Sed redeam ad rem. Memor stim enim tranaformationis suae, qua dicis quia dens transformaverit ae in hominem vel in aolem, ex hoc Τι volens ostendere lesum nostrum habitu solo et risn factum esse homi- nem, quod absit ab unoquoque fidelium dicere. Alioquin haec secundum te ad somnium nubia redeunt universa et figuras; non solum autem, sed et adventus nomen delebitur; poterat enim in caelo positus facere quae voluerat, ai spiritum eum esse non hominem dicis. Sed non ita est, quoniam exinanivtt lemet ipsum formam servi accipiens. Dico autem de eo qui ex Maria factus eat homo. Quid enim? non poteramus et nos multo facilius et lautius ista narrare? sed abait at a veritate declinemus iota unum aut unum apicem. Eat enim qui de Maria natus est filius, qui totum hoc quod magnum est voluit perferre certamen lesus. Hic 30 Phil. 2, 7 CM 8 ueram columbam C | 10 ean CM | 14 delire] dilere C, vgl. 28, 15 18 columbarium C | 19 eis] ei CM | q laqueo C | 20 est < C | 22 mereris Μ | 24 qua] aus que corr. C1 w. e. sch. | se ~ Μ | 26 alioquin haec ~ C | 34 quod] quo C est Christus dei, qui descendit super eum qui de Maria est. Quod si non credis neque voci quae caelitus facta est, temerarium aliqutd ipse pronuntias et, ai dixeris, nemo credei Statim enim in desertum ab spiritu ductus est lesns, ut temptaretur a diabolo; quem cum diabolus ignoraret, dicebat ei: Si filius es dei. Ignorabat autem propter qui genuisset filium dei. Praedicabat regna caelomm, qui erat habitaculum magnum nec ab ullo alio portari potuisset; unde et adfixus cruci, cum resurrexisset ab inferis, adaumptus est illac ubi Christus filius dei regmabat, ut cum iudicium habere coeperit, bi qui ignoraverunt eum videant quem conpunxerunt. Ut autem ciedas: cum discipuli eius per anuum integrum manserint cum eo, quare nullus ipsorum procidit super faciem suam, sicut paulo ante dicebas sed in una bora illa, quando sicnt sol resplenduit vnltus eins? Nonne propter habitaculum illud, quod ex Maria fuerat effectum? Sicut enim paracleti pondus nullus alius valuit sustinere nisi soli discipuli et Paulus beatns, ita etiam spiritum, qui de caelis deacenderat, per quem tox patema testatur dicens: Hic est filius meus dilectus, nullua aliua portare praevaluit niai qui ex Maria natus est, super omnes sanctos Jesus. Sed et ad haec quae obicio, respoude. Si habitu eum et specie dicis esse bominem, quomodo ab bis, qui ex viro et muliere nati sunt, Pfaarisaeis teneri potuit et ad iudicium pertrahi, cum spirituale corpus a crassioribns corporibna nou valeat conprehendiP Quod si habes aliquid qnod ad verbum atque ad propositum respondeas, qui numquam ad proposita respondisti, perge quaeso et pugillum plennm solis mihi adfer aut modium plenum. Ipse vero soI pro eo quod subtilioris est corporis, cooperire te et circnmdare potest, tu vero eum, etsi conculcaveris, nihil laedis. Dominus vero mens lesus, si tentus est, ut homo ab hominibus tentus est. Si non est homo, nec tentus est Si non est tentus. nec passus est nec baptizatua est. Si ille non est baptizatus, nee quisquam nostnim baptizatua est. Baptisma autem si non eat, nee erit remissio peccatorum, sed in suis peccatis unusquisque morietur. Manes DIXIT: Ergo baptisma propter remissionem peccatorum datnr? Archelaus BixiT: Etiam. Mabzb dixit: Ergo peccavit Christus, quia baptizatus est? Abchelaus ddut: Absit; quia potius pro nobis peccatum factus 3 Matth. 4, 1—3 Luk. 4, 1—3 — 9 Joh.19,37 — 16 Matth.3, 22 — 33 11 Kor. 5, 21 CM 1 dei] d aus Corr. C1 | 5 dicebat] d aus Corr. C1 | propter qui] Stelle tat verdorben; propter quid Zacagni | 6 qui] vielleicht eine unrichtige Ubersetzung | 8 ab] b a. Ras. C | 9 haberi M | hii M | uideant M corr. M2 | 11 manserunt C | 23 solis] solidis zu soli corr. 28 baptizatus neque C est, nostra peccata suscipieos, <propter> qaod ex moliere natus est propter quod ad baptisma venit, ut hnius partis perciperet purificationem, ut spiritum, qui descenderat in specie columbae, corpus quod susceperat portare posset.

