(XXXVIIl). Et ego qnidem beatifico Marcionem et Valentinianum
ac Basilidem aliosque hereticos, sicut iatius conparatione, qui
 15 Röm. 8, 21. 22 
 CM 
 1 sese] das letzte se übergesch. M 2 | 2 ipsa] aus ista corr. C2 | 3 seu] Zalllcagni,
sed CM | 7 fortasses C Ι 8 non ita] notii C | 15 sacratos] sanctos Μ | tunc
< M | universa] aus uniuerse ohne Rat. gleich corr. C1 | 24 horum < M | 
illius, a. Ras. M | 25 assumitur C | 29 ut aut M | 31 esset] esse C | 32
Valentinianum] die geuöhnliche Form dieses Namens findet sich im Anluang der
Acta in M | 33 conparatione] paratione C 

 
velut intellecta allquo usi snnt, qui videreutur sibi in(??)em scripturam
posse iatellegere, et ita se ductores statuerunt qui se aadire
Toluissent; nullus tamea ipsorum auaus est deum se praed(??)care vel 
Christum vel paracletutn sicut iste, qui aliquando quidem de saeculis
 dispuat, aliqaando de sole, quomodo facta sint, tamquam maior ipae
sit eorum; omnis eDim qui de aliquo eiponlt quomodo factos ait
maiorem se et antiqaiorem ostendit esse quam est ille de quo dicit
Quis autem et de substantia dei dicere andeat, nisi forte solus dominus 
noster lesus Christus? quae qaidem ego uon ex meis Terbia adetmo,
 sed scripturae quae nos edocuit anctoritate confirmo; qnoniam quidem et
apostolas dicit ad nos: Ut siHs sicut ktminana in hoc mundo, verbutn vitae
continentes ad gloriam mihi in diem Christi, quoniam non in vacuum cuourri
nee in vacuum laboravi. Intellegere debemuB quae sit vis et ratio aermonis 
huius; verbum enim dncis obtinet locum, opera vero regis. Sicut ergo aliquis
 regi suo adventanti omnes qui sub cura sua sunt atudet oboedientes,
paratos et caros hilaresque ostendere ae deTotos sed etiam innocentes
ac bonis omnibus abundantes, ut ipse laudem consequatur a rege et
maiore ab eo honore dignus habeatur, tamquam beue gubemata quae
sibi est commissa proriucia, ita et beatns Paulus dicit ad nos: Ut sitis 
 vehtt luminaria in hoc mundo, verbum votae continentes ad gtoriam ipsius
in diem Christi. Scilicet quo dominus uoster leaua Christus Teniens
videat profecisae doctrinam eins iu uobis; et quia non in racuum cucurrit
nec in Tacuum laboravit, retribuat ei debitam coronam. Et rursus 
quoque in eadem epistula commonet nos, ne terrena sapiamus, sed conversationem
 nostram debere esse in caelis; unde et salvatorem expectamus
dominum nostrum Iesum Christam, Et quoniam nobis non est tutum 
scire ultimum diem, designavit in epistula quam scribit ad Thessalonicenses:
De iemporibus autem et momentis, fratres, non habetis opus ut
aliquid vobis scribam; ipsi enim diligenler scitis quia dies domini, sicut fur
 in nocte, ila venieL Et quomodo dudc adatat iate, perauadens et rogans 
unumquemque Manichaeum effici et circumTenit et iogreditur domos,
decipere quaerens animas oneratas peccatis? Sed ttos non ita sentimus;
