δίχα δέ σφιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἄητο·σὺν δʼ ἔπεσον μεγάλῳ πατάγῳ, βράχε δʼ εὐρεῖα χθών,ἀμφὶ δὲ σάλπιγξεν μέγας οὐρανός. ἄϊε δὲ Ζεὺςἥμενος Οὐλύμπῳ· ἐγέλασσε δέ οἱ φίλον ἦτοργηθοσύνῃ, ὅθʼ ὁρᾶτο θεοὺς ἔριδι ξυνιόντας.ἔνθʼ οἵ γʼ οὐκέτι δηρὸν ἀφέστασαν· ἦρχε γὰρ Ἄρηςῥινοτόρος, καὶ πρῶτος Ἀθηναίῃ ἐπόρουσεχάλκεον ἔγχος ἔχων, καὶ ὀνείδειον φάτο μῦθον·τίπτʼ αὖτʼ ὦ κυνάμυια θεοὺς ἔριδι ξυνελαύνειςθάρσος ἄητον ἔχουσα, μέγας δέ σε θυμὸς ἀνῆκεν;ἦ οὐ μέμνῃ ὅτε Τυδεΐδην Διομήδεʼ ἀνῆκαςοὐτάμεναι, αὐτὴ δὲ πανόψιον ἔγχος ἑλοῦσαἰθὺς ἐμεῦ ὦσας, διὰ δὲ χρόα καλὸν ἔδαψας;τώ σʼ αὖ νῦν ὀΐω ἀποτισέμεν ὅσσα ἔοργας.ὣς εἰπὼν οὔτησε κατʼ αἰγίδα θυσσανόεσσανσμερδαλέην, ἣν οὐδὲ Διὸς δάμνησι κεραυνός·τῇ μιν Ἄρης οὔτησε μιαιφόνος ἔγχεϊ μακρῷ.ἣ δʼ ἀναχασσαμένη λίθον εἵλετο χειρὶ παχείῃκείμενον ἐν πεδίῳ μέλανα τρηχύν τε μέγαν τε,τόν ῥʼ ἄνδρες πρότεροι θέσαν ἔμμεναι οὖρον ἀρούρης·τῷ βάλε θοῦρον Ἄρηα κατʼ αὐχένα, λῦσε δὲ γυῖα.ἑπτὰ δʼ ἐπέσχε πέλεθρα πεσών, ἐκόνισε δὲ χαίτας,τεύχεά τʼ ἀμφαράβησε· γέλασσε δὲ Παλλὰς Ἀθήνη,καί οἱ ἐπευχομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·νηπύτιʼ οὐδέ νύ πώ περ ἐπεφράσω ὅσσον ἀρείωνεὔχομʼ ἐγὼν ἔμεναι, ὅτι μοι μένος ἰσοφαρίζεις.οὕτω κεν τῆς μητρὸς ἐρινύας ἐξαποτίνοις,ἥ τοι χωομένη κακὰ μήδεται οὕνεκʼ Ἀχαιοὺςκάλλιπες, αὐτὰρ Τρωσὶν ὑπερφιάλοισιν ἀμύνεις.