(LI). Haec cum dixisset Arcbelaus, admiratae sunt turbae veritatem doctrinae eius et landes ei inmensas cum clamoribus reddiderunt, ita nt omni studio cooarentur ultra ei non sinere ad propria remeare. Et tunc qaidem discessemtit; postea vero cougregatis eis Archelaus adquiescere sibi atque audire verbum suadebat: non enim soli qui cum Diodoro erant audiebant eum, sed et omnea quicumqae ex provincia eius aderant atque ex vicinis locis; iactoque stlentio, hoc modo de Mane dicere adgressus est Qualiter quidem se babeat nostra doctrina audistis et fidei nostrae experimenta cepistis; prout potui euim intellegere scripturas coram omnibus vobis exposui. Sed nunc paucissime dicere volentem deprecor ut cum silentio audiatis, ut agnoscatis quis sit et unde et qoalis sit iste qui adTeoit, sicut Sisinnins quidam unus ex comitibus eius indicavit mihi, quem etiam ad testimoninm eorum quae a me dicentur si placet, vocare paratus sum. Sed ne ipse quidem me dicere recusabit eadem, quae nos dicimus, praesente Mane; credidit enim doctrinae nostrae snpradictns, sicnt et apud me alius Turbo nomine. Quaecumque ergo contestati sunt mihi, sed et ea quae nos ipsi deprebendimus in hoc viro, non fiiclam latere conscientiam vestram. Tunc Tero turbae eo amplius incitatae congregatae sunt ad audiendum Archelaum; etenim ea quae ab eo dicebantur plurimam eis oblectatiouem praebebant. Propter quod et certatim adhortabantur eum dicere quaecumque vellet, quaecumque sentiret; paratos se esse ad audiendum et usque ad resperum permanere, etiam accenais lominaribns, pollicebantur: quorum animositate incitatns Archelaus cum omni fiducia dicere exorsus est. Viri fratres, supertores qaidem causas domini mei lesu audistis, dico autem eas quae ex lege et prophetis indicantur; inferiores vero domini mei Christi lesu salvatoris nostri non iguoratis. Sed quid plura? Appellati sumus ex salvatoris desiderio Christiani, sicut universus orbis terrarum testimonium perhibet atque apostoli edocent; sed et CM 1 propter] Zacagni | 4 possit C | 7 sinerent C | 12 quidem se 13 potuit C | 15 qui C | 16 unus] Zacagni, nos C < M quae C | 19 me < M | recnsauit C | 24 ea < M | nach eis einem oder ͌uei Buchst. C | 27 luminibaG C Ι 28 aaimoBitate] aus animosi- tatem corr. C2 | 30 | 30 eas] ea M | 31 salvatoris] Zacagni, M optimus architectus et fundamentum nostrum, id est ecclesiae, Paulus posuit et legem tradidit, ordinatis ministris et presbyteris et episcopis in ea; describens per loca singula quomodo et qualiter oporteat ministros dei, quales et qualiter fieri presbyteros qualesque esse debeant qui episcopatum desiderant; quae omoia bene nobis et recte disposita usque in hodiernum statum suum custodiunt et permanent apud nos huius regulae disciplinae.

Istius vero qui nunc nobis ex Persarum provincia ebullivit, Manes nomine, adversum quem mihi disputatio iam secundo commota est, genus vobis dicam et actum; sed et doctrina eins unde deacendat lucidissime demonstrabo. Iste non est primus auctor huiuscemodi doctrinae nec solus; sed quidam Scythiansu nomine apostolonim tempore fuit sectae huius auctor et princeps, sicut fuemnt et multi alii apostatae, qui primatus sibi Tindicare cnpientes, falsa pro veris conscripserunt, simpliciores quosqae ad suam libidinem pervertentes, quorum nomina et perfidias dicere nunc tempns non sinit Hie ergo Scjtbianus dualitatem istam introducit contrariam sibi, quod ipse a Pythagora suscepit sicnt et alii omnes huius dogmatis sectatores, qui omnes dualitatem defendunt, declinantes scripturae viam directam; sed non in amplius proficient. (Lll.) Nullus tamen ita inpudenter praevalnit sicnt iste Scythianus. Inimicitias enim inter dnos ingenitos introduxit et omnia haec quae conaeqauntur haiuscemodi adsertionem. Quique Scythianus ipse ex genere Saracenorum fdit et captivam quandam accepit uxorem de superiore Thebaide, quae eum suasit habitare in Aegypto magis quam in desertis. Atque utinam numquam eum illa provincia suscepisset, in 1 I Kor. 3, 10 — 2 Act. 14, 23 — 4 I Tim. 3, 1 CMF (von 11 an) T (Auszüge von 22 an) 1 optimos architectos ei C | 6 regulae] aiis regula ohue Ras. corr C2 7 disciplina C | Am Rand archelaus episcopus (e aus s corr.) refert quis manes C | 9 iam secundo ~ Μ | 10 doctrina aus doctrinae ohne Ras. corr. w. e. seh. | 11 Hier beginnt das Excerpt aus den Acta, das in der F-Gruppe der HSS. sich findet. Die Überschrift (fehlt in Douai 275) lautet: Quod iste manes non sit auctor huius heresis sed potius quidam stutianus | 12 quidam] aus quidem corr. C2 | scythianus] scitianus T ex scythia scutianus (das letzte a. Ras.) C excytiamus Μ stutianus F | nomine] a. Ras. C | nach qui (am Rand Douai 275) F | 13 nach sicut + et C | 14 uendicare CM sinit] vielleicht a. Ras. M ainet C | scutianus C excytiamus Μ stutianus 17 pytagora C pithagora Μ pitagora F | 20 excutianus CM stutianus F | inimicitie Μ | 22 cum sequuntur C consecuntur F | Mit dem Folgenden Auszüge in der Turiner HS. (T) und den Bericht des Socrates I 22 | CM stutianus F | 23 sarracenorum T F | 24 thebaide] hatabat Μ thebaida F qua cum habitaret cum Aegyptiorum sapientiam didicisset; erat enim, ut quod verum est dicamus, valde dives ingenio et opibus, sicut hi qui sciebact eum per troditionem nobis quoque testifioati sunt. Discipulum autem habuit quendam, qui scripsit ei quattuor libros, ex quibus unum quidem appellavit Mysteriorum, alium vero Capitulorum, tertium autem Euangelium et noviasimum omnium librum Thesaurum appellavit; et erant ei isti quattuor libri et unus discipulua nomine Terebinthus. Quia ergo aliquantum temporis secum isti ambo decreverant, soli placuit Scythiano discurrere in ludaeam, ut ibi congrederetur cum omnibus, quicumque ibi videbantur esse doctores; et proveuit eum continuo vita defungi nec potuisse aliquid promovere.