quin potius res ipsas proferamus in medium et conferamus, si plaoet,
 11 Phil. 2,15. 16 — 19 Phil. 2,15. 16 — 25 Pbil. 3, 19. 20 — 28 I Thess.
5, 1. 2 — 82 II Tim. 3, 6 
 CM 
 1 aliqao] Zaeagni, aliqnod CM | 9 verbia] ueria C | 15 stndent C
27 nitimam C | thcBaloniceaue M | 28 nach non + iadigetie M,
getilgt | 29 diea] d ma Corr. C1 | 30 ita in nocte M corr. M2
w. e. sch. aus ns corr. C2 astat M | 33 proferamus < M 

 
ad perfectom paracletum. VidetU enim quia iDterdum poenitet, interdum 
interrogat, uoniiamquam deprecatnr. Sed acriptum est io euangelio
salvatoris nostri quia et illi qui a sinistris regis adsistunt dioant: Domine,
quando te vidimus esurientem aut sitientem aut nudum aut peregrinum
 aut in carcere et tum minisiravimus tibi? rogantea ut sibi indulgeret;
sed quid illis respondit rex iustus iudex? Dtscedite a me in ignem 
aeternum, operarii iniquitatis. Abiecit eos in aeternum igoem, cum
rogare non cessent Videsne quid gib perfecti regis adventus? non
talem qualem tu adseris perfectionem. Quod si post istum expectandus
 est magnus iudicii dies, multo utiqne hie illo inferior est Quod si inferior
erit, perfectus non erit. Si perfectus non erit, non de ipso dicit 
apostolus. Quod si non de ipso dicit apostolus, iste aatem de se dictum
esse mentitur, psendopropheta utique indicandus est Sed et multa alia
horum similia dici possunt, quae si omnia persequi velimus, nnllum
 nobis tempas ad omnia explenda sufficiet. Uude abnndare existimavi
de multis pauca dixisse, reliqnas partes tractatus huins plenius exeqni
Tolentibns derelinquens. (XXXIX). His anditis dedernnt gloriam deo inmensam et
ipso dignam; Archelanm vero multis honoribns adfecerunt. Tunc Marcellus,
 adsnrgens et stola se exuens, circomdat Archetaum atque oscolis
enm defixus amplectitnr et inhaeret. Tunc yero iofautes, qni forte convenerant
primi, Manem pellere ac fugare coeperont, quos turba reliqua
insecuta concitavit se ad efFugandom Manen. Quod cum perridisset 
Archelans, elevata in modam tubae Toee sua, multitudinem cupiens cohibere
 ait: Cessate, fratres dilecti, oe forte rei sanguinis inreniamur in
die audicii; Bcriptnm est enim de talibus quia oportet et keresee esse
ut qui probaU sunt manifesti fiant inter vos. Et bis dictis sedatae
sunt torbae. Quoniam vero placuit Marcello disputationem hanc eicipi 
atqne describi, contradicere non potui, confisus de eniguitate legentiom
 quod Teniam dabunt, si quid inperitom aut rusticum eonabit oratio;
boc enim tantom est qaod stndemas, nt rei gestae cognitio studiosum
 2 Hottb. 25, 44 — 6 Lnk. 13, 27. Uatth. 26, 41 — 26 I Kor. 11, 19 
 CM 
 2 nonnDmqiiam] interdam M | 3 quia et illi naek dicant geschrieben, der
richtigen Stelle durch Zeichen xugewiesen M | 5 carcerem C | 6 inetus
C corr. C2 | 6/7 operarii iniqnitatis in ignem etenmm M corr. M2 | 9 asaeria (aa
a. Bat) C | 11 nach de + illo M, äter getilgt | 19 arobelauB C Ι 20 adsurgent
C | stola se exaena] stolas eiaena C | 22 im manem C, im zueimal
Ι 23 fngandum M | 24 Dooem suam C | 26 et < M
atqae] escipiat quae C | 30 dabant C | si quid] tieileieht a. Ras. C | sonanit C 

 
quemque non lateat. Tunc ergo, cum effugisset Manes, n(??)squam conparuit.
Turbo vero minister Arcfaelao traditat a Marcello, quem cum 
diaconum Archelaus ordinasset, in Marcelli contabemio pe(??)severavit,
Manes autem fugiens adveait ad quendam vicum longe ab urbe (??)ositum,
 qui appellabatur Diodoii. Erat autem preBbyter loci illius nomin e et ipse
Diodorus, quietus et mitis, fidei ac famae bonae valde; et com quadam 
die Manes, congregata turba, contionaretur ac peregrina quaedam et
aliena a patema traditione populo qui adstabat adsereret, nollum es his
omnino formidans, quod sibi poasit obsistere, Diodorus videns proficere
 eius nequitiam deliberat Arcbelao mittere epistulam continentem haec. (XL). Archeiao episcopo Diodorus salutem dicit. Scire
te Tolo, religiosissime pater, quoniam adrenit quidam iu diebus istis
nomine Manes ad loca nostra, qui novi testamenti doctrioam ae adinplere
promittiL Et quidem eraot quaedam in bis quae ab eo dicebantur 
 nostrae fidei, quaedam vero adserebat tonge diversa ab iis quae ad
nos patema traditione desceudunt. Interpretabatur enim quaedam aliene,
quibuB etiam ex propriis addebat, quae mihi valde peregrina visa sunt
et inSda. Pro quibus etiam permotus sum scribere baec ad te, sciens 
doctrinae tuae perfectum et plenissimnm aensum, quoniam latere te horum
 nihil potest; et ideo confisus sum ad explananda nobiB haec invidia
te non posse prohiberi. Quamvis nee ego quidem in alterum aliquem
inclinari potuerim senanm, tamen propter simplices quosque tuae auctoritatis
conpulaus sum inplorare sermouem. Re vera euim vir valde 
Tehemena tam aermone quam opere, sed et adspectu ipso atque habitu
 adparet. Sed et pauca quaedam, <quae> retinere possum ex iia quae ab
eo dicta sunt, scribo tibi sciens quia ex iis etiam reliqua iatelleges.
Nosti quia morem hunc babent qui dogma aliquod adaerere Toluut, ut 
quaecumque Toluerint de scripturis adsumere, haec propensius sui intellegentia
depravent. Sed hos praevenieoa apostolicua sermo denotat
 dicens: Si quU rolns adnunliaverit praeterqvam quod accepistis, anathema
 30 Gal. 1, 8 
 CM 
 2 archelaus C | 3 ordinaret C | perBeuerauerit C | 5 dyoderi C, bei Epiphanius
heisst der Presbyter Τρύφων und seine Stadt Διοδωρίς | 7 continuaretur C
quadam C | 11 salutem < C | 14 ab] a a. Ras. M; ein anderer
h, ist vor a ausradiert | 16 iis] hie M | 15/18 ad noa] a nos (noa a.
C | 16 discendunt C | aliena Μ | 17 iiisa Kunt mihi valde peregrina M corr.
M 2 | 21 nach quidem + ad C; durchatrichat mit derselben Tinte | 24 tarn]
C | 25 nach quaedam + quae Zacagni | iis] his M | 26 iis] his M
habent] habet C | 29 hos] xu hoc ohne Ras. corr. C 2 | sermo denotat ~ C |
30 praeterquam] praeter C 

 
sit. Itaqne post baec quae semel ab npostolig tradita sunt ultra non
oportet qnlcqaam aliud suscipere discipiilum Christi Verum ne sermonem 
longius protrabam, ad propositum redeo. Legem Moyei, at breviter
difnm, dicebat bic Don esae dei boni, sed maligni principis nee
 habere eam qnicquam cognationis ad novam legem Christi, sed esse
contrariam et inimicam, alteram alteri obsiatentem. Ego audiena dicebam
ei sermonem euangelicum, qnomodo dixit dominus noster lesas
Cbriatus: Non veni solvere legem, sed adtnplere. Ille Tero ait neqnaqnam 
eum hnnc dixisae sermonem; cum enim ipsam inveniamus enm resoWiase
 legem, necesse est nos hoc potius intellegere quod fecit. Deinde coepit
liicere plurima ex lege, multa etiam de euaagelio et apustolo Paulo,
quae sibi riderentiur esse contraria, quae etiam cum fiducia dicena nihil
pertimesuit, credo quod habeat adiutorem draconem illum qni nobia
semper iuimicus est. Dicebat ergo quod ibi dixerit deus: Ego divitem 
 et pauperem facio; bic Tero Jesus beatos diceret pauperes. Addebat
etiam quod nemo possit eins ease diacipulus, nisi renuntiaret omnibus
quae haberet; ibi vero Moyses argentum et aurum ab Aegyptiis sumens
cum populo fugisaet ex Aegypto; lesus autem nihil proiimi desiderandum
esse praeceperit. Deinde quod ille oculum pro oculo, dtnlem pro 
 dente in lege eavisset expendi; noster vero dominus percutienti unam
maxillam iuberet etiam alteram praeparari. Quod ibi Mojses eum qui
sabbato opus fecisset et non permansisset in omnibus quae scripta sunt
in lege puniri lapidarique praeceperit, sicut factum est ei, qui adbuc
igDorans in sabbato fascem ligni collegerat; lesus vero in sabbato etiam 
 lectum portarc praecepit a se curato, aed et discipulos in die sabbati
vellere spicas ac manibus confricare non profaibet, quod sabbatis utique
fieri non licebat.